'Nuri Bilge Ceylan, kötülüğü göstermekten öteye gidemiyor'

Sinema yazarı Enver Gülşen, son dönemlerin en iyi iki filmi olan Ahlat Ağacı ve Buğday filmlerini yorumladı. Gülşen, "Semih Kaplanoğlu ne kadar evrensel olmak için yerli olmaktan hareket ediyorsa Nuri Bilge Ceylan daha 'evrensel' şeyleri ele alma derdinde" ifadelerini kullandı. Gülşen ayrıca, Nuri Bilge Ceylan'ın  Bir Zamanlar Anadolu'da filmini neredeyse bir başyapıt olarak nitelendirirken, Ahlat Ağacını da en kötüsü olarak yorumladı.

KÜLTÜR-SANAT, 26 Ocak 2019 Cumartesi, 13:22
'Nuri Bilge Ceylan, kötülüğü göstermekten öteye gidemiyor'

Gülşen, Türk sinemasının son dönemindeki önemli filmlerinden Semih Kaplanoğlu'nun yönettiği "Buğday" ile Nuri Bilge Ceylan'ın yönetmenliğini yaptığı "Ahlat Ağacı"na ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Her filmin içeriği ile formu arasında et ile tırnak gibi bir ilişki olduğunu belirten Gülşen, şöyle devam etti: "Filmlerde hikayenin bizden olması, o filmin yerli olduğunu göstermez. Bir filmin formu onu üreten kültürün izlerini taşır. Türkiye'de diziler için Hollywood şablonu üzerinden yerli hikayeler çekiyorlar. Bu çok sıkıntılı bir şey. Bu problemi çözüp çözemeyeceğimiz meselesi aslında onu ne kadar dert edindiğimizle ilgili bir durum. Kültür sanat alanında bir şeyler üreten, dizi yapan, şiir yazan insanlarda, o derdin çok olmadığı kanaatindeyim."

Kendi içeriğine ait sinema dili üretebilen ender yönetmenlerden birinin Semih Kaplanoğlu olduğunu vurgulayan Gülşen, yönetmenin ilk filmi "Herkes kendi evinde"den itibaren arayış içinde olduğunu anlattı. Kaplanoğlu için "Buğday" filminin de bu anlamda çok önemli bir aşama olduğunu aktaran Gülşen, "Buğday'ın temel meselesi teknolojinin insanı getirdiği yer değil. O, filmin bahanelerinden bir tanesi sadece. Temel mesele, onun da içinde olduğu çok daha büyük bir mesele. O mesele de şu: İnsanın yavaş yavaş insanlığını yitirmeye başlaması" ifadelerini kullandı.

"BİR ZAMANLAR ANADOLU'DA NEREDEYSE BİR BAŞYAPIT"

Nuri Bilge Ceylan'ın "Bir Zamanlar Anadolu'da" filmini "neredeyse bir başyapıt" olarak nitelendiren Gülşen, buna rağmen yönetmenin, filmlerinde nefsin alt katmanlarındaki kötülüğü göstermekten öteye gidemediği görüşünü dile getirdi.

İLK FİLMİNDEN İTİBAREN HEP TARKOVSKİ OLMAK İSTEDİ

Gülşen, Ceylan'ın son filmlerinde kullandığı uzun diyalog sahnelerini de eleştirerek şu değerlendirmelerde bulundu:

