Meyve lüks oldu: Yüksek fiyatlar piyasanın 'normali' haline geldi

Pazarda kilosu 5 liradan, markette kilosu 7 liradan düşük meyve yok. Meyve talebi arttığı için iyiyi kötüyü ayırmak da zorlaşıyor. Her portakal 'Finike' diye satılıyor. Üreticiden 2.5 liraya alınıp buzhaneye konulan narlar 9.5 liraya, yine en iyisi 2.5 liraya alınan ayva 10 liraya yakın fiyatta... Arada kimler 'kar' koyarsa onlar kazanıyor.

EKONOMİ, 28 Ocak 2021 Perşembe, 09:19
Meyve lüks oldu: Yüksek fiyatlar piyasanın 'normali' haline geldi

Bir taraftan salgınla evde geçirilen sürenin artması, diğer taraftan sağlıklı beslenmeye verilen önemle birlikte meyve tüketimi/talebi oldukça yüksek. Ancak tam da bu dönemde fiyatlar, meyveyi tüketici için neredeyse 'lüks' haline getirdi. 7 liraya elma, 9 liraya ayva, 12 liraya muz, 9 liraya nar, 10 liraya portakal neredeyse piyasanın 'normal'i oldu. Daha uygun fiyatlı ürünlerin çoğu ise ya üçüncü sınıf ya da dökme olarak tabir edilen cinsten. Peki üretici bölgelerde neler oluyor?

Milliyet gazetesinden Duygu Erdoğan, tüm kış meyvelerinin en iyisinin üretildiği bölgelerdeki üreticilerle konuştu, son üretici fiyatları hakkında bilgi aldı. Peki üretici fiyatlarının semt pazarı ve market fiyatlarıyla karşılaştırması nasıl? 

Bu sezon narenciyede fiyat artışı kaçınılmaz görülmüştü. Aşırı sıcaklar erkenci çeşitler üzerinde önemli kayıplara neden olmuş, ardından ise bölgede yaşanan aşırı yağış ve fırtına da bazı bahçeleri vurmuştu. Beklendiği gibi oldu... Finike portakalı yani en iyi portakal için 10 lira olarak sunulan fiyat, diğer çeşitlerde 7-8 lira aralığında bulunuyor.

TAKLİTÇİ DE KAZANIYOR

Ancak önemli bir sıkıntı var. Finike'nin 10 liradan satıldığını görenler, Mersin'den Adana'dan daha düşük fiyata aldığı portakalı da 'Finike' diye satıyor. Tüketici hem yanıltılıyor, hem de daha fazla para ödüyor. Antalya Finike Ziraat Odası Başkanı Halil Sarıçobanoğlu, "Hepsini Finike diye satıyorlar. Serik'ten alınan Mersin'den alınan gelip burada Finike markası vuruluyor. Tüketici de, marka da zarar görüyor. Finike, düzgün kabuklu olur, posası ağızda erir" dedi

Son tüketim verilerine bakıldığında bölgedeki narenciyenin sezon sonuna kadar tüketiciye yeteceğini belirtirken Sarıçobanoğlu, fiyatlara ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:

"Portakal dalında 3 liraya alındı. Masrafı, tüccar karı ile buradan 4.5 liraya çıkıyor. Yani büyükşehirlerde en iyi portakal için bu dönemde en fazla 7 lirayı uygun görüyoruz. Limon üreticide 2 lira, dolayısıyla İstanbul'da 5 lira normal görülebilir. Nar ise buzhanelere 2.5-3 liradan konuldu. Bir kısmı çürük çıkabilir. Bu maliyetlerle ve tüketimdeki talebi fırsat bilip fiyatı artırıyorlar. Portakalda ürünün maliyeti bize zaten 1.5 lira iken, bir de iklim zararı nedeniyle bu maliyet 3 lirayı buldu. Kâr etmeden satıyoruz. Aracılar ise hem çiftçiden fazla kazanıyor, hem tüketiciye iki misli fiyata yediriyor."

