Rıfat Ilgaz vefatının 25. yılında anılıyor

Roman, şiir ve öykü yazarı Rıfat Ilgaz, vefatının 25. yılında çeşitli etkinlilerle anılıyor.

KÜLTÜR-SANAT, 07 Temmuz 2018 Cumartesi, 14:16
Rıfat Ilgaz vefatının 25. yılında anılıyor

Hababam Sınıfı eserinin yazarı, usta edebiyatçı Rıfat Ilgaz bundan 25 yıl önce aramızdan ayrıldı. 

RIFAZ ILGAZ KİMDİR?

Tam adı Mehmet Rıfat Ilgaz olan usta yazar, 7 Mayıs 1911'de Kastamonu'da dünyaya geldi. İlk ve orta okul eğitimini Kastamonu'da tamamlayan Ilgaz, yatılı olarak öğrenim gördüğü Muallim Mektebi'nden 1930 yılında mezun oldu.
Şiir yazmaya öğrencilik yıllarında başlayan Ilgaz, 1936'da Gazi Eğitim Enstitüsünde edebiyat eğitimi de alarak, 6 yıl süreyle Gerede, Akçakoca, Gümüşova'da ilkokul öğretmenliği yaptı.
Ilgaz, daha sonra İstanbul'a tayin olarak Karagümrük Ortaokulunda ve Nişantaşı Lisesinde Türkçe öğretmeni olarak görev yaptı.

İlk şiiri "Sevgilimin Mezarında"yı 15 yaşında kaleme alan Ilgaz'ın eserleri 1940'da "Çığır", "Oluş", "Ulus", "Güneş", "Yücel", "Varlık", "Hamle" ve "Yeni İnsanlık" gibi birçok dergide yayımlandı.

Felsefe eğitimi de alan Ilgaz, yine 1940'lı yıllarda Hasan Tanrıkut, Sabahattin Kudret Aksal, Salah Birsel'le tanıştı. Ömer Faruk Toprak ile 1942'de "Yürüyüş Dergisi"ni çıkaran Ilgaz, bu dergide Orhan Kemal, Sait Faik Abasıyanık, Cahit Irgat, İbrahim Abdülkadir Meriçboyu, Nazım Hikmet gibi şairlerle birlikte çalıştı.

Ilgaz'ın ilk şiir kitabı "Yarenlik" ise 1943'te edebiyatseverlerle buluşurken, 1944'te yazdığı "Sınıf" adlı şiir kitabından dolayı 6 ay hapis cezası aldı. Serbest bırakıldıktan sonra da öğretmenlik yapmaya devam etmek isteyen Ilgaz, çeşitli nedenlerden dolayı 1946'da öğretmenlikten ayrıldı ve gazetecilik yapmaya başladı.

Yazılarında ve yaşamında toplumcu gerçekçi bir çizgi devam ettirmeye çalışan Ilgaz'ın 1953'te yazdığı "Devam" adlı kitabı da toplatıldı. Yazıları ve şiirleri nedeniyle kovuşturmaya tabi tutulan Ilgaz, yaklaşık 5 buçuk yıl mahkumiyet alsa da hem hastalığından dolayı hem af kapsamına girdiği için cezasının bir kısmını yattı.

Rıfat Ilgaz, Aziz Nesin ve Esat Adil gibi isimlerle "Gerçek Gazetesi"ni, sonrasında ise "Yığın Dergisi"ni çıkarırken, "Markopaşa" adlı mizah dergisinde de yazı işleri müdürlüğü yaptı. Necati Sözen'in sahibi olduğu "Adembaba" dergisinde 1952'de yazmaya başlayan usta yazar, o dönemde popüler olan "Dolmuş", "Külah" ve "Taş" gibi mizah dergilerinde yazıları yayımlandı.

Ilgaz, aynı zamanda 1952-1960 yılları arasında Tan gazetesinde düzeltmen, dizgici ve röportaj yazarı olarak çalıştı. Daha sonra Dolmuş Dergisi'nde "Stepne" takma adıyla "Hababam Sınıfı", "Bizim Koğuş" ve "Don Kişot" eserlerini dizi olarak yayınladı.

Asıl ününü, 1959'da Türkiye'deki eğitim sistemini eleştirmek amacıyla hazırladığı "Hababam Sınıfı" adlı kitapla kazanan Rıfat Ilgaz'ın bu romanı 1966'da oyunlaştırılarak Ulvi Uraz Tiyatro Topluluğu tarafından sahnelendi.

Aynı oyun yine 1969'da İstanbul Tiyatrosu'nda sahneye koyuldu ve Ertem Eğilmez'in yönetmenliğinde 1975 yılında beyaz perdeye aktarıldı.

"Vatan", "Demokrat İzmir", "Yeni Gün", "Yeni Ulus" gazeteleri ile "Akbaba" dergisinde de yazılar yazan Ilgaz, sonra Sınıf Yayınları'nı kurdu ve kendi kitaplarını buradan yayımladı. Basın Şeref Kartı'nı ise 1970'de alan Ilgaz, 1974'te emekli oldu ve doğum yeri olan Cide'ye yerleşti.

12 Eylül 1980 darbesinde de gözaltına alınan Ilgaz, "Yıldız Karayel" adlı eseriyle 1982'de Madaralı Roman ve Orhan Kemal Roman ödüllerini, "Ocak Katırı Alagöz" ile de 1987'de Ömer Faruk Toprak Şiir ödülünü aldı.

