Nokta (.)

Bay Diplomat 02 Ocak 2017 Pazartesi, 08:42

Duygu ve düşünceleri daha açık ifade etmek, cümlenin yapısını ve duraklama noktalarını belirlemek, okumayı ve anlamayı kolaylaştırmak, sözün vurgu ve ton gibi özelliklerini belirtmek üzere noktalama işaretleri kullanılır.

Noktalama işaretlerinden nokta, virgül, noktalı virgül, iki nokta, üç nokta, soru, ünlem, tırnak, ayraç ve kesme işaretleri ait oldukları kelimelere bitişik olarak yazılır ve kesme dışındaki işaretlerden sonra bir harf boşluğu ara verilir.

Bu işaretlerden nokta (.) şu durumlarda kullanılır.

Bir fikri, bir duyguyu, bir isteği tam olarak anlatan söz dizisinin (cümlenin) sonuna konur.

Amaç tam olarak anlatılıp söz bitirilince cümlenin sonuna konur.

Jeopolitik teoriler, açıklandığı zamanki dünya siyasi ortamına göre ortaya konmuş olan ve politikaya yön vermek amacıyla önerilen coğrafyaya dayalı ilkelerdir. 21. yüzyılın başında bulunduğumuz bu dönemde altı stratejik düşünce okulu dünya dış politikasındaki yerlerini almışlardır.

Bunlardan ilk üçü geleneksel olanlardır; "kıtasal, denizcilik ve havacılık".

Diğer üç yeni okul ise; "uzaysal, özel operasyonlar, birleşik" olarak ifade edilmektedir.

Günümüzde ülkeler; dış politika uygulamaları ve senaryolarını bu okulların temel ilkeler ışığında yürütmektedirler.

 

İngiliz Jeopolitik Ekolü'nün temsilcisi, bir coğrafyacı, iktisatçı ve politikacısı Sir Halford John Mackinder'in (1861-1947) kıtasal teorisine göre;

(1) Doğu Avrupa'yı ele geçiren Heartland'a (anakara) hâkim olur,

(2) Heartland'ı ele geçiren Dünya Adası'na (Avrasya) hâkim olur,

(3) Dünya Adası'nı ele geçiren Dünya'ya hâkim olur. (*)

Soğuk Savaş'ın 1989 yılında sona ermesinin ardından dünya, ABD siyasi ve iş çevrelerinin seçkin kesiminin resmi olmayan ideolojisi olan "küreselleşme" ile ABD, toplumlar ve ülkeler üzerinde şu işlevleri kullanmaktadır.

  • Toplumların anlaşılmasında elzem olan tarih bilincinin köreltilmesi,
  • Ekonomik bilincin yok edilmesi,
  • Bireycilik ve sivil toplum örgütlerin öne çıkarılarak, yoksullaşmanın kaynağının anlaşılmasında ve sosyal direnişin örgütlenmesinde gerekli olan ulus bilincinin zayıflatılması.

Bugünün süper gücü olarak kabul edilen ABD ve Rusya, artık küreselleşme okunun işaret ettiği bölgede yeni yerler edinmek arzusundadırlar.

Onların yeni yerler edinme arzularının kabardığı bölge ise Türkiye Cumhuriyeti dahil olmak üzere Orta Doğu ve Dünya Adası'dır.

Kahire'de Sykess ve Picott adlı bir İngiliz ve Fransız subayının ellerine cetvel alarak çizdikleri Orta Doğu ülkeleri sınırları klasik "böl ve yönet" politikasını uygulayabilmek için önemli bir araç haline gelmiştir.

Arzu edilen durum, sınırların önemli doğal engellere dayanması ve o ülke halkıyla aynı etnik veya dini kökenden olan insanların sınırlara dâhil edilmesidir. Bugün dünyada pek çok ülkenin komşularıyla sınır anlaşmazlıkları bulunmaktadır.

Pusuda avını bekleyen, onun zayıf anında saldırıya geçen aslan gibi ABD stratejisi;

Önce bölgesel güçlerin birbiri ile rekabet ve güç dengelemesini beklemek, bu olmazsa mümkün olduğu kadar az riskle ve en küçük kuvvetle müdahale etmek fikri üzerine geliştirilmiştir.

Bu yüzden sürekli bölge içi düşmanlıklar beslenir ve büyük gücün masrafları en aza indirilir. Stratejinin gereklerini anlamayanlar ya da yerine getirmeyenler cezalandırılır, en sonunda egemenliklerini kaybederler.

Irak ve İran savaşı ve sonrasındaki gelişmeler, dış politika ağırlıklı düşünce kuruluşlarınca katılımcılarına yapılan sunumlarda önemli yer tutmaktadır.

