İnsanoğlu bütün gerçekliği idrak edebilir mi?

İnsanı diğer canlılardan ayıran birçok haslet vardır. Her ne kadar insan, örneğin bir bitki ile veya bir kurt ile canlı olmak bakımından örtüşse de konuşma ve akletme yönleriyle onlardan tamamen ayrılır.

YAŞAM, 30 Mayıs 2017 Salı, 10:28
İnsanoğlu bütün gerçekliği idrak edebilir mi?

-Rıza Tevfik Kalyoncu-

Akıl, tefekkür ve tekellüm (konuşma ) hasletlerinin ne ifade ettiği üzerinde biraz olsun duralım. Düşünürler, insanı insan yapan akıl konusunda bir hayli tartışma içerisinde olsalar da yapılan bilimsel araştırmalar akıl ile insan beyni arasında özsel bir  bağlantı olduğunu ortaya koyuyor. Ancak bilimin de cevaplamak için çaba harcadığı, henüz net bir şekilde cevaplayamadığı soruların bulunduğu da kesin. Bu insan aklının ve tefekkürünün ürünü olan bilimin bir eksikliği veya suçu değil. Zira insanın kaderi, sınırlı olmasında yatıyor birazda. Hangi imkânlara sahip olursa olsun insan, bir yerden sonra bazı şeyleri çözemiyor, net bir sonuca varamıyor ve hatta sonsuzluğun içinde kaybolabiliyor.

En basit örnek olarak içinde yaşadığımız evreni düşünelim. Galaksimize en yakın galaksi, bizden o kadar uzaktaki, ona ulaşmak neredeyse imkânsız. Dahası var, bize en yakın galaksi uzaydaki sayısız diğer gezegen veya galaksiden sadece bir tanesi. Öteki taraftan dünya üzerinde yaşayan canlıların varlığının en küçük yapı taşı olan hücreyi (zerre) düşünelim. İçerisinde çok geniş ve kapsamlı bir yapıyı barından hücre, gözle görülemiyor. Çıplak gözümüzle göremediğimiz ancak kendi içerisinde devasa bir yapı! İnsanın muhteşem karmaşıklık ve düzen içerisinde bir yapının içerisinde bulunduğunu gösteriyor. Esas mesele tam bu noktada başlıyor. Sınırlı olduğumuzu, zamanla, bedenle tahdit edildiğimizi biliyoruz. Fakat buna karşın içerisinde yaşadığımız sonsuzluğu idrak edebiliyoruz. Sonsuzluğun dayanılmaz gücü ve cezbesi karşısında yitip gitmek üzereyken bir anda sınırlılıklar alemine dönüyoruz.

İşte büyük düşünürlerin işaret ettikleri bir nokta burası. Örneğin, Eflatun diyor ki, insan bu dünyada yaşadığı sürece ve beden hapishanesinde konuk olduğu müddetçe, gerçeği tam olarak bilemez. Çünkü bedenselliğimiz, arzularımız ve ihtiyaçlarımız gerçeği idrak etmememizin önünde bir engel olarak kalır. Bu düşüncenin metafizik imalarını bir tarafa bırakalım ve gündelik hayatımız açısından düşünelim. Gündelik hayatımızda hatalarımız, sürçmelerimiz ve kaybedişlerimiz çoğu kez, kökeni bedensel olan arzularımızla irtibatlı değil mi? Mal, makam- mevki, güç hırsı gibi insan doğasını ifsat eden birçok duygunun temelinde bedensel varlığımızı koruma ve daha rahata ulaştırma arzusu yatmıyor mu? Fedakârlık dediğimiz erdem biraz da kendi lehimize olanı vahşi bir arzuyla istemek yerine meşru bir çerçevede gayret göstererek sahip olmak anlamına gelmez mi? Bu soruları soruyorum. Zira gündelik hayatımız, acelesi, karmaşası ve sıkıntıları içerisinde bize bu sınırlılıklarımız üzerinde fazla düşünme şansı bırakmıyor. Ama her şeye rağmen, insana verilmiş bir mevhibe-i ilahi var ki o da hatırlama ve hafıza yetisi.

İnsanı insan yapan özelliklerin başında akıl geliyorsa onun hemen arkasından hafıza gelir. Hafıza, olmasa ne yaşananlardan ders çıkarabilir ne de geleceğe yönelişimizi anlamlı bir temele oturtabiliriz. İnsan topluluklarının bir medeniyet inşa edebilmesi ve anlamlı bir toplum haline gelebilmesi bile belirli oranda hafızayla ilgilidir. Bireysel hafızanın yanında bir de toplumsal bir hafızamız var. İçinde bulunduğumuz toplumun birçok özelliğini tevarüs ediyoruz. Tabiri caizse topluma karışıyoruz. İnsan ve toplum arasındaki tüm etkileşimler birikerek devam ediyor ve devamlılık sağlanıyor. İşte bu nedenle geçmiş bizim için anlamlı ve gelecek de hep geçmiş üzerinden hayal ediliyor.

