Rıfat Ilgaz vefatının 25. yılında anılıyor

Roman, şiir ve öykü yazarı Rıfat Ilgaz, vefatının 25. yılında çeşitli etkinlilerle anılıyor.

KÜLTÜR-SANAT, 07 Temmuz 2018 Cumartesi, 14:16
Rıfat Ilgaz vefatının 25. yılında anılıyor

Hababam Sınıfı eserinin yazarı, usta edebiyatçı Rıfat Ilgaz bundan 25 yıl önce aramızdan ayrıldı. 

RIFAZ ILGAZ KİMDİR?

Tam adı Mehmet Rıfat Ilgaz olan usta yazar, 7 Mayıs 1911'de Kastamonu'da dünyaya geldi. İlk ve orta okul eğitimini Kastamonu'da tamamlayan Ilgaz, yatılı olarak öğrenim gördüğü Muallim Mektebi'nden 1930 yılında mezun oldu.
Şiir yazmaya öğrencilik yıllarında başlayan Ilgaz, 1936'da Gazi Eğitim Enstitüsünde edebiyat eğitimi de alarak, 6 yıl süreyle Gerede, Akçakoca, Gümüşova'da ilkokul öğretmenliği yaptı.
Ilgaz, daha sonra İstanbul'a tayin olarak Karagümrük Ortaokulunda ve Nişantaşı Lisesinde Türkçe öğretmeni olarak görev yaptı.

İlk şiiri "Sevgilimin Mezarında"yı 15 yaşında kaleme alan Ilgaz'ın eserleri 1940'da "Çığır", "Oluş", "Ulus", "Güneş", "Yücel", "Varlık", "Hamle" ve "Yeni İnsanlık" gibi birçok dergide yayımlandı.

Felsefe eğitimi de alan Ilgaz, yine 1940'lı yıllarda Hasan Tanrıkut, Sabahattin Kudret Aksal, Salah Birsel'le tanıştı. Ömer Faruk Toprak ile 1942'de "Yürüyüş Dergisi"ni çıkaran Ilgaz, bu dergide Orhan Kemal, Sait Faik Abasıyanık, Cahit Irgat, İbrahim Abdülkadir Meriçboyu, Nazım Hikmet gibi şairlerle birlikte çalıştı.

Ilgaz'ın ilk şiir kitabı "Yarenlik" ise 1943'te edebiyatseverlerle buluşurken, 1944'te yazdığı "Sınıf" adlı şiir kitabından dolayı 6 ay hapis cezası aldı. Serbest bırakıldıktan sonra da öğretmenlik yapmaya devam etmek isteyen Ilgaz, çeşitli nedenlerden dolayı 1946'da öğretmenlikten ayrıldı ve gazetecilik yapmaya başladı.

Yazılarında ve yaşamında toplumcu gerçekçi bir çizgi devam ettirmeye çalışan Ilgaz'ın 1953'te yazdığı "Devam" adlı kitabı da toplatıldı. Yazıları ve şiirleri nedeniyle kovuşturmaya tabi tutulan Ilgaz, yaklaşık 5 buçuk yıl mahkumiyet alsa da hem hastalığından dolayı hem af kapsamına girdiği için cezasının bir kısmını yattı.

Rıfat Ilgaz, Aziz Nesin ve Esat Adil gibi isimlerle "Gerçek Gazetesi"ni, sonrasında ise "Yığın Dergisi"ni çıkarırken, "Markopaşa" adlı mizah dergisinde de yazı işleri müdürlüğü yaptı. Necati Sözen'in sahibi olduğu "Adembaba" dergisinde 1952'de yazmaya başlayan usta yazar, o dönemde popüler olan "Dolmuş", "Külah" ve "Taş" gibi mizah dergilerinde yazıları yayımlandı.

Ilgaz, aynı zamanda 1952-1960 yılları arasında Tan gazetesinde düzeltmen, dizgici ve röportaj yazarı olarak çalıştı. Daha sonra Dolmuş Dergisi'nde "Stepne" takma adıyla "Hababam Sınıfı", "Bizim Koğuş" ve "Don Kişot" eserlerini dizi olarak yayınladı.

Asıl ününü, 1959'da Türkiye'deki eğitim sistemini eleştirmek amacıyla hazırladığı "Hababam Sınıfı" adlı kitapla kazanan Rıfat Ilgaz'ın bu romanı 1966'da oyunlaştırılarak Ulvi Uraz Tiyatro Topluluğu tarafından sahnelendi.

Aynı oyun yine 1969'da İstanbul Tiyatrosu'nda sahneye koyuldu ve Ertem Eğilmez'in yönetmenliğinde 1975 yılında beyaz perdeye aktarıldı.

"Vatan", "Demokrat İzmir", "Yeni Gün", "Yeni Ulus" gazeteleri ile "Akbaba" dergisinde de yazılar yazan Ilgaz, sonra Sınıf Yayınları'nı kurdu ve kendi kitaplarını buradan yayımladı. Basın Şeref Kartı'nı ise 1970'de alan Ilgaz, 1974'te emekli oldu ve doğum yeri olan Cide'ye yerleşti.

12 Eylül 1980 darbesinde de gözaltına alınan Ilgaz, "Yıldız Karayel" adlı eseriyle 1982'de Madaralı Roman ve Orhan Kemal Roman ödüllerini, "Ocak Katırı Alagöz" ile de 1987'de Ömer Faruk Toprak Şiir ödülünü aldı.

