Soyağacında daha eski tarihlere nasıl gidilir?

E-devlet üzerinden alt-üst soy sorgulama sistemine vatandaşlar akın etti. Tarihçi Erhan Afyoncu, daha eski tarihlere giderek soyunu araştırmak isteyenler için bilgi verdi.

GÜNCEL, 18 Şubat 2018 Pazar, 09:40
Soyağacında daha eski tarihlere nasıl gidilir?

Tarihçi Erhan Afyoncu, Sabah gazetesindeki bugünkü köşesinde, soyağacıyla ilgili daha eski tarihleri merak edenler için yol gösterdi.  Afyoncu, "Soyunu araştırmak isteyen kişi ilk önce nüfus ve vatandaşlık hizmetleri genel müdürlüğünün alt-üst soy sorgulama sistemine müracaat ederek dedeleriyle ilgili ilk bilgilere ulaşabilir. Bazı nüfus müdürlüklerindeki kayıtlar 1800'lere kadar inmektedir. Ancak bu her nüfus müdürlüğü için geçerli değildir. Bu yüzden benim soyum eskilere gitmiyor diye vesveseye kapılmamak gerekir.Aile büyüklerinden ailenin geçmişiyle ilgili bilgilerin toplanması da büyük önem arzetmektedir. Çünkü ailenin geçmişini bilenler azalmaktadır ve bu bilgiler kayıt altına da alınmamıştır. Aileden gerekli malumat öğrenildikten ve alt-üst soy sorgulamadan bilgiler alındıktan sonra arşivlere müracaat ederek daha gerilere gidilebilir. Ancak bu profesyonel bir araştırma gerekir. Eski yazı ve arşivlerin sistemini bilmeyenler bu araştırmayı yapamaz" dedi.

NÜFUS DEFTERLERİ

"Soy tarihi araştırmaları için ilk olarak nüfus defterlerine bakmak gerekir" diyen Afyoncu, "II. Mahmud'un emriyle 1831'de tutulmaya başlayan nüfus defterlerinin ilk sayımları Osmanlı Arşivi'ndedir. 1880'den sonraki defterler ve arada tutulan vukuat kayıtları ise Nüfus Genel Müdürlüğü Arşivi'ndedir. Bu defterleri destekleyecek diğer kayıtlar ise Osmanlı Arşivi'nde bulunan ve 19. yüzyılın ortalarına ait olan Temettuat defterleridir" ifadelerini kullandı.

VALİLİK VE BELEDİYE DESTEĞİ

Afyoncu, "Ailemizin 1800'lerde yaşadığı yer belli ise nüfus defterlerinden hareket etmeliyiz. Son yıllarda Osmanlı döneminde yapılmış nüfus sayımları özellikle belediyelerin ve valiliklerin destekleriyle yayınlanmaya başlandı. Afyonkarahisar, Aksaray, Amasya, Balıkesir, Bayburt, Bursa, Çorum, Düzce, Kayseri, Kırıkkale, Kırşehir, Mardin, Rize, Samsun, Trabzon, Van, Görele, Tirebolu, Yusufeli, Ünye, Harşit, Şebinkarahisar, Yakacık-Akşehir-i Abad-Suşehri, Giresun, Besni, Gölköy, Payas, Siverek, Pazar, Ardeşen, Sürmene, Zara, Keşap, Körfez, Kavak, Pötürge, Arhavi- Hopa, İspir, Sincanlı, Çamardı, Maçka, Talas, Beyşehir, Yalvaç, Of, Çardak, Çıldır, Bayat, Bozdoğan- Nazilli, Köyceğiz, Bucak-Kızılkaya, Türkeli, Beykoz, Kartal ve Safranbolu'nun nüfus sayımları yayınlandı veya tez olarak hazırlandı. Birçok il ve ilçenin nüfus defterleri de hazırlanıyor." dedi.

TAHRİR DEFTERLERİ

Nüfus defterlerinde bilgi bulunduktan sonra geriye doğru kayıt takip etmek ailenin belirgin bir vasfı yoksa oldukça zordur" diyen Afyoncu, "17. ve 18. yüzyıllar için şahıs vergisini ihtiva eden Avarız defterlerinin incelenmesi gerekir. 15-17. yüzyıllar için ise tahrir defterlerine bakmak gerekir. Tahrir defterleri bir bölgede yaşayan hane reisi erkeklerinden, bekâr erkeklere, dul kadınlardan, vergiden muaf olanlar ile yaşlı olup vergi veremeyecek durumda olanlara kadar o bölgede yaşayanları tek tek verir. Müslüman ve Müslüman olmayanlar ayrı ayrı kaydedilmiştir. Bazı bölgelerde etnik köken de verilmiştir. Bir bölgede yaylak kışlak hayatı yaşayan Türkmen (Yörük) aşiretleri de tek tek defterlere kaydedilmiştir. Tahrir defterleri İstanbul'da Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde ve Ankara'da Tapu-Kadastro Genel Müdürlüğü Arşivi'nde bulunmaktadır. Ancak bu defterlerde aile lakapları yazılmadığı, şahıslar sadece baba isimleriyle kaydedildiği için bağlantıyı kurmak oldukça zordur" bilgisini verdi.

GÖÇMEN AİLELER NE YAPMALI?

