Bursa’nın Sağlık Tarihi kitabı / Müzesi

H. Gül KOLAYLI 25 Mayıs 2017 Perşembe, 06:07

Ceyhun İrgil öncülüğünde hazırlanan Bursa'nın Sağlık Tarihi kitabı kent kitaplığına kazandırıldı...

Öte yandan Bursa Sağlık Müzesi'nin de bir ay içinde hizmete girmesi bekleniyor...

Büyükşehir Belediyesi'nin sponsorluğundaki proje, Ceyhun İrgil CHP'den milletvekili seçilmeden önce, Kent Konseyi'nde aktif olarak çalışırken başlamıştı.

Yedi yıllık bir çalışmanın ürünü olan eserin hazırlanmasında Ceyhun İrgil'in yanı sıra Bursa Tabip Odası geçmiş dönem başkanlarından Dr. Çetin Tor'un yanı sıra pek çok hekim, eczacı ve veterinerin de bilgi, fotoğraf, belge desteği söz konusu...

İrgil'in onlarca yıldır biriktirdiği belge, bilgi ve fotoğrafların hepsi kitapta...

Kitabın son hazırlıklarını yaptığı, ilk prova baskısını aldığı akşam Ceyhun İrgil ile Bursa Akademik Odalar Yerleşkesi'nde görüşmüştük...

Son düzeltmeler yapılıyordu. Tüm kitabı elden geçirmişti, tashihleri devam ediyordu... Çok heyecanlıydı...

"Kitapta 7 bin belge var, bunun bin kadarı ilk kez yayınlanıyor" demişti...

İrgil aynı zamanda Bursa Sağlık Tarihi Müzesi'nin de fikir babası...

Onkoloji Hastanesi'nde çalıştığı dönemde Muradiye'de mini bir 'Sağlık Tarihi Müzesi' oluşturmuştu.

Bir ay sonra açılacak olan Bursa Sağlık Tarihi Müzesi çok daha geniş kapsamlı...

Öte yandan Antik tarihten Osmanlıya, Cumhuriyet'in ilk yıllarından günümüze dek geniş kapsamlı olarak hazırlanan Bursa Sağlık Tarihi kitabında yer alan konu başlıklarından bazıları şöyle:

"Sağlık meslek odalarının tarihi, diş hekimleri tarihi, kaplıca tedavileri, tıp malzemeleri, Bursa kadı sicillerinde tıpla ilgili fermanlar, alternatif tıp, folklorik tıp, salgın hastalıklar, sünnetçiler, kırık çıkıkçılar, Rum hastaneleri, Bursa'da yazılan tıp kitapları, devlet ve özel hastaneler tarihi, tıp fakültesi tarihi, Gurabahane-i Laklakan; eczacılar, büyü ve sihir yöntemleri..."

 

KENT BELLEĞİNE KAZANDIRILAN 308 ESER

Büyükşehir Belediyesi'nin kent belleğine kazandırdığı 307 esere Bursa Sağlık Tarihi adlı kitap da eklendi...

Büyükşehir Belediyesi tarafından Sağlık Tarihi Müzesi olarak restore edilen tarihi mekanda yapılan tanıtım toplantısında ise Büyükşehir Belediye Başkanı Recep Altepe şunları söylüyor:

 "Bu eser ilk Osmanlı hastanesine ev sahipliği yapan Bursa'mızın milattan günümüze sağlık tarihine ışık tutuyor. Büyü ve sihre dayanan tedavi yöntemlerinden dini yöntemlere en sonunda da ilmi yöntemlere geçiş yapan tıp ilmi tarihi aynı zamanda insanlık tarihidir.

Osmanlı devletine ilk başkentlik yapan Bursa sağlık kurumları, yöntemleri ve doktorları ile bu alanda ilklere ev sahipliği yapmıştır.

İlk Osmanlı hastanesi olan Yıldırım Darüşşifası, Sultan Yıldırım Bayezid tarafından kendi adıyla anılan külliye içerisinde yaptırılmış.