"Ben hiç katılmasam da Nuri Bilge'ye yapıştırılan bir yafta vardı, 'Bu adam fotoğrafçı, sadece görüntü ile bir şeyler yapmaya çalışıyor' diye. Ama sanıyorum o bu yaftanın çok etkisinde kaldı. Çok kendisinden olmayan, kendisinin içselleştirmediği meseleleri filminde anlatmaya başladı. İlk filminden itibaren hep Tarkovski olmak isteyen bir yönetmenle karşılaşırız. Tarkovski olmak öyle kolay değildir. Tarkovski'yi Tarkovski yapan unsurların farkında olmak gerekiyor. Mesela Semih Kaplanoğlu ile Nuri Bilge Ceylan arasındaki en büyük fark, Kaplanoğlu'nun filmlerini kendi 'seyr-u süluk'una giden bir yol olarak görmesi. Nuri Bilge Ceylan'ın öyle bir derdi olduğunu zannetmiyorum. Film, sizin yolda olduğunuz yeri gösteren bir şeydir. Bir sonraki filmde onun üstüne çıkmanız gerekir. Ceylan'ın, Kaplanoğlu'nun ardından Türk sinemasının gelmiş geçmiş en önemli yönetmeni olmasına rağmen patinaj yapma sebebi de o. Ingmar Bergman da hep 'Tanrı ile kavga eden' filmler yapar. İnsanın inanmakla inanmamak arasındaki gerilimini yansıtır filmlerinde. Tarkovski diyor ya 'Sanat ideale duyulan özlemdir.' Bir Zamanlar Anadolu'da filminin en büyük eksikliği de o ideale ulaşmak gibi bir hedefinin olmaması."

 AHLAT AĞACI EN KÖTÜSÜYDÜ

Gülşen, Nuri Bilge Ceylan'ın son iki filmi "Kış Uykusu" ve "Ahlat Ağacı"nda biçim anlamında da ciddi bozulmaya maruz kaldığını söyledi.

Enver Gülşen, şunları kaydetti:

"Semih Kaplanoğlu ve Nuri Bilge Ceylan birbirlerinden çok farklı yönetmenler aslında. Kaplanoğlu ne kadar evrensel olmak için yerli olmaktan hareket ediyorsa Nuri Bilge Ceylan daha 'evrensel' şeyleri ele alma derdinde. Ceylan, sinemanın zamansallığı üzerine güzel şeyler beceriyordu son iki filmine kadar ama son filmi Ahlat Ağacı'na baktığımızda yönetmen, filmde diyaloglarla bazı felsefi meselelere değinmeye çalışmış ama çok becerememiş. Nuri Bilge'nin güçlü olduğu taraf hiçbir filminde diyalogları olmadı. Nuri Bilge'nin güçlü olduğu taraf, filmin zamanla ve mekanla kurduğu ilişkiyi kendi sinemasına yar etmeseydi. Bu özelliğini son iki filminde çok becerebildiğini düşünmüyorum doğrusu. Bana kalırsa 'Ahlat Ağacı', Nuri Bilge'nin filmleri içinde en kötüsü denilebilir."

"SİNEMADA ARADIĞIMIZ ÜMMİ SEYİRCİDİR"

Gülşen, zihinlerin Hollywood filmleriyle kirlenmemesinin önemli olduğuna dikkati çekti. Hayatın yavaş akışına Kaplanoğlu filmlerinin çok hoş geldiğini anlatan Gülşen, şöyle dedi:

"Ben anneme ve babama 'Yusuf' üçlemesini izlettim, çok hoşlarına gitti. 5-6 yaşlarındaki yeğenlerime Andrey Tarkovski'nin 'Stalker'ını izlettim, 3 saatlik filmi rahatlıkla izlediler. Ne zaman ortaokul çağına geldiler, izleyemez oldular. Sinemada bilinçli seyirci kavramını doğru bulmuyorum. Bizim aradığımız ümmi bir seyircidir. İnsanlar belirli bir eğitim sürecinin ardından ümmiliklerini kaybediyor. Ben bu anlamda doktorasını yapmış birinden ise ufak bir çocuğu tercih ederim. Doktorasını yapmış birinin önünde bir sürü ön yargı perdeleri vardır. O ön yargı perdeleri ümmiliğin kalbi sanatına ulaşamaz çünkü orada hep bir şeyleri çözmeye çalışır. Sinema da şiir de öyle anlaşılabilecek bir şey değil. Şiir sizin kalbinize mıh gibi saplanır. Neden sorusunu sormaya başladığınız andan itibaren işi rasyonel aklın sahasına çekersiniz ve eseri hakkıyla anlayamazsınız."

