Türkiye Cumhuriyeti 96 yaşında!

Türkiye'de "Egemenlik kayıtsız, şartsız milletindir" kuralını devlet yönetimine yerleştiren, demokrasiyi taçlandıran Cumhuriyet'in ilanının üzerinden 96 yıl geçti.

TÜRKİYE, 29 Ekim 2019 Salı, 09:44
Türkiye Cumhuriyeti 96 yaşında!

Türkiye'de "Egemenlik kayıtsız, şartsız milletindir." kuralını devlet yönetimine yerleştiren ve demokrasiyi taçlandıran cumhuriyetin ilanının üzerinden 96 yıl geçti.

Milli Mücadele'nin zaferle sonuçlanmasının ardından Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk, yeni Türk devletinin yüzünü çağdaşlaşma ve demokrasiye çevirdi.

Ankara'nın Türkiye devletinin hükümet merkezi olmasının ardından mevcut rejimin isminin de bütün açıklığıyla konulması, yeni devletin başkanının da seçilmesi gerekiyordu. O güne kadar devlet başkanlığı görevi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı olarak Atatürk tarafından yürütülmüştü.

Bazı yabancı ülkeler de Lozan Antlaşması'nın onayı için Türkiye'deki yeni devlet rejiminin daha açık şekilde belirlenmesini istiyorlardı. Bu sıralarda İcra Vekilleri Heyeti'nin istifası ve Meclisin güvenini kazanacak bir kabine listesinin oluşturulamaması da bu soruna acil çözüm gerektirdi.

25 Ekim 1923'te ise hükümetin istifasıyla bir bunalım ortaya çıktı. Bu olay Atatürk'e, cumhuriyeti ilan etmek için beklediği fırsatı verdi. 28 Ekim 1923 akşamına kadar hükümetin kurulamaması üzerine Mustafa Kemal Paşa, Çankaya Köşkü'nde arkadaşlarına "Yarın cumhuriyeti ilan edeceğiz." diyerek fikrini açıkladı.

Atatürk o gece, İsmet İnönü ile 1921 Anayasası'nın bazı maddelerini değiştiren kanun tasarısını da hazırladı. 

29 Ekim 1923'te parti grubunda görüşe sunulan tasarıda yer alan bazı hükümler şunlardı:  

"Türkiye Devleti'nin hükümet şekli cumhuriyettir."

"Türkiye Devleti, yönetim birimlerini Bakanlar Kurulu aracılığıyla yönetir."

"Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kendi üyeleri arasından bir seçim dönemi için seçilir."

"Cumhurbaşkanı, devletin başkanıdır. Bu sıfatla gerekli gördükçe Meclis ve Bakanlar Kuruluna başkanlık eder."

Aynı gün Mecliste görüşülen tasarı, yapılan konuşmalardan sonra saat 20.30'da oturuma katılan 158 üyenin tamamının oyuyla kabul edildi. Cumhuriyetin ilanı "Yaşasın cumhuriyet" sesleri ve alkışlarla karşılandı.

TARTIŞMALARA SON VERİLDİ

Bundan sonra cumhurbaşkanlığı seçimine geçildi. Yapılan gizli oylamada 158 milletvekilinin tamamının oyunu alan Mustafa Kemal Atatürk, TBMM tarafından yeni Türk devletinin ilk cumhurbaşkanı seçildi. Bunun üzerine kürsüye gelen Mustafa Kemal, konuşmasını "Türkiye Cumhuriyeti mesut, başarılı ve muzaffer olacaktır" sözüyle tamamladı.

Böylece devletin adı ve rejimiyle ilgili tartışmalara son verildi ve devlet başkanlığı konusu çözüme kavuştu. Hükümetin kurulma şekli yeniden düzenlendi.

Buna göre; Cumhurbaşkanı başbakanı atayacak, başbakan da bakanlarını seçip cumhurbaşkanının onayına sunacaktı. Bu uygulamayla, Meclis Hükümeti Sistemi yerine parlamenter rejime geçilmiş oldu. İlk hükümeti kurmakla İsmet İnönü görevlendirilirken, Fethi Okyar da TBMM Başkanlığı'na seçildi. 

BAYRAM İLAN EDİLDİ

Türk halkı, 29 Ekim gecesi ve 30 Ekim günü cumhuriyetin ilanını kutladı. 26 Ekim 1924'te yayımlanan kararname ile cumhuriyetin ilanının 101 pare top atışı ve düzenlenecek etkinliklerle kutlanmasına karar verildi. Karar doğrultusunda 29 Ekim 1924'teki etkinlikler, kutlamaların başlangıcı oldu.

