Neden kuyu suyu içiyoruz?

H. Gül KOLAYLI 18 Ağustos 2017 Cuma, 08:09

Dün Kimya Mühendisleri Odası Bursa Şubesi'nde "Bursa'nın içme suları ve son günlerde yaşanan değişim" konulu basın toplantısı vardı.

Basın açıklaması Şube Başkanı Ali Uluşahin tarafından yapılırken, Bursa Tabip Odası Başkanı Güzide Elitez de toplantıya katılanlar arasındaydı...

Şimdi; Yunuseli'ndeki TOKİ BGC konutlarından biliyorum; sular içilemiyor; kuyu suları karıştırıldığı gündeme gelmişti.

 Dün öğrendik ki; özellikle Hamitler, Yunuseli başta olmak üzere şehir şebeke suyunun yüzde 40 kadarı derin kuyu yani yer altı sularından geliyormuş...

Kamuoyuna herhangi bir açıklama yapılmadığından, biz de "Yeni yerleşim alanlarında şehir şebeke suyu yeterli olmadığından kuyu suyu veriliyor" diye düşünmüştük açıkçası...

 

40 YILLIK BORUNUN MİADI DOLMUŞ!

Ama mesele çok bambaşka çıktı. Dünkü basın toplantısında Ali Uluşahin, Doğancı Barajı'nda

"Çok elzem" bir çalışmanın olduğuna dikkat çekti:

"Bu çalışma baraj yapıldığından beri kentimize su taşıyan ve korozyon sebebiyle artık delinmeye yüz tutmuş ana isale hattının yedeklenmesi ve değiştirilmesi amacını taşıyor.

Artık Bursamıza su getiren ikinci bir ana isale hattımız var. Çalışmanın ilk kısmı tamamlanmış durumda.

 Çalışmanın ikinci ve en önemli kısmı eski isale hattının değiştirilmesi. DSİ'nin BUSKİ kontrolünde yaptırdığı ve 4 ay sürecek bu proje ile 2,20 metre çapındaki bu hattın yaklaşık 400 metre uzunluğundaki kısmı yenilenmiş olacak..."

Büyükşehir Belediyesi eski Başkanı rahmetli Hikmet Şahin döneminde Bursa'da olası bir kuraklıkta susuzluk yaşanmaması için yer altı sularına ulaşan derin kuyular açılmıştı...

Şahin'in yer altı sularıyla ilgili "Bursa susuz kalmaz, yerin altında bir Doğancı Barajı daha var" dediğini anımsıyorum...

Ali Uluşahin 2,30 metre enindeki borunun fotoğraflarını gösterdi; bayağı bir çürümüş, üstelik de tehlike anında devreye girecek tek vana o boruda"

Baraj yapıldığından beri boruda herhangi yenilenme yapılmamış... Tüm şehrin içme suyunun ve barajın emniyetinin tek bir vanada olması da ayrı bir handikap!  Herhangi bir sorun olduğunda barajın suları boşalıp gidebilecek... İşi "Elzemleştiren" şey tam da bu!

Peki neden kuyu suyuna ihtiyaç duyuldu; Uluşahin bu konuyu şöyle açıklığa kavuşturdu:

"Şehrin susuz kalmaması için yeni bir isale hattı yapılıyor. Ancak bu isale hattı ilkinin üstünde, 23 metre daha yüksek kotta. Yani ilkine göre üstünde kalan su hacmi daha az!"

 

ŞEBEKE SUYUNUN YÜZDE 40'I KUYU SUYU!

Yedek isale hattından verilen suyun Bursa'ya yetmesinin mümkün olmadığını anlatan Uluşahin "Şu anda şebeke suyumuzun yüzde 40'ı kuyu sularıyla takviye ediliyor. Aralık ayı sonunda proje tamamlanıncaya kadar da kuyu suyu takviyesi devam edecek...

Bu sebeple kuyu suyunun yoğun kullanıldığı bölgelerde halkımız alıştığı su tadından farklı tat ve kalitede suyu tüketiyor" dedi.