Kaynak: AA

SİYASET
ABD'nin Suriye Özel Temsilcisi Jeffrey Türkiye'ye geldi!
ABD'nin Suriye Özel Temsilcisi James Jeffrey'nin Türkiye'de olduğu ve yetkililerle Türkiye'nin gü...
TÜRKİYE
400 sığınmacı İdlib'e gönderildi
Yerel seçimlerin ardından Türkiye'nin büyük şehirlerinde yaşayan sığınmacılara yönelik denetimler...
GÜNCEL
Yürekleri yakan görüntü... Sabah namazına gelen cami görevlileri fark etti!
Adıyaman'da iki aylık bebeklerini gece saatlerinde cami avlusuna bırakan çift, güvenlik kameralar...
DÜNYA
İran'dan casusluk açıklaması: Gözaltına alındılar
İran İstihbarat Bakanı Mahmud Alevi, ülkede "ABD ve yabancı ülkeler adına casusluk yapanların" gö...
YAŞAM
Bursa'da deneme ekimiyle başlandı, şimdi 130 dönümü buldu!
Bursa'da 5 yıl önce deneme ekimiyle başlayan süreçte bugün Türkiye'nin 130 dönüm ile tek parça ha...
ASAYİŞ
Sokak ortasında dehşet! Kızkardeşini bacağından bıçakladı
Kocaeli'nin Gebze ilçesinde iki kardeşin tartışması kanlı bitti. Cebinden bıçağı çıkaran şahıs, k...
Bursa'da dolu dolu festival... Zeytinyağından sabun yapmayı öğrenmek ister misiniz?
Bursa'da deneme ekimiyle başlandı, şimdi 130 dönümü buldu!
Nilüfer Ülkü Ocakları'ndan sokak hayvanlarına şefkat eli!
Bal-Göç'te yeni yönetim kurulu üyeleri belirlendi!

En Çok Okunan Haberler

Bursa Kent Meydanı'nda 2 kişiyi öldürdü! 'Ca...

Bursa'da GSM bayiinde çıkan silahlı kavgada 2 kişiyi...

Bursa'daki tekstil fabrikasında çok sayıda ...

Bursa'da bir tekstil fabrikasında çalışan 70 kişi mi...

Bakan Soylu'dan Suriyeli açıklaması: '6 ay d...

Gündeme ilişkin önemli açıklamalarda bulunan İçişler...

Motorin ve benzine zam! İşte son fiyatlar...

Motorinin litre fiyatına 18 kuruş, benzinin litre fi...

Tek tek incelediler! Çıkan sonuç: Bursa, Ada...

İsviçre'nin Zürih kentindeki ETH Üniversitesi'nde ya...

Bursa'da uzun zamandır hamile eşini arıyordu...

Bursa'da yaşayan ve uzun zamandır haber alamadığı ha...

Bursalı usta Putin'e göndermişti! Kremlin'de...

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, S-400'lerin sevkiyat...

Bursa'da kendini bilmez iki kişi alkol şişes...

Bursa'da ana yolda aracını durdurup, elinde alkol şi...

Bursa Yunuseli Mahallesi'nde korku dolu anla...

Bursa Yunuseli Mahallesi'nde 3 katlı binanın çatısın...

Bursa'da arkadaşını başından vurarak öldürdü...

Bursa'da tartıştığı arkadaşını başından vurarak öldü...

Genç kızın feci ölümünde Bursa'dan şok açıkl...

Kocaeli'nin Gebze ilçesinde 18 yaşındaki genç kızın ...

Bursa'da darbenin seyrini değiştiren komutan...

15 Temmuz hain darbe girişimini gerçekleştiren Fetul...

Bursa'da uyuyan bebeğini kontrole giden anne...

Bursa'nın İnegöl ilçesinde bebeğinin karnını doyurup...

Aile kavgasında yürek yakan son... Bursa'da ...

Bursa'da eşinden ayrılmak üzere olan damat ve eşinin...

Bursa'dan çok çarpıcı S-400 açıklaması: ABD ...

Yılan hikâyesine dönen Rus hava savunma sistem...