Kadını eğitirken aileyi eğitmek

H. Gül KOLAYLI 09 Ocak 2016 Cumartesi, 09:16

Türkiye genelinde 15 bin, Bursa'da ise 3 bin 952 kadın metal işçi üyesi olan Türk Metal'de yeni kurulan Kadın Kolları'nın Başkanı Selda Tekman, "Önceliğimiz kadın üyelerimizin profilini çıkarmak ve eğitim çalışmaları" diyor.

Söyleşi H. Gül KOLAYLI - Selda TEKMAN

Bazen haber olmadık yerde sizi yakalar. Türk Metal ile düzenlenen toplantıya giderken açıkçası çok da sıra dışı bir şeyle karşılaşacağımı düşünmüyordum. Bilen bilir diyeceğim ama aslında emek cephesinde olan herkes bilir ki, emekten yana olan her türlü girişimi tarafsızca izlerim. Tıpkı Türk Metal'in Bosch'taki eylemini, Sütaş, Merpa, Nestle, Kafkas direnişlerini ve Mayıs Metal İşçileri eylemini izlediğim gibi... Türk Metal'in konuğu olarak katıldığımız toplantıya da aynı tarafsızlık ilkesiyle gittim... İlk sürpriz, yıllarca Bursa'da Bölge Çalışma Müdürü olarak görev yapan Baha Tekeli'yi Sendika Genel Merkezi Genel Sekreteri olarak karşımızda bulmak oldu. 1 Ekim 2015'ten bu yana bu görevdeymiş... Toplantıya katılan sendika başkanlarının çoğunu tanıyordum, Ruhi Biçen, Zafer Öztürk, Yılmaz Özlütürk, Recep Tan, Mesut Erdem... Metal fırtınadan çıkardıkları en önemli derslerden biri de demokratikleşmek olmuş anladığım kadarıyla, tüm fabrikalarda sandık konulmuş ve tüm temsilciler işçilerin iradesiyle saptanmış...

Ama Türk Metal ziyaretinde beni en çok şaşırtan şey, en alttaki toplantı salonunda eğitim gören metal işçisi kadınlardı...

Bu işin mimarına gelince, toplantıda bulunan sendika yetkilileri arasındaki tek kadın, Selda Tekman'dı... Gazeteci kimliğim ile tanımaktan memnuniyet duyduğum insanlardan birisi daha!.. Türkiye genelinde 15 bin, Bursa'da ise 3 bin 952 kadın işçi üyesi olan Türk Metal'de Kadın Kolları Eylül 2015'te kurulmuş ve Bursa'da da Selda Tekman başkanı olarak görevlendirilmiş.

Bugün bu sıra dışı sendikacı kadın Selda Tekman ile yaptığım söyleşiyi sizlerle paylaşacağım.

1988'DEN GÜNÜMÜZE
Selda Tekman Bursalı, daha doğrusu Mudanyalı... Mübadele yıllarında Girit'ten göç eden bir ailenin mensubu... İş yaşamına 1988 yılında Mudanya'da, o zamanki adıyla Siemens'te otomotiv kablo bölümünde başlıyor. Türk Metal'deki sendikal faaliyetlerine de aynı yıllarda, sendika o bölümde yetki alınca, Baştemsilci oluyor. 2006 yılında Bursa 1 No'lu Şube'de Mali Sekreter olarak göreve başlıyor. 2013 yılında Eğitim Sekreterliği'ni üstleniyor ve Ankara'da pek çok eğitime katılıyor. Avrupa Sendikalar Federasyonu (ETUC) İcra Kurulu'nda Türk İş adına yedek üye olarak yer alıyor. Türk İş'in tek ETUC üyesi olarak yurt dışında pek çok toplantıda sendikasını temsil eden Selda Tekman, Kadın Kolları konusunda çok heyecanlı ve pek çok projeye de start vermiş.
 

ÇOCUK BAKIMI/KREŞ ŞART
Kadın Emeği İstihdamı Girişimi (KEOG) toplantılarına da katıldıklarını söyleyen Selda Tekman, "Bakın, kadın istihdamında yaşanılan en büyük sorunlardan biri de yaşlı ve çocuk bakımı. Özellikle çocuk bakımı çok önemli. Bu sorun hem mavi hem de beyaz yakalılarda yaşanıyor. Ücretsiz kreş sayısının hızla artırılması lazım" diyor.