 Kurulduğu ilk yıllardan itibaren hemen her alanda hastaların bedensel rahatsızlıklarının teşhis ve tedavi edildiği, aynı zamanda ruhsal sıkıntıların ve hastalıkların iyileştirildiği bir sağlık kuruluşu olan Yıldırım Darüşşifası, kuruluş amacına uygun olarak günümüzde de sağlık kurumu olarak hizmet vermektedir.

Yine ilk hayvan bimarhanesinin de Bursa'da kurulmuş olduğunu görmekteyiz.

Orhan Gazi'den Sultan 2. Bayezid'e kadar sultanların nezdinde devletin sağlık işlerini yürüten saray hekimleri bulunurken, Sultan 2. Bayezid döneminde ülkenin sağlık hizmetlerinin idaresini üstlenmesi için hekimbaşılık kurulmuştur.

 Aynı zamanda muharebe hekimliği de Osmanlı devletinde özel bir yere sahiptir. Bütün bu bilgilerin ve daha nicelerinin yer aldığı bu eserin yayıma hazırlanmasında başta Opr. Dr. Ceyhun İrgil beyefendi olmak üzere emeği geçen herkese sonsuz şükranlarımı sunarım. "

 

BURSA'YA VEFA BORCU

Ceyhun İrgil, Bursa'dan çıkıp tıp tarihine adını yazdırmış sağlık çalışanlarına vefa borcunu ödediklerini belirterek şunları söylüyor:

"Mesleğime ve Bursa'nın sağlık çınarlarına vefa borcunu müze çalışmasıyla ödemek için 7 yıl önce Büyükşehir Belediyesi ile birlikte yola çıktık... Bursa'dan çıkıp tıp tarihine adını yazdırmış sağlık çalışanlarına vefa borcunu ödedik. Daha önce bu kadar geniş çaplı bir sağlık müzesi yapılmamıştı. Bu çalışma sırasında elde edilen belge ve bilgileri kitaplaştırarak Kent Tarihi, Sağlık Tarihi kitabı oluştu. Türkiye'de kent tarihiyle ilgili yazılmış en büyük ve kapsamlı çalışma.

 İçinde tıp, veteriner, diş ve eczacılıkla ilgili bütün belge ve bilgilerin derlendiği bir eser olarak hazırladık. Türkiye'deki tıp terimlerini Türkçeleştiren, kullandığımız pek çok tıp terimini hayata kazandıran insan Bursalı bir hekim. Doktor İbrahim Bey, çok önemli tartışmaların içine girmiş ancak büyük bir tıp sözlüğü hazırlamış.

 Unutuluyor bu insanlar. Sütü yoğurda çeviren Türk bakterisini bulan bir hekim yine Bursa'dan. Bu isimler unutulmasın, kaybolmasın istedik..."

İrgil diyor ki:

 "Bu eser bana değil en az 100 kişilik bir ekibe aittir. Kitabın hazırlanması 7 yıl sürdü. Yüzlerce hekim, hekim yakını ve hekim torununu tek tek bulduk.

Hatta Yunanistan'daki gayrimüslim hekimlere bile ulaştık. Yaklaşık 6 bin belge değerlendirildi ve bin belge ise ilk kez bu eserde yer aldı. Doktordan, hemşireye ve sağlık memuruna kadar 5 bin kişinin ismi kitapta yer aldı..."

Ardından da katkısı olan herkese teşekkür etti:

"Ben kitabın hazırlanmasında emeği geçen grafikerden, yazılarıyla destek veren hekimlere kadar herkese teşekkür ediyorum... Büyükşehir Belediyesi tarafından restorasyonun ardından Sağlık Tarihi Müzesi'ne dönüştürülen tarihi mekan nedeniyle Büyükşehir Belediye Başkanı Recep Altepe'ye teşekkür ediyorum."

Sağlık Müzesi, Sur içi Yerkapı Konağı'nda açılacak...