Kirli hava solumak

H. Gül KOLAYLI 26 Ocak 2017 Perşembe, 06:10

Makina Mühendisleri Odası Bursa Şubesi düzenlediği toplantıda hava kirliliğini gündeme getirdi...

"Hava Kirliliği Tehdit Ediyor" başlıklı basın açıklaması ve yıllara dayalı rapor Şube Başkanı İbrahim Mart tarafından paylaşıldı...

Başkan Mart, PM10 partikülünün yıllık limit 56 mikrogram(μg) / metreküp(m3) olduğuna dikkat çekti, Temiz Hava Hakkı Platformu" raporuna atıfta bulundu:

"2015'te, Türkiye'de 81 ilin 41'inde bu limit aşılmıştır. En yüksek düzeyde hava kirliliği görülen üç ilin Aksaray, Ağrı ve Muş! Dünya Sağlık Örgütü'nün hava kalitesi limiti dikkate alınarak yapılan değerlendirmede ise sadece Çankırı'daki değerlerin, limitin altında olduğu görüldü.

Özellikle Samsun (İlkadım Hastane), Bursa (Soğanlı Botanik Parkı Arkası, Çukurca), Manisa, İstanbul (Esenyurt), Adana (Valilik), Kayseri (Hürriyet) ve Bursa (Beyazıt ) istasyonlarında, yılda 250 günden fazla süre boyunca (327-256 gün) günde 50 μg/ m3'ten daha fazla PM10 düzeyi ölçümü yapıldı..."

Hava kirleticileri arasında kömürlü termik santralleri sayan Başkan Mart çekincelerini şöyle dillendirdi:

 "Kömürlü termik santraller nedeniyle Türkiye'de her yıl en az 2 bin 876 erken ölüm, 4 bin 311 hastaneye yatış ve 637 bin 643 işgünü kaybı yaşanıyor..."

Türkiye'de SO2 ve PM10 ölçümlerinin tüm illerde yapıldığını belirtti ve "Hükümet hava kirliliğini önleme konusunda ivedi olarak adım atmalı ve hava kirleticileri için DSÖ tarafından önerilen sınır değerlerin kullanılmasını sağlamak amacıyla yasal düzenleme yapmalıdır" dedi...

Hava kirliliği nedenleri arasında ise sanayinin yerleşim alanlarına yakın olması, egzoz gazları, kalitesiz kömür kullanımı, araç sayısının artışı, 10 numara yağ kullanılması, araçların bakım yaptırmadan trafiğe çıkması gibi hususları saydı:

Başkan Mart çözüme yönelik şunları önerdi:

"Sağlıklı yaşam için, hava kirliliği ile mücadele sürekli ve etkin olmalıdır.

Hava kirliliğine alınacak önlemler arasında konutlarda ısı yalıtımının yapılması, enerji verimliliğinin sağlanması, ulaşımda başta raylı sistem olmak üzere toplu taşımanın yaygınlaştırılması ve özel araç trafiğinin azaltılması gerekiyor.

10 numaralı yağ kullanan özel halk otobüsleri trafikten menedilmelidir.

Sanayi kuruluşlarının ve merkezi sistemli konutların kazan daireleri denetlenerek tam yanma koşullarının sağlanması, ayrıca kazan operatörlerinin eğitilerek belgelendirilmeleri gerekmektedir.

Özellikle görünür kirlilik yaratan bacalar, anında baca gazı analizleri; görünür kirlilik yaratan araçlar da seyyar egzoz emisyon ölçümleri yapılarak sürekli olarak denetlenmelidir..."

Önerileri arasında, 1996-2003 yılları arasındaki kalitesiz kömür kullanımının engellenmesi, Hava Kirliliği Mücadele Birimi ile Hava Kirliliği Ölçüm Merkezi oluşumu da yer aldı...