Uluşahin kuyu suyu hakkında ise şunları söyledi:

"Kuyu suları baraj sularından farklıdır. Su yer altında, mineralleri bünyesine alarak ilerler. Toprak katmanlarından geçerken doğal olarak filtre edilir. Yani kuyu suları yüzey sularına göre mineral olarak daha zengin ve askıda katı madde oranı olarak da daha düşük karakterlidir. Yağmur, sıcaklığa bağlı buharlaşma gibi atmosfer olaylarından daha az etkilendiğinden su karakteristiği yüzey sularına göre genelde çok değişim göstermez."

 

İÇTİĞİMİZDE NEDEN "KÖTÜ" GELİYOR?

Peki niye içtiğimizde bizdeki izlenimi "Kötü, bozuk" oluyor? Uluşahin bunu sertlik farkı olarak tanımladı:

"Kuyu sularında magnezyum ve kalsiyum iyonları sağlık için yararlı olsa da içilmesi daha zor bir tat oluşturduğu açıktır..."

Bunun giderilmesinin belli bir maliyeti olduğunu, belediyeye suyun tadının iyileştirilmesi için teknikle ilgili önerilerini bildirdiklerini anlattı...

Ardından da Yunuseli BGC TOKİ evlerinin bulunduğu bölge de dahil olmak üzere son 20 günde  Bursa'da 202 ayrı noktadan su numunesi toplandığını, tamamında mikrobiyolojik  analizlerin yapıldığını, 139 numunede kimsayal parametrelerin incelendiğini söyledi...

Numunelerde clostridum pergiringens, enterekok, E.coli, toplam koliform bakterileri ile toplam bakteri ölçümlerinin yapıldığını, ayrıca serbest klor, PH; renk, bulanıklık, nitrit, amonyum, iletkenlik ve alüminyum gibi kimyasallarla ağır metallerin kontrol edildiğini  anlattı..

Ve... Şehir şebeke suyunun her ne kadar tadı ve kullanım konforu açısından tüketilmesinin çok kolay olmasa da güvenilir ve sağlıklı olduğunu söyledi...

 

DOKTORLAR NEDEN SUYU KAYNATIN DİYOR?

Ancak... Şu soruları yönelttim:

"Siz böyle diyorsunuz, ama hiçbir güvensiz gıda tüketmediğimiz halde ishal, kusma gibi belirtilerle hastanelere gidiyoruz. Benim de başıma geldi, aynı mahalleden birkaç kişi eş zamanlı aynı şikayetlerle sağlık kuruluşlarına başvurduk.

Resmi olarak bir açıklama yapılmasa bile, özellikle hasta çocuk, bebek yakınlarına mutlaka suları kaynatmaları öneriliyor. Yani sağlık kuruluşlarında sularla ilgili sorun olduğu telaffuz ediliyor..."

Ali Uluşahin, "Tahlillerde sorun yok. Eğer tahlillerde bir sorun çıkarsa, onu da şimdiki gibi kamuoyu ile paylaşırız" dedi.

Bursa Tabip Odası Başkanı Güzide Elitez ise şöyle konuştu:

 "En kolay suçlanan şey su oluyor. İshal gibi sağlık sorunlarının çok çeşitli nedenleri var. Tek kaynağı su değil. Viral kaynaklar olabiliyor. Hava sıcaklığı nedeniyle gıdaların etkilenmesinden kişisel hijyene kadar pek çok etken var. Bakın evdeki arıtma cihazları bile bir kaynak olabilir, mikrop üretebilir. Biz arıtma cihazlarını hiç önermiyoruz..."

 Ali Uluşahin de plastik ambalajdaki suların özellikle sıcak havalarda bakteri üretme olasılığının yüksek olduğu uyarısında bulundu... 

Ayrıca yoğun bakım hastalarına bile içeriğindeki mineral zenginliğinden ötürü hekimlerin çeşme suyu verdirdiğini söylediler.

Bursa'nın pek çok yerinde inşaat yapılıyor, yine kazı çalışmalarında su boruları patlatılıyor...

O durumda sular kirlenmiyor muydu?

"Anlık durumlar"ın geneli etkilemeyeceği söylendi.

Yine de sormayı sürdürdüm; bazen yağmurlardan sonra sular bulanık akıyordu:

"Suyun tazyiki arttığında su borusunun etrafında biriken tortuları söküyor, o yüzden kısa süreli bulanık akabilir" denildi.