Nuri Bilge Ceylan'a yeni filminde telif şoku!

Nuri Bilge Ceylan'ın yeni filmi Ahlat Ağacı'ndaki "Su katılmamış taşralı" başlıklı mektup tartışmalara yol açtı. Metnin yazarı Polat Onat, sosyal medya hesabından, kendisinden izin alınmadığını belirtip bu konuda yasal yollara başvuracağını belirtti.

KÜLTÜR-SANAT, 11 Haziran 2018 Pazartesi, 14:24
Nuri Bilge Ceylan'a yeni filminde telif şoku!

Nuri Bilge Ceylan'ın "Ahlat Ağacı" filminde baş karakter Doğu Demirkol ile kitapçıda oturan yazar Serkan Keskin "taşra ve edebiyat" üzerine sohbet edip ardından tartışmaya başladı. "Taşra ve Edebiyat Sempozyumu"na katılmak istemeyen bir yazarın mektubu hakkında konuştu.

Sinan, "Su katılmamış taşralı" başlıklı mektupta yazılanları hararetle savunurken, yazar Süleyman ona karşı çıktı. Polat Onat'ın 2013 yılında yazdığı bu mektup Varlık Dergisi'nde ve "Edebiyatın Taşradan Manifestosu" kitabında yayınlanmıştı. Polat Onat, Twitter hesabı üzerinden bu mektubun izinsiz kullanılıp sadece jenerikte kendi adına yer verilmesine tepki gösterdi.

Polat Onat "Taşra ve Edebiyat Sempozyumu" Davetine Cevap Mektubu metninin tamamı şöyle:

Değerli Mesut Varlık Bey,

Benim için hoş bir sürpriz oluşturan, büyük onur ve mutluluk duyduğum bu sempozyum daveti için öncelikle çok teşekkür ederim. İstanbul Bilgi Üniversitesi gibi saygın bir kurumun organizasyonu vasıtasıyla, değerli üstatlar Hasan Ali Toptaş ve Şükrü Erbaş ile beraber aynı platformda yer alarak, böylesi önemli bir etkinlikte bulunabilme ihtimali, pek öyle herkese nasip olabilecek bir lütuf değil doğrusu.

Bu nazik jestiniz karşısında, müsaade ederseniz, sempozyumunuza neden katılamayacağım hususunu biraz ayrıntılandırarak anlatmak ve taşra kavramı hakkında bazı fikirlerimi kısaca paylaşmak istiyorum.

Yazma serüvenime ciddi anlamda başlamadan önce kendime bir yol haritası çizdim, belirlediğim bazı hususları prensip edinme gereği duydum. Temel mantık olarak, çoğunluğun yaptığı şeylerin tam aksini yapma motivasyonuna dayanan bu maddelerin hepsini burada tek tek anlatarak başınızı ağrıtmak istemiyorum. İzniniz olursa konumuzla ilgili olanlara kısaca değineyim:

Birincisi: "Hayatım boyunca hiçbir edebiyat dergisinde şiir ya da öykü yayımlamayacak, ürünlerimi sadece kitap halinde paylaşacağım." Müstakil bir yazıyla, bu kararımın farklı nedenlerini uzun uzun anlatmam elbette mümkün. Tek bir cümleyle açıklamam gerekirse; en görünür olma yolunun farklı yöntemler denemek olduğunu, herkesin gittiği garanti yolu tercih etmektense az kişinin tercih ettiği riskli yolu tercih etmenin edebiyat açısından farklı bir ufka yaklaşmaya vesile olabileceği gibi tuhaf bir düşünceyi (yoksa kuruntu mu demeliyim?) kabullenmem olduğunu varsayabiliriz. Tabii ki ayırdındayım, bu yolu uygulayıp da başarıya ulaşan yazarlar yok denecek kadar az. Ama işin merak uyandırıcı dolayısıyla ilgi çekici yönü de bu. Hayatta değil ama edebiyatta riski seviyorum. Normal bir başarı yerine görkemli bir hezimeti daha tercih edilebilir mahiyette bulmuşumdur hep.

İkincisi: "Hiç kimse ile sanatsal birlikteliğe, kolektif akıma, ortak projelere, takım çalışmasına girmeyeceğim ve benzeri bir grup oluşumuna asla katılmayacağım." Sanatın en temel motivasyonunun bireysellik, hadi daha iddialı söyleyeyim mutlak yalnızlık olduğu kanısındayım. Mantıklı açıdan bakan birisi, Türk ve dünya edebiyatından yığınla örnekler vererek benim bu savımda ne kadar haksız olduğumu rahatlıkla kanıtlayabilir kendince. Ancak zamanın ötesine kalabilmek için büyük bir avantaj oluşturan bu faktörleri, şayet karşılaşırsam bilinçli olarak reddetmeyi tercih ederek, kendi dikenli yolumda sevinçle sürünmeyi devam ettirmek kararında sonuna dek ısrarlı olduğumu bu vesile ile vurgulamak istiyorum.

