“Küreselleşme, sağlık ve etik”

H. Gül KOLAYLI 31 Mayıs 2017 Çarşamba, 08:28

Bursa Teknik Üniversitesi'nde düzenlenen "Sağlık Küreselleşme ve Etik" başlıklı konferansa, İstanbul Rumeli Üniversitesi öğretim üyelerinden Halk Sağlığı Uzmanı Doç. Dr. Oğuz Özyaral konuşmacı olarak katıldı...
Bursa Teknik Üniversitesi'nde, Rektör Prof. Dr. Arif Karademir'in öncülüğünde öğrencilere mesleki teknik eğitimin yanı sıra mesleki etik değerlerin de verilmesini öngören bir proje

İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Başkanlığı tarafından yürütülüyor...

Mesleki olarak iyi bir mühendis yetiştirmenin yanı sıra ahlâki ve etik değerlere bağlı mühendis yetiştirilmesi de öngörülüyor...

Yani BTÜ'de girişimcilik, diksiyon gibi derslerin yanına mesleki etik değerler de eklenecek...
Böylece mezunların iş bulma safhasında diğerlerine göre bir farklılık da ortaya konmuş olacak...

Bu kapsamda dün ilk adım, Doç. Dr. Oğuz Özyaral'ın verdiği konferans ile atıldı...

BTÜ Mimar Sinan Üniversitesi konferans salonunda gerçekleşen etkinliğe, üniversitenin öğrenci ve akademisyenlerinin yanı sıra sivil toplum kuruluşu temsilcileri de katıldı...

Toplantıya katılanlar arasında, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekan yardımcıları Doç. Dr. Dr. Ahmet Zeki Ünal ve Doç. Dr. Abdullah Işıklar ile Bölüm Başkanı Doç. Dr. Ali Çağlar Çakmak ile doktora öğrencisi ve öğretim elemanı Dilek Durak da vardı...

BTÜ Genel Muhasebe ve Finansal Muhasebe ile Adalet Meslek Etiği derslerine giren Dilek Durak yaptığı açılış konuşmasında, başta Rektör Prof. Dr. Karademir olmak üzere dekan ve bölüm başkanlarına teşekkür etti...

 "İngiltere'de İş Etiği Enstitüsü'nce yapılan bir araştırma sonucuna göre; etik ilkelere bağlılığını taahhüt eden ve böyle bir taahhüdü olmayan yaklaşık 100 şirketin incelenmesi sonucunda bu firmaların "Ekonomik ve piyasa katma değeri, değer kazanç oranı, kullanılan sermayenin geri dönüşü" gibi göstergeler uygulanmıştır.

Etik kurallara uygun davranan şirketlerin risk yönetimi, yönetim ile ürün ve hizmetlerinin kalitesi ve finansal yapı açısından daha başarılı olduğu tespit edilmiştir..."

İŞ ETİĞİ OLAN FİRMALARIN ARTILARI

Durak'ın paylaştığı araştırma sonuçlarına göre;

Üst düzey yöneticilerin yüzde 94'ü, etik şirketlerin daha iyi yönetildiklerine ve daha yüksek yatırım getirisi sağladıklarına inanıyor...

Mc Kinsey'in, 200 kurumsal yatırımcı arasında yaptığı yatırımcı tercih anketine göre, yatırımcıların yüzde 89'u karşılaştırılabilir finansal verileri bulunan iki şirketten etik kuralları belirli olan şirketin hisselerini tercih ediyor.

Tedmer'in 'Türk işgücünün iş etiğine yaklaşımı' araştırmasında ise müşterilerin

 Yüzde 87'sinin, ürünleri aynı fiyat düzeyinde olan iki firmadan, iş ahlâkı/ etiği olan bir firmanın ürünlerini satın almayı tercih edeceklerini söylüyor...

Müşterilerin yüzde 49.9'u, ürünleri yüzde 25 daha pahalı satmış olsa dahi iş etiği olan firmaları tercih ettiklerini belirtiyor.

Maaşları aynı bile olsa iş ahlâkı/ etiği olan bir firmada çalışmayı tercih edeceklerini söyleyenlerin oranı ise yüzde 81!

