Türkiye Cumhuriyeti 96 yaşında!

Türkiye'de "Egemenlik kayıtsız, şartsız milletindir" kuralını devlet yönetimine yerleştiren, demokrasiyi taçlandıran Cumhuriyet'in ilanının üzerinden 96 yıl geçti.

TÜRKİYE, 29 Ekim 2019 Salı, 09:44
Türkiye Cumhuriyeti 96 yaşında!

Türkiye'de "Egemenlik kayıtsız, şartsız milletindir." kuralını devlet yönetimine yerleştiren ve demokrasiyi taçlandıran cumhuriyetin ilanının üzerinden 96 yıl geçti.

Milli Mücadele'nin zaferle sonuçlanmasının ardından Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk, yeni Türk devletinin yüzünü çağdaşlaşma ve demokrasiye çevirdi.

Ankara'nın Türkiye devletinin hükümet merkezi olmasının ardından mevcut rejimin isminin de bütün açıklığıyla konulması, yeni devletin başkanının da seçilmesi gerekiyordu. O güne kadar devlet başkanlığı görevi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı olarak Atatürk tarafından yürütülmüştü.

Bazı yabancı ülkeler de Lozan Antlaşması'nın onayı için Türkiye'deki yeni devlet rejiminin daha açık şekilde belirlenmesini istiyorlardı. Bu sıralarda İcra Vekilleri Heyeti'nin istifası ve Meclisin güvenini kazanacak bir kabine listesinin oluşturulamaması da bu soruna acil çözüm gerektirdi.

25 Ekim 1923'te ise hükümetin istifasıyla bir bunalım ortaya çıktı. Bu olay Atatürk'e, cumhuriyeti ilan etmek için beklediği fırsatı verdi. 28 Ekim 1923 akşamına kadar hükümetin kurulamaması üzerine Mustafa Kemal Paşa, Çankaya Köşkü'nde arkadaşlarına "Yarın cumhuriyeti ilan edeceğiz." diyerek fikrini açıkladı.

Atatürk o gece, İsmet İnönü ile 1921 Anayasası'nın bazı maddelerini değiştiren kanun tasarısını da hazırladı. 

29 Ekim 1923'te parti grubunda görüşe sunulan tasarıda yer alan bazı hükümler şunlardı:  

"Türkiye Devleti'nin hükümet şekli cumhuriyettir."

"Türkiye Devleti, yönetim birimlerini Bakanlar Kurulu aracılığıyla yönetir."

"Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kendi üyeleri arasından bir seçim dönemi için seçilir."

"Cumhurbaşkanı, devletin başkanıdır. Bu sıfatla gerekli gördükçe Meclis ve Bakanlar Kuruluna başkanlık eder."

Aynı gün Mecliste görüşülen tasarı, yapılan konuşmalardan sonra saat 20.30'da oturuma katılan 158 üyenin tamamının oyuyla kabul edildi. Cumhuriyetin ilanı "Yaşasın cumhuriyet" sesleri ve alkışlarla karşılandı.

TARTIŞMALARA SON VERİLDİ

Bundan sonra cumhurbaşkanlığı seçimine geçildi. Yapılan gizli oylamada 158 milletvekilinin tamamının oyunu alan Mustafa Kemal Atatürk, TBMM tarafından yeni Türk devletinin ilk cumhurbaşkanı seçildi. Bunun üzerine kürsüye gelen Mustafa Kemal, konuşmasını "Türkiye Cumhuriyeti mesut, başarılı ve muzaffer olacaktır" sözüyle tamamladı.

Böylece devletin adı ve rejimiyle ilgili tartışmalara son verildi ve devlet başkanlığı konusu çözüme kavuştu. Hükümetin kurulma şekli yeniden düzenlendi.

Buna göre; Cumhurbaşkanı başbakanı atayacak, başbakan da bakanlarını seçip cumhurbaşkanının onayına sunacaktı. Bu uygulamayla, Meclis Hükümeti Sistemi yerine parlamenter rejime geçilmiş oldu. İlk hükümeti kurmakla İsmet İnönü görevlendirilirken, Fethi Okyar da TBMM Başkanlığı'na seçildi. 

BAYRAM İLAN EDİLDİ

Türk halkı, 29 Ekim gecesi ve 30 Ekim günü cumhuriyetin ilanını kutladı. 26 Ekim 1924'te yayımlanan kararname ile cumhuriyetin ilanının 101 pare top atışı ve düzenlenecek etkinliklerle kutlanmasına karar verildi. Karar doğrultusunda 29 Ekim 1924'teki etkinlikler, kutlamaların başlangıcı oldu.