Üçüncüsü: "Ölene dek hiçbir imza gününde, şiir dinletisinde, kitap fuarı etkinliğinde, panelde, sempozyumda katılımcı olarak yer almayacağım." Kabul ediyorum, tamamıyla mantıksız, hiçbir tutarlı dayanağı olmayan bir prensip bu. Edebiyat netice itibariyle; okurlara ulaşmak, mümkünse kavuşmak, onlarla düşünsel açıdan bütünleşebilmek için yapılan bir sanatsal çalışma. Bu bahsi geçen sosyal etkinlikler de doğası itibariyle yeni okurlarla etkileşime geçebilmek için önemli bir fırsat barındırıyor. Ama samimi olmak gerekirse; ben kendi egomu ve kişiliğimi geri planda silikleştirerek, salt ortaya koyduğum yapıtlar vasıtasıyla bir etki oluşturabilmeyi çok daha kutsal ve değerli addediyorum. Bu söylediklerimi saçmalık olarak nitelemesi muhtemel kimi sanatçılara ise büyük saygı duyduğumu, ama en ufak bir sevgi emaresi hissetmediğimi müsaadeniz olursa burada ayrıca ifade etmek isterim.

Şöyle bir durup baktığımızda, yukarıdaki satırlarımda dillendirdiğim olguların hemen hepsinin yoğun bir taşralılık kompleksinin dışavurumu olduğunu iddia etmek de elbette mümkün. Hayatım boyunca ben taşramı her zaman yanımda taşıdım. Benim taşram içinde yaşadığım odamdır. Sabah kahvaltısını Batman'ın Tilmiz köyünde yapıp, akşam yemeğini İstanbul Beyoğlu'ndaki bir lokantada yemenin hiçbir zorluk içermeyen, gayet sıradan bir olay mahiyeti taşıdığı zamanlarda yaşıyoruz. Taşra olgusunu 19. yüzyılın başlarında ortaya konmuş yerel kısıtlanmışlık mahiyetiyle ele alan yaklaşım, günümüzde bence tuhaf duruyor, dahası komik kaçıyor. Kanımca taşra kavramı, mekânla sınırlanamayacak bir zihinsel algı biçiminin farklı varyasyonlarını tanımlayıp sınıflandırmadan somut olarak teşhis edilemez. Olayı sadece mekan algısı boyutuyla ele alma yanlışına düşülürse en temel paradigma konusunda vahim bir yanılgı içine girilmiş olur diyeceğim. Örneklemem gerekirse şöyle bir soru sorardım: İstanbul'un Sultanbeyli Mahallesi'nin Kengirli çıkmazı mı, Ankara'nın Kızılay Semti'nin Konur Sokağı mı? Sizce acaba bu iki mekan seçeneğinden hangisi taşra vasfıyla kategorize edilerek tanımlanmaya daha müsait?

Teknolojinin önemi tartışmasız tahakkümünü kimi zaman gönüllü, kimi zaman zorunlu olarak hayatımızda başat öge haline getirdiğimiz bu çağda, taşra kavramını sözlük manasındaki dar anlamıyla tartışmak bence abesle iştigal olur. Taşra olgusu, zihinsel olarak güçlü bir kısıtlanmışlığın tezahürünü, sınırları belirsiz muğlak yalıtılmışlıkları bünyesinde yoğun olarak barındırıyorsa gerçek manasına kavuşur. Böylesi bir sürecin, ortaya konan sanatsal verimin kalitesine ve niteliğine yansımaları olumlu mu olur, olumsuz mu olur? Her konuda olduğu gibi bu konuda da genellemeye gitmek yanlış olacak. Ama ben taşradan nadiren iyi edebiyat çıkacağına inananlardanım. Ancak bu nadir çıkan iyi edebiyatın da taşra haricinde üretilen diğer üst düzey yapıtlardan çok daha kalıcı nitelik taşıyacağını savını dillendireceğim.

İstanbul doğumlu ve ömrünün bir kısmını İstanbul'da geçirmiş, ama hayatının sanatsal bilince erişme çabası taşıyan kısmının tamamını Güneydoğu Anadolu'da yaşamış, bundan sonraki ömrünü de herhangi bir aksilik olmazsa aynı mekânda geçirmeyi planlayan biri olarak, taşralı olmamı yaşadığım mekana veya ortama değil, içimde gittikçe büyüyen devasa yalıtılmışlık hissine bağlıyorum. Aslına bakarsanız taşra olgusu kendi mahiyeti hakkında derinlikli konuşmalar yapacak, orijinal analizlerde bulunacak bir zihni zenginlik sürecini bünyesinde taşıyamaz. Kendisi hakkında net teşhislerde bulunacak global bir perspektife oturmuş bir taşralılık, kavuşulması en uzak bir hedef olarak hep önümüzde duracak gibi.