Kadınların istihdama katılmasının önündeki en büyük engellerden biri de bu sorun. Bursa OSB'de bazı fabrikaların anlaşmalı kreşleri var. Evden okula, okuldan eve servis araçlarıyla götürülüyor. Ancak vardiyalı çalışan kadınlar için vardiya saatlerine uygun kreş bulunması çok zor... Bursa İş Kadınları Derneği'nin (BUİKAD) Organize Sanayi Bölgesi'nde kreş yapılmasına yönelik bir süredir üzerinde çalıştığı, görüşmelerini sürdürdüğü bir proje var. Selda Tekman, BUİKAD ile de bu konuda görüşmeleri sürdürdüklerini ve projeyi çok önemsediklerini söylüyor.

HEDEFLER VE PROJELER
Kadın Kolları olarak yapacakları çalışmalar ve hedefleri hakkında bilgi veren Selda Tekman diyor ki: "Kadınların sendika olarak kafalarında ne yer ediyor? Bilmiyoruz. Ama birliği sağlamak adına çok yararlı olacağını düşünüyoruz. Bireysel ve genel olarak nelere ihtiyaçları var? Kadın Kolları olarak işyeri temsilcileri haricinde kadın kolu temsilcileri ve komisyonlar oluşturacağız... Biz kadını eğitmeyi, kadını eğitirken aileyi de eğitmeyi hedefliyoruz."

Selda Tekman, Kadın Kolları olarak vardiya çıkışlarında kahvaltılar düzenlediklerini anlatırken, "Kadınlarımız burada çok dinleniyorlar, eğleniyorlar, günün yorgunluğunu, hayatın stresini atıyorlar. Biz onlara en uygun ve istekleri doğrultusundaki ortamı hazırlıyoruz. Çok güzel bir tesisimiz var. Her türlü imkanı sunuyoruz" diyor.

Ardından da ekliyor:

"Medikal Park'ta anlaşmalı Kadın Hastalıkları Uzmanımız Yuliya Doster ile görüştük, kendisi kadınların bilinçlendirilmesi gerektiğini söyledi. Ve kadınlarımızla birlikte 'Kadın Hastalıkları' başlığı altında karşılıklı sohbet havasında sunumlar gerçekleştirildi. İnanılmaz yararlı oldu. Sorunların ne kadar çok olduğunu gördük. Elimizdeki tüm imkanları kullanarak metal işçisi kadınlarımızın daha fazla bilgilenmesi için çalışacağız..."

Ayrıca Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü ile işbirliği yaparak yaşlı ve çocuk bakımevlerine yönelik bir proje oluşturmayı düşündüklerini aktaran Selda Tekman'ın üzerinde çok durduğu bir başka hedefi ise metal işçisi kadınların engelli çocuklarının saptanması ve otizm başta olmak üzere engelliler üzerinde bir çalışma yürütmek. Bunun için de geniş kapsamlı bir anket çalışmasını hayata geçirmeyi planlıyor ve şimdiden otizmle ilgili okul ve derneklerle görüşmelere başlamış durumda...

YURTDIŞINDA YANKILANAN PROJE
Projelerinin başında ise Bursa'da kadın metal işçilerinin profilini çıkarmak geliyor. Bunun için de Uludağ Üniversitesi'nden Prof. Dr. Serpil Aytaç ve Ergonomi Derneği Başkanı Prof. Dr. Ahmet Fahri Özok ile ortaklaşa projelerde çalışıyorlar. Prof. Dr. Serpil Aytaç'ın öncülüğünde Türk Metal Kadın Kolları ile birlikte yürütülen ortak proje de, metal sektöründe çalışan kadınların risk faktörleri ve güvenlik algılarını ölçmeye yönelik çok önemli bir çalışma.