Ömrü boyunca roman, hikaye, anı, tiyatro ve çocuk şiirleri alanında birçok eser veren Rıfat Ilgaz, 7 Temmuz 1993'te İstanbul'da vefat etti, Zincirlikuyu mezarlığına defnedildi.

Eserlerinden bazıları ise şöyle:

Şiir: "Yaşadıkça", "Devam", "Üsküdar'da Sabah Oldu", "Soluk Soluğa", "Karakılçık", "Uzak Değil", "Güvercinim Uyur mu", "Kulağımız Kirişte", Çocuk Bahçesi (çocuk şiirleri)

Hikaye: "Radarın Anahtarı", "Don Kişot İstanbul'da", "Kesmeli Bunları", "Al Atını", "Palavra", "Bunadı Bu Adam", "Tuh Sana", "Çalış Osman Çiftlik Senin", "Hababam Sınıfı Uyanıyor", Hababam Sınıfı Baskında", "Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı"

Roman: "Hababam Sınıfı", "Bizim Koğuş", "Karadeniz'in Kıyıcığında", "Karartma Geceleri", "Meşrutiyet Kırahathanesi", "Apartıman Çocukları", "Hoca Nasrettin ve Çömezleri"

Tiyatro: "Hababam Sınıfı", "Hababam Sınıfı Baskında", "Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı", "Çatal Mata Kaç Çatal", "Abbas Yola Giden"

Hatıra: "Kırk Yıl Önce Kırk Yıl Sonra", "Yokuş Yukarı", "Biz de Yaşadık"

Çocuk Edebiyatı: "Bacaksız Kamyon Sürücüsü", "Bacaksız Okulda", "Bacaksız Paralı Atlet", "Öksüz Civciv", "Küçükçekmece Okyanusu", "Cankurtaran Yılmaz", "Kumdan Betona"

GÜNCEL
Başkan Aktaş, tanzim satış noktasında: 'İnsanımızın her zaman yanında olacağız'
Bursa'da 3 noktada kurulan tanzim satış noktalarından alışveriş yapan vatandaşlar, Başkan Aktaş'a...
GÜNCEL
Erdoğan duyurdu! Bedelli askerlik kalıcı hale geliyor...
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Balıkesir mitinginde yaptığı konuşmasında yeni askerlik sistemiyle ilgili ...
TÜRKİYE
Hatay Asayiş Şube Müdürü Mustafa Ateş intihar etti!
Hatay Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şube Müdürü Mustafa Ateş, Emniyet Müdürlüğü binasında intihar giri...
SİYASET
'Ruhsat' gerilimi sürüyor! Bozbey'den Aktaş'a olay sözler...
Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı adayı Mustafa Bozbey, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur ...
TÜRKİYE
THY, 2 bin 750 liraya uçuş korkusunu yenme programı hazırladı!
Türk Hava Yolları 2 bin 750 liraya uçuş korkusunu yenme programı hazırladı. Program sayesinde bin...
ASAYİŞ
Bursa'da 80 bin liralık hırsızlık!
Bursa'da yaklaşık 80 bin lira olduğu tahmin edilen bin 500 metrelik elektrik kablolarını hırsız v...
Bulgaristan'dan Bozbey'e tam destek!
Nilüfer Belediye Başkan adayı Erdem: İş insanlarının katkılarıyla büyüyeceğiz
Yenişehir yeni hastanesine kavuştu
Bursa'daki kaçak kazı operasyonunda tutuklama kararı!

En Çok Okunan Haberler

Bozbey'den çok önemli Suriyeli açıklaması: '...

Nilüfer Belediyesi yanındaki ticari imarlı alanın, B...

Bursa için korkutan açıklama! '7,2'lik bir e...

Marmara'da 7,2'lik bir depremlik enerji biriktiğini ...

25 ilde patates ekimi yasaklandı! İşte o şeh...

Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli, CHP Niğde Mi...

Bursa'da tanzim satışlar başladı, ürünler ka...

İstanbul ve Ankara'nın ardından Bursa'da da 3 yerde ...

Cumhurbaşkanı Erdoğan duyurdu! Bursa'da 3 ye...

Gökdere Meydanı'nda düzenlenen mitingde halka hitap ...

Meteoroloji'den Bursa açıklaması! Kar geri g...

Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün son değerlendirmeler...

Bursalılar dikkat! Bugün bazı yollar miting...

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 31 Mart'ta yapılacak yerel se...

Bursa'da bu kafeye müşteriler çay içmeye değ...

Bursa'daki tarihi surlarda bulunan bir kafenin tuval...

Dünya çapında aranan teröristler Bursa'da ya...

Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Bölge Başkanlığı il...

Bursa'da işsizlik sorunu nasıl aşılacak? Boz...

Geçen hafta Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı ve Cum...

Meteoroloji uyardı! Bursa'yı etkisi altına a...

Bursa'da bugün hava sıcaklığı 8 derece olarak ölçüld...

Meteoroloji'den Bursa için kar uyarısı: 'Ted...

Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Bursa'nın yüksek kesiml...

Bursa'da pankartlı protesto: 'Kardeşi kardeş...

Bursasporlu bazı taraftarlar, sabah saatlerinde bir ...

Meteoroloji'den Bursa için son dakika uyarıs...

Orta ve Doğu Karadeniz kıyıları ile İstanbul, Kocael...

Bursalılar dikkat, Meteoroloji uyardı! Kar t...

Meteoroloji'den yapılan son değerlendirmelere göre, ...