Maaşı yüzde 25 daha az olsa dahi iş etiği olan firmayı tercih edenlerin oranı ise yüzde 51,7...

 'iş ahlâkı/etiği olan firmaların ürünleri daha kalitelidir' ifadesine katılanların oranı ise yüzde 76...

Bu verilerden sonra Dilek Durak şöyle bir tespitte bulundu:

"Kısacası adeta kurumsal namus gibi algılanması ve güven duyulmasının sağlanması bizi etik değerleri öğrenmeye zorlayacaktır."

KÜRESELLEŞMENİN EVRELERİ

Halk Sağlığı Uzmanı Doç. Dr. Özyaral hem görseli güçlü sunumuyla hem de mizahi konuşmasıyla oldukça renkli bir konferansa imza attı...
Medyaya yabancı biri değil, sağlıklı beslenmeyle ilgili televizyon programlarına konuk oluyor. Temizliğin doğru uygulanması amacıyla "Titiz misin?" programının yapımcılığını üstlenmiş...

Şimdi...

Oğuz Hoca önce küreselleşmenin ülkeler arasındaki etkileşimini sıraladı:

"Ekonomik, siyasi, sosyal ilişkilerin yaygınlaşması ve gelişmesi, ideolojik ayrımlara dayalı kutuplaşmanın çökmesi, farklı toplumsal kültürlerin inanç ve beklentilerin daha iyi tanınması..."

Küreselleşmenin evrelerini anlattı..

"Birinci küreselleşme, Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'u fethiyle başlamıştır. İstanbul yeniliklerin merkezi olmuştur. Öte yandan sıkışan Avrupa yeni yollar aramaya başlamış, kıta keşifleri gerçekleşmiştir. 1490 Merkantilizminin sonucu sömürgecilik gelişmiştir.

İkinci küreselleşme 1890 yılında sanayileşmeyle başlamış ve sonuç olarak sömürgecilik emperyalizme dönüşmüştür. Fransız devrimi bu sürecin miladıdır.

Üçüncü küreselleşme ise 1970 yılında çok uluslu şirketlerin doğması, 1980'lerde iletişm devriminin yaşanması ve 1990 yılında SSCB'nin yıkılması ve Batı'nın rakibinin kalmamasıyla yaşanmaya başlamıştır..."

DÜNÜN İHTİYAÇLARI BUGÜNÜN SORUNU

 

Genetiği değiştirilmiş organizmaların insan bünyesindeki etkisini gündeme getirdi...

Etik yönetimin ilkelerini "Adalet, tarafsızlık, dürüstlük, saygınlık, hesap verilebilirlik, kamu yararı gözetmek" olarak sıraladı...

Ahlâk ile etik farkını ise şöyle anlattı:

"Ahlâk toplumdan topluma zaman içerisinde değişebilir. Eğitimsiz insanların bile sosyal çevreden dolayı ahlâki değerleri oluşmuştur. Yaptırımları suçluluk duygusu (bireysel) ayıplama, toplumsal kınamadır...

Etik ise zaman geçse de değişmeyecek doğru ve iyiyi arar bulur, bunları ideal davranışlar haline getirir. Felsefi bir yaklaşımla üretilir, kendiliğinden öğrenilmez, eğitim gerektirir. Yaptırımları meslek grubundan dışlamadır..."

Oldukça uzun bir sunumdu... Oğuz Hoca, küreselleşme ve sağlık ilişkisini, insan soyunun canlılığı devamı üzerinden kurguladı ve sorguladı... Medyadan reklamlara, küresel şirketlerin sağlıksız gıda dayatmasına dek geniş bir yelpazede... Ve anlatımı da yukarıdaki satırlardan çok daha renkliydi... Kimi zaman alışkanlıklarımızla dalga geçti, kimi zaman televizyonlarda beslenme uzmanı olarak çıkıp konuşanlara çattı:

"Ekmek yemeyin diyorlar ya, ekmez yemezseniz kaslardan yersiniz..."

Doç. Dr. Özyarar çok çarpıcı bir tespitte bulundu:

"Dünün ihtiyaçları bugünün sorunları, bugünün ihtiyaçları ise yarının sorunlarıdır..."