 

 

Sunuma göre;

ABD, Irak ve İran'ın birbirini yıpratacağı uzun bir savaş istedi ve Irak'ı, İran'ı yendiği takdirde ödül olarak Kuveyt'i işgaline itiraz etmeyeceğine ikna etti. ABD aslında Saddam'ın savaşı kazanacağına ve ödül isteyeceğine ihtimal vermemişti. Bush, Saddam'ı uyarırken bile bunda bir baş sallama, göz kırpma vardı. Bugün IŞİD'e karşı oluşturulan strateji, arkasında gene kendisinin ve bölgesel ortaklarının olduğu terör örgütleri ile yeni bir stratejik güvenlik ortamına geçiş ve şekil verme çabasıdır (shaping the security environment). İşin taktik boyutunda ise terörle mücadele veya yerel halkın baskıcı bir rejime karşı direnişi ya da sivil savaş yalanı kullanılmaktadır. İstihbarat operasyonları savaş dekorunun hazırlanması, medya ise kamuoyu algısının yönetilmesi içindir.

...ve Türkiye Cumhuriyeti

18. yüzyılın sonlarından itibaren 1878 arasında Rusya'ya karşı (Boğazları korumak için) İngiltere, 1888-1918 arasında İngiltere ve Rusya'ya karşı (Balkanlar ve Orta Doğu'yu korumak için) Almanya, 1920-1936 arası Batı kampına karşı (Kurtuluş Savaşı için) Sovyetler, 1938-1945 arası İtalya'ya karşı İngiltere, İkinci Dünya Savaşı'ndan itibaren Sovyet tehdidine karşı ABD ile güç dengeli politikayı uygulayan Türkiye Cumhuriyeti, dış politikasında Türk ulusal güvenlik kültürü savunmacı bir niteliği "Yurtta Sulh, Cihanda Sulh" benimsemiştir.

Ülkelerin dış politika uzman ve analistleri uluslararası görüşmelerde, yazımızın başlangıcındaki noktalama işaretlerinden özellikle "nokta"yı kullanmaktan çekinirler.

Nedeni de o noktalama işareti kullanıldıktan sonra bir daha geri dönülmesinin zor olacağı bilincinde hareket ederler.

Uluslararası ilişkiler, kişilerin ilişkilerinde kullandıkları noktalama işaretlerine benzer. Bu işaretlerin bazısı kişinin yaşam yolunda ilerlemesini sağlarken bazısı da kişinin yaşamında duraklamalara, gerilemelere neden olabilir. Nokta konan ilişkiler, taraflardan biri ya da her ikisi için üzücü olsa da ilişkinin tamamen bitiyor olması, bireylere yeni başlangıçlar yapmaları için daha fazla fırsat yaratır.

Zihinlerinde soru işareti olabilecek durum yoktur, yeni bir cümleye başlamak için soluk alabilirler ve bu onlar için yeni bir sayfa demektir.

 

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı'nın, geçen hafta "ABD'nin PYD/YPG ile olan ilişkisi hakkında yaptığı açıklamanın sonunda kullandığı ".... Nokta" ve ardından açıklanan ateşkes acaba NATO üyesi olan Türkiye Cumhuriyeti-ABD ile yıllardan beri devam eden evlilik öncesi ilişkisinin sona erdiğini ve flört için yeni bir arkadaş bulduğunun habercisi midir?

ABD ile olan flörtünü bitirme noktasına getiren Türkiye Cumhuriyeti, yeni flört arkadaşından haber beklemektedir. Ne var ki yeni arkadaş, bugünlerde çok yoğun çalışmakta ve elini uzatan Türkiye Cumhuriyeti ile olası birlikteliğin ilk olumlu adımını atamamaktadır.

Türkiye Cumhuriyeti, ABD ile Rusya'nın kimseye belli etmeden yıllardan beri samimi şekilde flört içinde olduğunu unutmaktadır.

Halbuki;

ABD; Orta Doğu, Güneydoğu Avrupa ve Kafkasya stratejileri için vazgeçilmez olan Türkiye'yi kendi ittifak sistemi içinde tutarak, Sovyetler ve İran'ın karşısına dikecek bir güç dengesi görevi biçmektedir. ABD, Orta Doğu'yu dolaylı savaşları ile harita değişikliklerine sürüklerken, Türkiye'ye yeni güç dengelerinde daha tehlikeli roller vermeye hazırlanmaktadır.

Yapılması gereken, gelecekte hiçbir zaman gerçekleşemeyecek, ütopik hayaller yerine; Atatürk'ün kurduğu esaslar dahilinde, tam bağımsız ve egemen bir Türkiye olarak gerçekçi özgün dış politikamızı belirlemektir.

Aksi halde;

"Bir yemin ettim ki dönemem"

 

(*) Halford John Mackinder, "The Geographical Pivot of History", Democratic Idealsand Reality, National Defence University Press, Washington, DC, 1996, pp. 175-194.