Hariciye Vekaleti, 2 Şubat 1925'te bir kanun teklifiyle 29 Ekim'in bayram olmasını önerdi. Teklif, Meclis Anayasa Komisyonu tarafından incelendi ve 18 Nisan'da karara bağlandı. TBMM'de teklifin 19 Nisan'da kabul edilmesiyle 29 Ekim, 1925 yılından bu yana ''Milli Bayram'' olarak kutlanmaya başlandı.

GÜNCEL
Yorum farklılıklarına neden oluyordu! Bursa Valiliği'nden flaş maske açıklaması
Bursa Valiliği, yorum farklılıklarına neden olan maske kullanımı ve yaklaşan Kurban Bayramı önces...
GÜNCEL
Bakan Koca'dan Sakarya'daki patlamayla ilgili 12 saat uyarısı!
Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Sakarya'daki patlamaya ilişkin yaptığı açıklamada "Meteorolojik tah...
GÜNCEL
Büyükada davasında karar
İstanbul Büyükada'da yapılan toplantıya ilişkin 11 sanık hakkında açılan davada Uluslararası Af Ö...
ASAYİŞ
Bursa'daki cinayetin 10 yıl sonra yakalanan zanlısı beraatını talep etti!
Bursa'nın Nilüfer ilçesinde 2009 yılında bıçaklayarak öldürdüğü kadının cesedini yaktığı iddiasıy...
GÜNCEL
Bursa Yenişehir'de koronavirüs alarmı! Vaka sayısında ürküten artış
Normalleşme süreci ile birlikte Türkiye'de son zamanlarda koronavirüs vaka sayılarında ciddi artı...
ASAYİŞ
Bursa'da anne ve kızı çöp kamyonuyla ezen sürücünün ifadesi ortaya çıktı!
Bursa'da 2 yaşındaki Ebrar Nisa'nın ölümüne ve annesi Filiz Deniz'in yaralanmasına neden olan çöp...
Dilan Çıtak'tan babasına sert sözler: Çocuk evrak ile değil his ile yapılır
Osmangazi'de sosyal destek çalışmaları devam... Erzak, sıcak yemek ve ekmek dağıtıldı!
Athena Gökhan'dan sert çıkış: Ahlaksızlığın hiçbir bahanesi olamaz!
Ümit Erdim'i görenler tanıyamıyor! 'Eski halime dönmeye niyetim yok'

En Çok Okunan Haberler

Bursa İl Sağlık Müdürü'nden uyarı: 'Yeniden ...

İçişleri Bakanlığı'nın 81 il valiliğine gönderdiği '...

Bursa'da büyük doğa katliamı! Ciğerlerimizi ...

Türkiye'nin önemli turizm merkezlerinden biri olan U...

Havai fişek fabrikasındaki patlamada ölü ve ...

Sakarya'nın Hendek ilçesindeki havai fişek fabrikası...

Bursa Yenişehir'de koronavirüs alarmı! Vaka ...

Normalleşme süreci ile birlikte Türkiye'de son zaman...

Milyonlarca memur ve emeklinin zam oranı bel...

Milyonlarca memur, memur emeklisi, SSK ve Bağ-Kur em...

Bursa'da tedirgin eden görüntü! Uluabat Gölü...

Geçtiğimiz günlerde İznik Gölü'nde bir çok yılanın g...

Sosyal medyada hızla yayıldı! Astsubayın Ata...

Kars'ın Arpaçay ilçesinde devlet büyükleri aleyhine ...

Tüm aboneleri ilgilendiriyor! Elektrikte yen...

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, sadec...

Bursa'da korkunç olay! Mahalleyi çürümüş ces...

Bursa'da polis, kötü kokular geldiği ihbarı üzerine ...

Ülke şokta! Başbakan istifa etti...

Koronavirüs krizini iyi yönetemediği gerekçesiyle el...

Prof. Dr. Ceyhan'dan okulların açılmasıyla i...

Türkiye'nin koronavirüs raporunu değerlendiren Prof....

İznik Gölü sahili açıldı: Yeni bir cazibe me...

İznik ilçesinde Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafınd...

Enflasyon rakamları açıklandı!

Türkiye İstatistik Kurumu haziran ayı enflasyon raka...

Akşener'in MHP'den ihraç davası reddedildi

Anayasa Mahkemesi, İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akş...

Bilim insanlarından uyarı: Koronavirüs daha ...

Uluslararası bilim insanlarından oluşan bir ekip, ye...