 

 

 

GÖZÜME BATAN AYRINTILAR

2014 Kasım ve Aralık aylarında Bursa'da hava kirliliği insan sağlığını doğrudan tehdit eden tehlike boyutlarına ulaşmıştı... (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın, yerel istasyonların ölçümlerin yer aldığı Ulusal Hava İzlem Ağı verilerine göre...)

Uludağ Üniversitesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Kayıhan Pala "Hava kirliliği nedeniyle kim bilir kaç kişi yaşamını yitirdi" demişti...

Türkiye'de hava kirliliğinden ölümlerle ilgili bir veri yok!

Bu alandaki zarar ziyan verileri, araştırmaları, olası risk tahminleri uluslararası kaynaklara göre yapılıyor...

Sosyal medyayı etkin olarak kullanıyorsanız, sayfanızda da 5 bine yakın kişi varsa, hava kirliliği ve sağlık üzerinde bir fikir sahibi olabiliyorsunuz...

 "Hastanedeyim"; "Annemi kaybettim", "Babamı son yolculuğuna uğurladık" diye başlayan arkadaş, amca, dayı, komşu, dede, meslektaş kayıplarına dek uzanan geniş bir yelpazede paylaşımlar tek tük iken...

Bazı günlerde birdenbire artıveriyor... Sosyal medyada birkaç gün boyunca yoğun bir şekilde ölüm ve hastalık duyuru /paylaşımları yapılıyor...

Belki sizlerin de bu husus dikkatinizi çekmiştir... Böyle zamanlarda Ulusal Hava İzleme Ağı'ndan hava kirliliğine bir bakın derim...

 

 

HAVA KİRLİLİĞİNDE ÖLÇÜLENLER NELER?

Ulusal Ağ'daki ölçümlere baktığınızda kimya derslerini hatırlatan simgelerle karşılaşıyorsunuz... Yaza yaza ezberledim...  Her birinin insan sağlığına ciddi zararı var, zaten bu yüzden ölçümlerinin yapılması lazım.

Özetle anlamları şöyle:

PM10: Partiküler madde: İçeriği bilinmeyen 10 ve üstü mikron düzeyindeki kirlilik parçacıkları.

SO2: Kükürtdioksit. Endüstride ve konutlarda kullanılan yakım kalitesine bağlı olarak değişkenlik gösteren parametreler...

NO'lar: Endüstriyel gazlar...

O3: Ozon... O da endüstriyel gazlar arasına giriyor.

CO: Karbonmonoksit. İnsan sağlığı açısından çok önemli ve en çok ölçülmesi gereken değerler arasında yer alıyor...

Geçen yıllarda Nilüfer'de NO'lar yani endüstriyel gazlar ölçülmüş ve yüksek çıkmıştı...

Yıldırım bölgesinde ise CO ve SO2 kötü yakıt kullanımına bağlı olarak yüksek çıkmıştı...

Ulusal Hava İzleme Ağı'nda Bursa'nın havasına baktım... Bursa "Hassas" kategorisinde...

Bu kategori hava kirliliğinin insan sağlığını olumsuz etkisine işaret ediyor. Özellikle kronik hastalığı olanlar için!

Sınıflama "İyi, orta, hassas, sağlıksız, kötü, tehlikeli"  sıralamasıyla yapılıyor...

Ölçümler ise istasyonlara göre farklılık gösteriyor:

Mesela Kestel'de PM10, SO2 ve NO'lar ölçülürken ozon ve karbonmonoksit yok!

Kültürpark'ta ise PM10, O3, CO yok...

Beyazıt istasyonunda partiküller, kükürtdioksit ve endüstriyel gazların yanı sıra karbonmonoksit de ölçülüyor...

Uludağ Üniversitesi İstasyonu'nda PM10 ve CO yok, SO2, NO'lar, 03 e PM26 ölçülüyor...

Yani ölçümlerde bir standart yok! Öte yandan karşısı, yanı, sağı, solu sanayi bölgeleriyle çevrili olan Nilüfer'de istasyon bile yok!

Oysa endüstriyel gazların en çok ölçülmesi gereken ilçe burasıdır...