Hariciye Vekaleti, 2 Şubat 1925'te bir kanun teklifiyle 29 Ekim'in bayram olmasını önerdi. Teklif, Meclis Anayasa Komisyonu tarafından incelendi ve 18 Nisan'da karara bağlandı. TBMM'de teklifin 19 Nisan'da kabul edilmesiyle 29 Ekim, 1925 yılından bu yana ''Milli Bayram'' olarak kutlanmaya başlandı.

GÜNCEL
Meteoroloji'den Bursa açıklaması! Sağanak geliyor...
Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından hafta sonu için yeni uyarı yayımladı. Kış ayının kendini g...
DÜNYA
Aşırı sağcı İtalyan lider, Türk fındığı içerdiği için Nutella yemeyecekmiş!
İtalya'da aşırı sağcı Lig Partisi lideri Matteo Salvini, Türk fındığı içerdiği için İtalyan çikol...
TÜRKİYE
Vahşet bitmiyor! Karısını bıçaklayıp yol kenarına attı...
Elazığ'da bir kişi, karısını defalarca bıçakladıktan sonra yol kenarına attı. Ağır yaralanan kadı...
GÜNCEL
AK Parti'den Ceren Özdemir cinayetiyle ilgili açıklama: 'İhmal var mı, kontrol ediyoruz'
AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, 20 yaşındaki üniversite öğrencisi Ceren Özdemir'in Özgür Arduç adlı ...
GÜNCEL
Kimlik, pasaport ve ehliyetlerle ilgili açıklama!
Kimlik kartı, pasaport ve sürücü belgeleri ile ilgili çıkan haberler hakkında İçişleri Bakanlığı ...
GÜNCEL
Bakan Akar: NATO'da mutabakat sağlanamadı
Londra'da düzenlenen NATO Liderler Zirvesi'ne ilişkin açıklama yapan Milli Savunma Bakanı Akar "N...
TOFAŞ lidere karşı
UEDAŞ'tan 390 milyon liralık yatırım!
Bursa'da dağcıların attığı fotoğrafta bulundu! Mağaraya girdiler
BUDO Gemlik Basketbol, Bandırma Kırmızı'yı ağırlıyor

En Çok Okunan Haberler

Bursa Yavuzselim'de olaylı gece! Polis memur...

Bursa'nın Yıldırım ilçesinde çıkan kavgada bir polis...

Bursa Valiliği uyardı! Kar geliyor

Bursa Valiliği'nden yapılan açıklamada, yağışların k...

Bursa'dan gelen görüntü 'bu kadar da olmaz' ...

Bursa'da kıskançlık krizine giren şahıs, 17 yaşındak...

İş görüşmesi için Bursa'ya gelen adamın acı ...

İstanbul-İzmir otobanında su birikintisine girerek k...

Bursa'da yürek yakan kaza! 22 yaşındaki kadı...

Bursa İznik'te otomobil, çarptığı motosikletin arkas...

Deprem uzmanı '7 büyüklüğünde' dedi ve açıkl...

Deprem uzmanı Prof. Dr. Övgün Ahmet Ercan, katıldığı...

Bursasporlu taraftarları taşıyan minibüs tır...

Bugün oynanacak Adanaspor maçı için deplasman yoluna...

Bursa'da kayıp şahıstan acı haber... Cesedi ...

Bursa'nın Mustafakemalpaşa ilçesinde evden odun topl...

Bursa'da yürek yakan manzara! Kayıp şahıs, a...

Bursa'nın Gemlik ilçesinde, zeytin toplamaya giden i...

Bursaspor taraftarları dönüş yolunda da kaza...

Konya'nın Ereğli ilçesinde, Bursaspor taraftarlarını...

Bursa Altınşehir'de sapık alarmı! 'Bir kadın...

Nilüfer Kent Konseyi, Bursaray Altınşehir istas...

Bursa'yı ayağa kaldırdı! Tecavüze uğradı, öl...

Bursa'da 22 yaşındaki Derya isimli genç kız, kendisi...

Bursa'da bunalıma giren genç, kendini tabanc...

Bursa'da bunalıma giren bir genç, kendisini silahla ...

Bursa-Ankara yolunda zincirleme kaza! Gözyaş...

Bursa'nın İnegöl ilçesinde 3 aracın birbirine girdiğ...

Şişede durduğu gibi durmadı! Bursa'da can pa...

Bursa İnegöl Yenişehir yolu üzeri diş hastanesi önün...