'Nuri Bilge Ceylan, kötülüğü göstermekten öteye gidemiyor'

Sinema yazarı Enver Gülşen, son dönemlerin en iyi iki filmi olan Ahlat Ağacı ve Buğday filmlerini yorumladı. Gülşen, "Semih Kaplanoğlu ne kadar evrensel olmak için yerli olmaktan hareket ediyorsa Nuri Bilge Ceylan daha 'evrensel' şeyleri ele alma derdinde" ifadelerini kullandı. Gülşen ayrıca, Nuri Bilge Ceylan'ın  Bir Zamanlar Anadolu'da filmini neredeyse bir başyapıt olarak nitelendirirken, Ahlat Ağacını da en kötüsü olarak yorumladı.

KÜLTÜR-SANAT, 26 Ocak 2019 Cumartesi, 13:22
'Nuri Bilge Ceylan, kötülüğü göstermekten öteye gidemiyor'

Gülşen, Türk sinemasının son dönemindeki önemli filmlerinden Semih Kaplanoğlu'nun yönettiği "Buğday" ile Nuri Bilge Ceylan'ın yönetmenliğini yaptığı "Ahlat Ağacı"na ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Her filmin içeriği ile formu arasında et ile tırnak gibi bir ilişki olduğunu belirten Gülşen, şöyle devam etti: "Filmlerde hikayenin bizden olması, o filmin yerli olduğunu göstermez. Bir filmin formu onu üreten kültürün izlerini taşır. Türkiye'de diziler için Hollywood şablonu üzerinden yerli hikayeler çekiyorlar. Bu çok sıkıntılı bir şey. Bu problemi çözüp çözemeyeceğimiz meselesi aslında onu ne kadar dert edindiğimizle ilgili bir durum. Kültür sanat alanında bir şeyler üreten, dizi yapan, şiir yazan insanlarda, o derdin çok olmadığı kanaatindeyim."

Kendi içeriğine ait sinema dili üretebilen ender yönetmenlerden birinin Semih Kaplanoğlu olduğunu vurgulayan Gülşen, yönetmenin ilk filmi "Herkes kendi evinde"den itibaren arayış içinde olduğunu anlattı. Kaplanoğlu için "Buğday" filminin de bu anlamda çok önemli bir aşama olduğunu aktaran Gülşen, "Buğday'ın temel meselesi teknolojinin insanı getirdiği yer değil. O, filmin bahanelerinden bir tanesi sadece. Temel mesele, onun da içinde olduğu çok daha büyük bir mesele. O mesele de şu: İnsanın yavaş yavaş insanlığını yitirmeye başlaması" ifadelerini kullandı.

"BİR ZAMANLAR ANADOLU'DA NEREDEYSE BİR BAŞYAPIT"

Nuri Bilge Ceylan'ın "Bir Zamanlar Anadolu'da" filmini "neredeyse bir başyapıt" olarak nitelendiren Gülşen, buna rağmen yönetmenin, filmlerinde nefsin alt katmanlarındaki kötülüğü göstermekten öteye gidemediği görüşünü dile getirdi.

İLK FİLMİNDEN İTİBAREN HEP TARKOVSKİ OLMAK İSTEDİ

Gülşen, Ceylan'ın son filmlerinde kullandığı uzun diyalog sahnelerini de eleştirerek şu değerlendirmelerde bulundu:

"Ben hiç katılmasam da Nuri Bilge'ye yapıştırılan bir yafta vardı, 'Bu adam fotoğrafçı, sadece görüntü ile bir şeyler yapmaya çalışıyor' diye. Ama sanıyorum o bu yaftanın çok etkisinde kaldı. Çok kendisinden olmayan, kendisinin içselleştirmediği meseleleri filminde anlatmaya başladı. İlk filminden itibaren hep Tarkovski olmak isteyen bir yönetmenle karşılaşırız. Tarkovski olmak öyle kolay değildir. Tarkovski'yi Tarkovski yapan unsurların farkında olmak gerekiyor. Mesela Semih Kaplanoğlu ile Nuri Bilge Ceylan arasındaki en büyük fark, Kaplanoğlu'nun filmlerini kendi 'seyr-u süluk'una giden bir yol olarak görmesi. Nuri Bilge Ceylan'ın öyle bir derdi olduğunu zannetmiyorum. Film, sizin yolda olduğunuz yeri gösteren bir şeydir. Bir sonraki filmde onun üstüne çıkmanız gerekir. Ceylan'ın, Kaplanoğlu'nun ardından Türk sinemasının gelmiş geçmiş en önemli yönetmeni olmasına rağmen patinaj yapma sebebi de o. Ingmar Bergman da hep 'Tanrı ile kavga eden' filmler yapar. İnsanın inanmakla inanmamak arasındaki gerilimini yansıtır filmlerinde. Tarkovski diyor ya 'Sanat ideale duyulan özlemdir.' Bir Zamanlar Anadolu'da filminin en büyük eksikliği de o ideale ulaşmak gibi bir hedefinin olmaması."

 AHLAT AĞACI EN KÖTÜSÜYDÜ

Gülşen, Nuri Bilge Ceylan'ın son iki filmi "Kış Uykusu" ve "Ahlat Ağacı"nda biçim anlamında da ciddi bozulmaya maruz kaldığını söyledi.

Enver Gülşen, şunları kaydetti:

"Semih Kaplanoğlu ve Nuri Bilge Ceylan birbirlerinden çok farklı yönetmenler aslında. Kaplanoğlu ne kadar evrensel olmak için yerli olmaktan hareket ediyorsa Nuri Bilge Ceylan daha 'evrensel' şeyleri ele alma derdinde. Ceylan, sinemanın zamansallığı üzerine güzel şeyler beceriyordu son iki filmine kadar ama son filmi Ahlat Ağacı'na baktığımızda yönetmen, filmde diyaloglarla bazı felsefi meselelere değinmeye çalışmış ama çok becerememiş. Nuri Bilge'nin güçlü olduğu taraf hiçbir filminde diyalogları olmadı. Nuri Bilge'nin güçlü olduğu taraf, filmin zamanla ve mekanla kurduğu ilişkiyi kendi sinemasına yar etmeseydi. Bu özelliğini son iki filminde çok becerebildiğini düşünmüyorum doğrusu. Bana kalırsa 'Ahlat Ağacı', Nuri Bilge'nin filmleri içinde en kötüsü denilebilir."

"SİNEMADA ARADIĞIMIZ ÜMMİ SEYİRCİDİR"

Gülşen, zihinlerin Hollywood filmleriyle kirlenmemesinin önemli olduğuna dikkati çekti. Hayatın yavaş akışına Kaplanoğlu filmlerinin çok hoş geldiğini anlatan Gülşen, şöyle dedi:

"Ben anneme ve babama 'Yusuf' üçlemesini izlettim, çok hoşlarına gitti. 5-6 yaşlarındaki yeğenlerime Andrey Tarkovski'nin 'Stalker'ını izlettim, 3 saatlik filmi rahatlıkla izlediler. Ne zaman ortaokul çağına geldiler, izleyemez oldular. Sinemada bilinçli seyirci kavramını doğru bulmuyorum. Bizim aradığımız ümmi bir seyircidir. İnsanlar belirli bir eğitim sürecinin ardından ümmiliklerini kaybediyor. Ben bu anlamda doktorasını yapmış birinden ise ufak bir çocuğu tercih ederim. Doktorasını yapmış birinin önünde bir sürü ön yargı perdeleri vardır. O ön yargı perdeleri ümmiliğin kalbi sanatına ulaşamaz çünkü orada hep bir şeyleri çözmeye çalışır. Sinema da şiir de öyle anlaşılabilecek bir şey değil. Şiir sizin kalbinize mıh gibi saplanır. Neden sorusunu sormaya başladığınız andan itibaren işi rasyonel aklın sahasına çekersiniz ve eseri hakkıyla anlayamazsınız."