 Sizin yaratılışınızda ve Allah'ın (yeryüzüne) yaydığı her bir canlıda da kesin olarak inanan bir toplum için elbette nice deliller vardır (Casiye 4). Ayeti yaratılışımıza, farklı yönlerimize dikkat kesilmemizi istiyor. İnsan Allah'ın halifesidir sırrını buralarda aramak oldukça anlamlı. Yaratıcı, insanı diğer canlılarda olmayan birçok yetiyle donattığı için insanın bu yetileriyle düzen kurma ve yaşatma gibi bir özelliği var. Dolayısıyla Allah'ın halifesi olma sırrı iki noktada düğümlenir. Birinci olarak akletme, hatırlama ve ders çıkarma, ikinci olarak ise düzen kurma ve düzeni yaşatma. İbret alanlardan olmak ümidiyle...

 

 

               

Kaynak: Yenidonem

DÜNYA
ABD'nin Suriye'den çekilmesiyle ilgili Rusya'dan açıklama: 'Daha görmedik'
ABD'nin Suriye'den çekilme kararıyla ilgili Rusya'dan yeni bir açıklama geldi. Moskova yönetimi, ...
GÜNCEL
Nilüfer Belediyesi'nden Öykü Arin için kampanya! Başkan Bozbey duyurdu!
Lösemi hastası Öykü Arin için başlatılan kök hücre kampanyasına Bursa Nilüfer Belediyesi'nden des...
YAŞAM
Bunu da gördük! İngiltere'de bir kadın yorganıyla evleniyor...
İngiltere'de Pascale Sellick isimli bir kadın yorganıyla evlenmeye karar verdi. Sellick, mahalled...
KÜLTÜR-SANAT
Yeşilçam'ın efsane ismi Ayşen Gruda hayatını kaybetti...
Bir süredir yoğun bakımda tedavisi devam eden Türk tiyatro ve sinema oyuncusu Ayşen Gruda hayatın...
GÜNCEL
RTÜK'ün yeni başkanı belli oldu!
İlhan Yerlikaya'nın istifasıyla boşalan RTÜK Başkanlığına Ebubekir Şahin seçildi.
YAŞAM
Büyükşehir'in Başkan adayı Bozbey sahneye çıktı, sevilen türküyü seslendirdi!
Muhtarlar Korosu'nun konserine katılan Nilüfer Belediye Başkanı ve Bursa Büyükşehir Belediye Başk...
'Bozkırın Tezenesi' Bursa'da konserle anılacak
Bursaspor, Kayserispor maçı hazırlıklarına başladı
Bursa'da tır kazası! Yemler yola savruldu
Bunu da gördük! İngiltere'de bir kadın yorganıyla evleniyor...

En Çok Okunan Haberler

Bursa'da öfkeli baba öz kızını dört yerinden...

Bursa'da psikolojik sorunları olan baba, kendini dol...

Bursalıları yakından ilgilendiren gelişme! P...

Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından 2035 yılında ...

Bursa'da 100 milyonluk büyük vurgun! 20 iş a...

Bursa'da çalıştığı şirketi referans göstererek 20 iş...

Yılmaz Özdil'e 'Servet avcısı' deyip duyurdu...

Ülkü Ocakları Genel Başkanı Sinan Ateş, Yılmaz Özdil...

Anne babalar dikkat, sizin de başınıza geleb...

Bursa'da 9 aylık bebeklerinin toplu iğne yuttuğunu f...

Yeşilçam'ın efsane ismi Ayşen Gruda hayatını...

Bir süredir yoğun bakımda tedavisi devam eden Türk t...

'Bursalılar logoyu benimsemedi, değiştirilsin'

Bursa'yı yönetecek olanların bundan sonra Bursalılar...

Mustafa Sarıgül CHP'den istifa etti! Zehir z...

Şişli'den belediye başkanı adayı olacağını açıklayan...

Eski 3. Kolordu Komutanı 'FETÖ'den beraat et...

FETÖ'nün İstanbul'daki "ana darbe" davasında dosyası...

Bakan Turhan açıkladı! Uçuş yasağı kalkıyor...

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Cahit Turhan, Süleymaniy...

Başkan Aktaş'tan 'Telgrafın Telleri' perform...

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, Çalg...

Bursa'da yan komşunun dairesinde mahsur kald...

Bursa'da bir apartmanın 7'nci katında bulunan daired...

Bursaspor büyük umutlarla takıma katmıştı! H...

Bursaspor'da sezon başında büyük umutlarla takıma ka...

Uludağ'a çıkacaklara çok önemli uyarı!

Bursa'da şiddetli rüzgar etkisini göstermeye başladı...

Erbil, 97 günde 15 kilo kaybetti!

Evinde düşerek rahatsızlanan Mehmet Ali Erbil'in dok...