Balkanlar'dan, Kafkaslar'dan, Kırım'dan Arap ülkelerinde, Adalar'dan göç eden ailelere ilişkin de bilgi veren Afyoncu, "Bu yüzden nüfus genel müdürlüğünün arşivinde bulunan kayıtlar muhacirlerin geldiği yere kaydolmasıyla başlamaktadır. Bu kayıtlarda gelen kişinin doğduğu yer olduğu için muhacir kökenli olanlarımız dedelerinin nereden geldiğini öğrenebilmektedir. Bu konuda ilk olarak Bilal Şimşir, Nedim İpek, Ahmet Halaçoğlu, Muammer Demirel, Faruk Kocacık, Ferhat Berber, Abdullah Saydam, Süleyman Erkan, Hayati Bice, Mehmet Demirtaş, Derya Serin Paşaoğlu, Hakan Kırımlı, Sedat Kanat ve Tufan Gündüz gibi araştırmacıların eserlerini incelemek gerekir. Daha sonra Osmanlı ve cumhuriyet arşivlerindeki kayıtlarla bağlantı kurulabilirse daha geriye gidebilir. Örneğin mübadele ile gelenler Cumhuriyet Arşivi'ndeki tasfiye talepnamelerine bakarlarsa ailelerinin Yunanistan'dan hangi köyden geldiğini öğrenebilirler. Köyü öğrendikten sonra da Osmanlı arşivindeki nüfus defterlerinden ailenin 1830'lardaki durumunu tespit edebilirler" dedi.

Kaynak: Diğer

SPOR
Başkan Ali Ay sıcağı sıcağına açıkladı: 'Bu iş oldu gibi'
Takımın başına geçecek isimle ilgili bilgi veren Bursaspor Başkanı Ali Ay, "Samet Aybaba ile görü...
SPOR
Bursaspor başkanını seçti!
Bursaspor Kulübü Olağan Genel Kurulu'nda Lemi Keskin, Hüseyin Akdemir ve Ahmet Bozdemir'i geride ...
GÜNCEL
Başkan Aktaş açıkladı! Bursa'da seferberlik ilan edildi
Bursa'da selden zarar gören Hüdavendigar Mahallesi'ne incelemelerde bulunan Büyükşehir Belediye B...
SPOR
Dünya Kupası'na Doğru-Takımları Tanıyalım: Almanya
Son dünya şampiyonu Almanya elemelerde 10'da 10 yaparak Rusya bileti aldığı turnuvada kupayı 5.ke...
ASAYİŞ
Aşırı yağmur faciaya neden oldu! Suları tahliye etmeye çalışan Bursalı şahıs feci şekilde can verdi
Kocaeli'de sağanak yağış nedeniyle evinin etrafında biriken suları tahliye etmek isteyen Bursalı ...
SİYASET
Muharrem İnce'yi çok kızdıracak sözler!
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan önemli açıklamalar Isparta mitinginde konuşan Cumhurbaşkanı Recep Ta...
Cem Yılmaz ve Defne Samyeli ortadan kayboluyor!
Seren Serengil dünya evine girdi
Tuğçe Kazaz'tan beyin yakan paylaşımlar!
İrem Derici'den sevenlerini üzecek haber!

En Çok Okunan Haberler

Bursa'da aldığı cezayı duyan adam gözyaşları...

Bursa'da 1 yıldır devam eden uyuşturucu davasında tu...

Bursa'da sahur vaktinde dehşet! İmam nikahlı...

Bursa'da cezaevinden firar eden adam, Yıldırım ilçes...

Bursa konut sektöründe deprem! Durma noktası...

Bursa konut sektöründe deprem üstüne deprem gerçekle...

Bursa'da esrarengiz olay! Davulcuların başın...

Bursa'da Emirsultan hazretlerinin türbesinin ve cami...

Bursa'da yürekler ağızlara geldi! O anda sal...

Bursa'da sel sularının sürükleyerek uçurumun kenarın...

Bursa'yı dehşete düşürdü! Pusu kurduğu eşini...

Bursa'da kendisinden ayrılmak isteyen eşi Fatma Açık...

Bursa'da yollar göle döndü, uzun kuyruklar o...

3 gündür devam eden sağanak yağış nedeniyle, Bursa-İ...

Bayram tatili 9 gün olacak mı? Açıklama geldi!

Ramazan Bayramı tatilinin 9 güne uzatılıp uzatılmaya...

Bursa'da dehşet! Feci kazada kolu koptu

Bursa'da kamyon sürücüsü, seyir halindeki kamyonetin...

Kütahya'da yolcu otobüsü devrildi! Ölü ve ya...

Kütahya'da sürücüsünün kontrolünü kaybettiği yolcu o...

Aşırı yağmur faciaya neden oldu! Suları tahl...

Kocaeli'de sağanak yağış nedeniyle evinin etrafında ...

Bursa'da akılalmaz olay! Türbenin kapısı kül...

Bursa'da iddiaya göre madde bağımlıları, Kanuni Sult...

İşte Bursa'da ilçe ilçe 5 büyüklerin tarafta...

Feedback Reporting Systems Araştırma Şirketi yine ço...

Bursa'da yollar dereye döndü, araçlar yolda ...

Bursa'da günlerdir devam eden şiddetli yağmur nedeni...

Bursa'da türbenin kapısı açıldı, 40 gün sonr...

Bursa'da ebedi olarak dinleneceği görkemli bir türbe...