'ÇIKMA AYVA'YI SATIYORLAR

Geyve Ziraat Odası Başkanı Süleyman Pınar, 'ayvanın başkentinden' son bilgileri paylaşıyor. Şu anda üreticide çok az ayva kaldığını belirten Pınar, çoğunun tüccar tarafından alındığını hatırlattı. Pınar, "Şu anda üreticiden 3-4 liraya çıkıyor. Markette 10 liranın üzerinde olduğunu görüyoruz. Hatta ilk çıkışında üreticiden 1 lira 70 kuruş ile 2.5 lira arasında satılmıştı. Yani o fiyattan alan da yine 10 liraya satıyor" dedi. Pazarda markette karşımıza 3-4 liraya satılan ayvalar da çıkıyor. Pınar, şunları söylüyor: "Biz bunlara 'çıkma' ayva deriz. Yani iyisi ayrıldıktan sonra kalan, fabrikalara meyve suyu vs için gönderilen ayvadır. Dördüncü sınıf... O çıkma ayvanın bile 3-4 lira olması çok garip."

2.5 LİRAYA ÇIKTI 10 LİRA OLDU

Bu dönemin dikkat çeken meyvelerinden biri de nar. Üreticiden ilk çıkış fiyatı 2.5 lira olan nar, mekan ayırt etmeksizin 9.5-10.5 lira arasında fiyatlara satılıyor. Siirt Nar Üreticileri Birliği Başkanı İzzettin Kurum, şu an toptan fiyatın 3.5 lira olduğunu hatırlatırken, "Tüccarlar, 'Buz haneye koyduk, büyük kısmı çürüyor, onun maliyetini de fiyata ekliyoruz' diyorlar. Bizim narlarımızdan 100 taneden biri bile soğuk hava deposunda çürümez. Tüketicileri çeşitli algılarla, bahanelerle kandırmak istiyorlar. Bütün çiftçiler mağduruz ama birilerinin iyi para kazandığı kesin. Arada 4-5 kat fark olması hiçbir durumla açıklanamaz. Bu şartlarda en fazla 6 lira makul bir fiyattır" diye konuştu.

"'ELMAYI ALAN YOK' AMA..."

Elma da bu yıl tüketiciyi yalnız bıraktı. Pazarda 5, markette 7 liranın altında fiyata elma bulmak zor. Antalya Kumluca Ziraat Odası Başkanı Hidayet Kökce, "Elma 2 lira ama alan yok" derken; bir taraftan üreticinin zor durumda bırakıldığını, diğer taraftan ise tüketicinin uygun fiyata bol üründen mahrum bırakıldığını dile getiriyor.

"DİREKT TÜKETİCİYE ULAŞMALI"

Çiftçiden düşük fiyata alınan sebze meyvenin tüketiciye ulaşana kadar değiştirdiği ellerin kontrol edilemediğini belirten Adana Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan, ilçelerin büyüklüklerine göre ana arterler üzerinde kira yükü olmayan küçük hâl alanlarının oluşturulmasının yararlı olacağını söyledi. Doğan, "Üreticiden çıkan ürün kamyonla direkt bu hal alanlarına taşınır ve tüketiciyle buluşur. Şu anda mandalina dal fiyatı 2.5-3 lira, portakal 2.5 lira, greyfurt 2.5 lira" dedi.

"GİRDİ MALİYETİ %50 ARTTI"

Halil Sarıçobanoğlu, çiftçilerin üretime ara vermeden her koşulda toprağında olduğunu anlatırken, bu karşılık artan girdi maliyetleriyle mücadele ettiğini söyledi. Sarıçobanoğlu, "2020'de 2019 yılına göre maliyetlerimiz yüzde 50 artmıştır. Gübre, mazot gibi önemli kalemler bizi zorluyor. Yeni ürünü bu koşullarda nasıl ekeceğimizi kara kara düşünüyoruz. Bu konuya köklü bir çözüm bulunması, bizler için çok önemli" dedi.

ÇÖZÜM ÖNERİLERİ...

Tarladan sofraya ulaşan zincir tüm hatlarıyla denetlenmeli.

Üreticiye maliyetleri konusunda doğru ve zamanında destek sağlanmalı.