Ömrü boyunca roman, hikaye, anı, tiyatro ve çocuk şiirleri alanında birçok eser veren Rıfat Ilgaz, 7 Temmuz 1993'te İstanbul'da vefat etti, Zincirlikuyu mezarlığına defnedildi.

Eserlerinden bazıları ise şöyle:

Şiir: "Yaşadıkça", "Devam", "Üsküdar'da Sabah Oldu", "Soluk Soluğa", "Karakılçık", "Uzak Değil", "Güvercinim Uyur mu", "Kulağımız Kirişte", Çocuk Bahçesi (çocuk şiirleri)

Hikaye: "Radarın Anahtarı", "Don Kişot İstanbul'da", "Kesmeli Bunları", "Al Atını", "Palavra", "Bunadı Bu Adam", "Tuh Sana", "Çalış Osman Çiftlik Senin", "Hababam Sınıfı Uyanıyor", Hababam Sınıfı Baskında", "Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı"

Roman: "Hababam Sınıfı", "Bizim Koğuş", "Karadeniz'in Kıyıcığında", "Karartma Geceleri", "Meşrutiyet Kırahathanesi", "Apartıman Çocukları", "Hoca Nasrettin ve Çömezleri"

Tiyatro: "Hababam Sınıfı", "Hababam Sınıfı Baskında", "Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı", "Çatal Mata Kaç Çatal", "Abbas Yola Giden"

Hatıra: "Kırk Yıl Önce Kırk Yıl Sonra", "Yokuş Yukarı", "Biz de Yaşadık"

Çocuk Edebiyatı: "Bacaksız Kamyon Sürücüsü", "Bacaksız Okulda", "Bacaksız Paralı Atlet", "Öksüz Civciv", "Küçükçekmece Okyanusu", "Cankurtaran Yılmaz", "Kumdan Betona"

GÜNCEL
TSK açıkladı! PKK'ya ağır darbe...
Irak'ın kuzeyine düzenlenen hava harekatlarında, üs bölgelerine saldırı hazırlığında olan silahlı...
EKONOMİ
Araç sahipleri dikkat! İndirim geldi...
Benzinin litre fiyatında gece yarısından geçerli olmak üzere 19 kuruşluk indirim geldi. Söz konus...
YAŞAM
Köpek veya kedilerden bulaşan 10 hastalık
Sevmeye doyamadığımız kedi köpekler maalesef bazı hastalıklar yayabiliyor. En bilineni kuduz olsa...
ASAYİŞ
Bursa Asil Çelik'te feci kaza! 1 işçi hayatını kaybetti
Bursa'nın Orhangazi ilçesinde faaliyet gösteren Asil Çelik'te meydana gelen iş kazasında 30 yaşın...
SİYASET
Bahçeli onayladı! İşte MHP'de kesinleşen 30 belediye başkanı adayı...
MHP lideri Devlet Bahçeli'nin onayı sonucunda Mart 2019'da yapılması planlanan seçimlerde 30 bele...
GÜNCEL
İşte bedelli askerlik yapacak futbolcular! Listede 3 Timsah var...
Süper Lig'de forma giyen ve bedelli askerlikten yararlanacak olan futbolcular,  lig bitimini...
Bursa'da kamyonet sürücüsü ölümden döndü
Özcan Alper'in yeni film projesine Dünya Sinema Fonu'ndan destek
Köpek veya kedilerden bulaşan 10 hastalık
Uyuşturucudan gözaltına alınan Adnan Koç hakkında karar!

En Çok Okunan Haberler

Bursa'da 5 öğretmenden alkışlanacak hareket!

Bursa'da Erzincan'a tayin olan arkadaşlarının talebi...

Bursa'da bir aile çocukları sayesinde ölümde...

Bursa'da, doğalgaz kombisinden sızan karbonmonoksit ...

Bursa'da EYT izdihamı! 4 bin kişi dışarıda ...

Bursa'da "Emeklilikte Yaşa Takılanlar" buluşmasında ...

Lodos Bursa'yı vurdu! Vatandaşların zor anla...

Bursa'da öğle saatlerinde etkili olan şiddetli lodos...

MHP'den Yıldırım'a sürpriz aday! Yarış iyice...

AK Parti Meclis Üyesi Ayhan Özbek'in partisinden ist...

Bursa gündemini sarsan '23 milyon liralık' i...

Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin yerel seçim öncesi 2...

Bursa'da nüfus müdürlüğüne giden kadın hayat...

Bursa'da devlet dairesine verilmek üzere nüfus kayıt...

Bursa'da korku dolu anlar! Sokağa döküldüler

Bursa'da 8 katlı TOKİ binasının 4. katında çıkan yan...

Bursa'daki feci kazada iki kadın dehşeti yaş...

Yalova'dan Bursa istikametine doğru giden Merve Uyan...

İDO iç hat seferlerini neden kaldırdı? Açıkl...

1 Aralık 2018 tarihi itibariyle iç hat seferlerini d...

TürkAkım Projesi'nde tarihi gün! Erdoğan ve ...

TürkAkım töreninde konuşan Erdoğan, projenin iki ülk...

Bursa'da felçli hastayı ayağa kaldırdı! İşte...

Bursa'da 9 yıl önce sigara bağımlılığı nedeniyle KOA...

Bursa'da yüzde 25 zam isyan ettirdi! 'Bunun ...

Bursa'nın Orhangazi ilçesinde, Vakıflar Genel Müdürl...

21 yaşındaki genç kızın feci ölümünde yürek ...

Adana'da evinin anahtarını unutan genç kız, apartman...

Sağlık Bakanlığı'na FETÖ operasyonu! Çok say...

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nca Sağlık Bakanlığı ...