Kaynak: AA

EKONOMİ
'sahibinden.com, İngilizlere satılıyor'
Türkiye'nin en büyük e-Ticaret sitelerinden biri olan sahibinden.com'un rekor fiyata İngilizlere ...
SİYASET
Bozbey'den çok konuşulacak sözler: 'Birileri çıldırıyor, dertli dertli...'
Karacabey'de konuşan Bursa Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Mustafa Bozbey, "Biz şu anda önde gid...
GÜNCEL
Bursalılar dikkat! Sular kesilecek...
Bursa'nın Yıldırım ilçesinde yapılacak çalışmalar kapsamında su kesintisi yapılacağı bildirildi.
TÜRKİYE
'Seni oğluma alamadım ama kendime istiyorum' sözüne cinsel taciz cezası!
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, aile dostu olan genç kıza telefonda, 'Senden hoşlanıyorum, seni gönül...
YAŞAM
Bazı göz renkleri insanları depresyona daha açık hale getiriyor!
Göz renginiz mevsimsel depresyonu riskini artırıyor olabilir. Mevsimsel duygusal bozukluk üzerine...
ASAYİŞ
Bursa'da yalnız yaşıyordu! Komşuları görünce şoke oldu...
Bursa'nın Orhangazi ilçesinde bir fabrikada çalışan ve bir süre önce bacağı kırıldığı için izinli...
Turgay Erdem, site sakinleriyle buluştu! 'Çağdaş ve gelişen bir Nilüfer için şart'
Bazı göz renkleri insanları depresyona daha açık hale getiriyor!
Kişilerin hayatını kabusa çeviriyor! Anksiyeteden nasıl kurtulunur?
Başkan Türkyılmaz: Gönül kapılarımız her zaman Mudanyalılara açık olacak

En Çok Okunan Haberler

Bozbey'den çok önemli Suriyeli açıklaması: '...

Nilüfer Belediyesi yanındaki ticari imarlı alanın, B...

Bursa için korkutan açıklama! '7,2'lik bir e...

Marmara'da 7,2'lik bir depremlik enerji biriktiğini ...

25 ilde patates ekimi yasaklandı! İşte o şeh...

Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli, CHP Niğde Mi...

Bursa'da deprem!

Bursa yine sallandı. Kandilli Rasathanesinden yapıla...

Bursa'da tanzim satışlar başladı, ürünler ka...

İstanbul ve Ankara'nın ardından Bursa'da da 3 yerde ...

Cumhurbaşkanı Erdoğan duyurdu! Bursa'da 3 ye...

Gökdere Meydanı'nda düzenlenen mitingde halka hitap ...

Bursa'da tekmeli, yumruklu, coplu kavga! Acı...

Bursa Adliyesi'nin 10 metre ilerisinde trafikte yol ...

Bursa'da her yerde aranıyor! 'İnsaniyet namı...

Bursa'da 2 gün önce işe giden annesinin ardından evd...

Bursa'da 7 tanzim satış noktası daha açılıyo...

Bursa'da Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın mitinginin ardında...

Bursalılar dikkat! Bugün bazı yollar miting...

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 31 Mart'ta yapılacak yerel se...

Bursa'da bu kafeye müşteriler çay içmeye değ...

Bursa'daki tarihi surlarda bulunan bir kafenin tuval...

Dünya çapında aranan teröristler Bursa'da ya...

Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Bölge Başkanlığı il...

Tanzim satışlar nedeniyle marketler zararına...

Sebze ve meyve fiyatlarındaki artışın ardından kurul...

Bursa'da pankartlı protesto: 'Kardeşi kardeş...

Bursasporlu bazı taraftarlar, sabah saatlerinde bir ...

Meteoroloji uyardı! Bursa'yı etkisi altına a...

Bursa'da bugün hava sıcaklığı 8 derece olarak ölçüld...