Kusura bakmayın laf lafı açtı, vaktinizi aldım Mesut Bey. Ama bunca lütufkâr bir şekilde davet ederek beni onurlandırdığınız bu nazik teklifinizi kısa bir cevapla reddetmek büyük kabalık olurdu muhakkak. Neden kabul edemeyeceğimi size ana hatlarıyla böyle açıklayarak gerekçelendirmek istedim.

Ben su katılmamış, has bir taşralıyım! Yoksa böyle değerli bir davete nasıl icabet edilmez ki? Bunu ancak bir taşralı yapabilir! Oraya gelip taşra hakkında görüşlerimi sunsaydım, kimliğimin önemli ve zavallı bir parçası olan taşralılığımı kaybedecektim. Bunu asla göze alamam!

Satırlarıma burada son verirken çalışmalarınızda kolaylıklar diliyor, yürekten selamlarımı iletiyorum. Hoşça kalınız.

POLAT ONAT

20.03.2013 / Batman

SİYASET
Bozbey'den Keles açıklaması: 'Yıllardır ötelenmiş, sahip çıkmamız gerekiyor'
Keles halkıyla buluşan Bursa Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Mustafa Bozbey, bölgenin derdini de...
GÜNCEL
Bakan Soylu, 'İlk kez söylüyorum' diyerek açıkladı: 'ABD, Karayılan'a zehirli silah vermiş'
İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, "ABD, Murat Karayılan'a zehirli silah vermiş. İlk kez söylüyorum ...
DÜNYA
3 dakika geciken bakan özür diledi!
Parlamentodaki toplantıya 3 dakika geciken Japonya Olimpiyat Bakanı Yoşitaka Sakurada özür diledi.
ASAYİŞ
Bursa'da iki yıl sonra aynı yerde... Bölgeye kimse sokulmadı!
Bursa'nın İnegöl ilçesinde 2 yıl önce, Recep Koyun'u tüfekle vurarak öldürdükleri iddiasıyla yarg...
GÜNCEL
Aykan Hamurcu tutuklandı!
Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde 53 kişinin hayatını kaybettiği iki ayrı bombalı saldırının firari san...
GÜNCEL
Turgay Erdem'den sendikacılara destek! 'Benim için çok değerli...'
Sendika temsilcileriyle bir araya gelen CHP Nilüfer Belediye Başkan Adayı Turgay Erdem, "İşçileri...
Turgay Erdem'den sendikacılara destek! 'Benim için çok değerli...'
Bursa'da Jandarmaların sağlığı Medicana'ya emanet!
Uludağ'ı hiç böyle görmediniz!
Tarihi bina sil baştan... 'Bursa'nın iyilik eli olarak hizmet verecek'

En Çok Okunan Haberler

Korkutan deprem! Bursa da sallandı...

Merkez üssü Çanakkale'nin Ayvacık açıkları olan 5.4 ...

Bursa'da deprem!

Bursa yine sallandı. Kandilli Rasathanesinden yapıla...

Başkan Aktaş: 'Stadyumu yanlış yere yaptık, ...

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, stad...

Bursa'da tekmeli, yumruklu, coplu kavga! Acı...

Bursa Adliyesi'nin 10 metre ilerisinde trafikte yol ...

Bursa'da her yerde aranıyor! 'İnsaniyet namı...

Bursa'da 2 gün önce işe giden annesinin ardından evd...

Bursa'da 7 tanzim satış noktası daha açılıyo...

Bursa'da Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın mitinginin ardında...

Türkiye'de doğan Suriyeli çocuk sayısı belli...

İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, Türkiye'de 405 bin 5...

Hallere 1 TL'ye geldi 9 TL'ye satıldı, ceza ...

Meyve-sebzede yaşanan yüksek fiyat artışıyla birlikt...

Bursa'da bu kafeye müşteriler çay içmeye değ...

Bursa'daki tarihi surlarda bulunan bir kafenin tuval...

Dünya çapında aranan teröristler Bursa'da ya...

Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Bölge Başkanlığı il...

Tanzim satışlar nedeniyle marketler zararına...

Sebze ve meyve fiyatlarındaki artışın ardından kurul...

Bursa'da pankartlı protesto: 'Kardeşi kardeş...

Bursasporlu bazı taraftarlar, sabah saatlerinde bir ...

Bursa'da metro istasyonunun ismi değişti!

Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi aldığı kararla, mü...

Emekliye güzel haber! Aylık kazanç bin 472 l...

Beklenen düzenleme Meclis komisyonundan geçti. Bayra...

Benzincilerin başkanı konuştu: '40 yıldır bö...

Benzine dün yapılan 27 kuruşluk zamla birlikte gözle...