İklim ve mevsimsel etkiler takip edilmeli.

Tüccar- komisyoncu, marketlerin alım miktarları ve alım/satım faturaları incelenmeli.

Küçük üreticinin korunması ve tüketiciye ulaşımının kolaylaştırılması sağlanmalı.

YAŞAM
İnsanların genetik çeşitliliğini daha iyi açıklayacak 64 yeni genom sıralandı!
Yeni bir çalışma gerçekleştiren bilim insanları, insanların genetik çeşitliliğini daha iyi açıkla...
GÜNCEL
Kademeli normalleşme! Cumhurbaşkanı Erdoğan kararları açıklıyor...
Cumhurbaşkanı Erdoğan, kademeli normalleşmenin ele alındığı Kabine toplantısının ardından açıklam...
SAĞLIK
Yüksek tansiyonu düşürmeye yardımcı olan 3 salata tarifi!
Yüksek tansiyon, kalp ve böbrek hastalıkları, hafıza sorunları, görme bozuklukları, akciğerlerini...
EKONOMİ
Borsa günü yükselişle tamamladı!
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, yüzde 3,81 değer kazanarak günü 1.527,45 puandan tamamladı.
GÜNCEL
Adıyaman'da 70 milyon yıllık 'Gastropod' fosili bulundu!
Adıyaman'ın Sincik ilçesinde bir çoban, kaya üzerinde kabartma tarzı şekil gördü. Yapılan incelem...
TÜRKİYE
Tanker devrildi, D-100 kilit!
Düzce'de D-100 kara yolunda zift yüklü tanker devrildi. Kaza nedeniyle Ankara istikametinde yoğun...
Dövüş horozu sahibinin ölümüne neden oldu!
Teknede ölen Off-Road şampiyonunun cenazesinde gözyaşları sel oldu
Fotoğraftaki ayrıntı görenleri dehşete düşürdü!
Araştırmalara göre: Dünyanın en zor anlaşılan 10 kitabı!

En Çok Okunan Haberler

Doğalgaza beklenen zam geldi!

Doğal gazda mart ayında geçerli olacak fiyat tarifel...

Koronavirüsle mücadelede kritik gün! Yeni dö...

Koronavirüsle mücadelede yerinde karar dönemi bugün ...

Beklenen depremin büyüklüğünü açıklayıp uyar...

Jeofizik Yüksek Mühendisi Övgün Ahmet Ercan İstanbul...

Bursa'da akılalmaz olay! 'Telefonla çok oynu...

Bursa'da bir kişi, telefonla çok oynadığını iddia et...

Gökyüzündeki parlama sonrası buldu! 20 bin d...

Ordu'nun Fatsa ilçesinde yaşayan Yaşar Aktaş, geçen ...

Kan donduran olay! Allah yolunda kurban edec...

Zonguldak'ın Çaycuma ilçesinde Devlet Hast...

Türkiye'nin 2020 yılı büyüme rakamları açıkl...

Türkiye'nin 2020 yılı 4. çeyrek büyüme rakamları açı...

Bursalılar dikkat! Kandırılmayın...

Türkiye Aktarlar ve Baharatçılar Federasyonu Genel B...

İçişleri Bakanlığı duyurdu! Saat 24.00'e kad...

İçişleri Bakanlığı, Vergi borcu yapılandırmasının so...

FETÖ'nün bilgilerini depoladığı programın şi...

Örgütün sivil imamlarının kendilerine bağlı jandarma...

Ünlü oyuncu yoğun bakıma kaldırıldı!

ATV'de ekrana gelen Bir Zamanlar Çukurova'da Saniye ...

Ermenistan'da hükümet binasına baskın!

Gerilimin ve tansiyonun son haftalarda tavan yaptığı...

15 yıl süren hukuk mücadelesi: Kopan kol dav...

Şehirlerarası yolcu otobüsünün devrilmesi sonucu mey...

Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan kripto para ...

Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada "...

Bursa'da yolun karşısına geçmeye çalışan kad...

Bursa'da yolun karşısına geçmek için kontrolsüz şeki...