Tekman, projeyle ilgili şunları söylüyor: "İşyerleri iş güvenliği açısından ne yapıyor, ne yapmıyor? Çalışanlar farkında mı? Tüm kadın metal işçileri üzerinde uygulanan anketlerle çok geniş bir değerlendirme yapılacak. Halen çalışmalar sürüyor. Hedefimiz 3 bin kadın. Bursa ölçekli bu araştırma yurt dışında da yankı uyandırdı. Bir sendika ve üniversitenin böyle bir alanda işbirliğine gitmesi uluslararası alanda da büyük ilgi çekti, ABD'de Las Vegas ve Washington üniversitelerinde sunum yapıldı. Projeye başlamadan önce, Prof. Dr. Serpil Aytaç ve öğretim üyeleri ile birlikte tüm metal kadın işçisi çalıştıran firmalar ziyaret edildi. İnsan kaynakları müdürleri, işyeri hekimleri ve iş güvenliği sağlığı uzmanlarıyla toplantılar yapıldı. Fabrika ziyaretlerinde üretim alanları gezildi. Anket çalışmaları devam ediyor. Bittikten sonra hep birlikte sunum yaparak kamuoyu ile paylaşacağız. Proje kapsamında Uludağ Üniversitesi'nden bir ekip, çıkan sonuçlara göre bir tiyatro gösterimi yapacak. 100 kadınlık bir çalıştayda bir araya geldik. Kadınlar hissettiklerini dile getirdi. Senarist de izledi o toplantıyı."

Bu proje her anlamda çok önemli... Çok geniş ölçekli bir araştırma olarak sadece metal işçilerinin değil, Bursa'da sanayide çalışan kadın emeğini de yansıtacak bir çalışma ve alanında ilk ve tek olacak.

KADINLAR ÖĞRENİYOR!
Ve sıra geldi, beni hem şaşırtan hem de çok mutlu eden eğitim projesine... Selda Tekman, program hakkında şu bilgileri veriyor:

"Türk Metal Kadın Kolları tarafından Bursa'da neredeyse kurulur kurulmaz hayata geçirdiğimiz bir yıllık bir program. İki haftada bir yineleniyor. Her programa çeşitli fabrikalarda çalışan 90 işçi kadın alınıyor. Sendikal izinli yani ücretli izinli olarak katılıyorlar. Programın adı 'Çalışma hayatında örgütsel ve kişisel dayanıklılığı sağlamak'... Hedef, bir yıl içinde tüm kadın üyeleri eğitimden geçirmek. Kadını eğitirken esas amaç aileyi eğitmek... Türk Metal örgütlülüğü, doğru bilgi kaynaklarına nasıl ulaşılacağını bilmek, medyada çıkan haberleri doğru yorumlayabilmek eğitimin içerisinde yer alan konulardan bazıları. Eğitimler çok geniş kapsamlı... İletişimden işyeri, aile ve genel insan ilişkilerine dek çok geniş bir yelpazede veriliyor. Eğitimler sonunda katılımcılara törenle sertifikaları veriliyor... Katılımcılar çok istekli, bilgiye açlar. Bakın bu eğitimler çok önemli. Türk Metal, 7,5 saatlik aidatının 2,5 saatini üyesine geri çeviriyor."

ÇOK MEMNUN VE İSTEKLİLER
Eğitimler Türk Metal Genel Merkezi'nden gelen 2 uzman tarafından veriliyor. Eğitimleri birebir izlediğimde her ikisinin de çok başarılı ve donanımlı olduğunu gördüm. Sabah programında sosyolog Gül Ayşe Yetmez, öğleden sonra ise psikolog Ayla Şimşek giriyor eğitimlere.

Eğitimi iki gün art arda izledim. Kadınlar inanılmaz istekli ve son derece memnun... Pek çoğu ile konuştum. Hepsi de değiştiklerini, bunun evdeki davranışlarına da yansıdığını söylüyor.

Mesela ikinci kez gittiğimde eğitmen psikolog Ayla Şimşek, kadınları ekiplere ayırarak görev vermişti... 4 gün boyunca öğrendiklerini fon kağıtlarına birer cümle halinde kesip yapıştıracaklardı. Kadınların ekip olarak hazırladıkları panolar, eğitimin oluşturduğu farkındalığı ayna gibi yansıtıyordu. Şimşek, eğitimlerin arasında kadına dair farkındalık eğitimleri de veriyor ve eğitimin son gününde de kadınlardan yine ekip çalışmasıyla sloganları fon kağıtlarına yazmalarını istiyor. Kadınların fon kağıtlarına yazdıkları sloganlar gerçekten de çok iyiydi. Günün sonunda en başarılı slogan bulunuyor ve kadınlar hep birlikte sloganı atıyor ve ellerindeki slogan pankartlarını kaldırıp ardından da alkışlıyorlar.