2016’dan 2017’ye miras kalanlar

N. Nuri YAVUZ 02 Ocak 2017 Pazartesi, 08:41

Haftaya Bakış

 

Tedirginlik yılı, 2016 artık geride kaldı.

Geçen yıl yalnızca ekonomi için değil, insan hayatı için de endişe ateşinin körüklendiği bir yıl olarak hafızalara kazındı.

Ulusal ve küresel gündem o kadar yoğundu ki ekonomiden siyasete 5 yılda yaşanacak gelişmelerin hepsi bir yılda oldu ve bitti.

Çin ekonomisinde yavaşlama, Yunanistan'ın iflası, Brexit, Türkiye üzerinden Avrupa'ya başlayan mülteci akını, Suriye iç savaşı, Rus-Türk gerginliği, Türkiye'de terör sarmalı ile 15 Temmuz Darbe Girişimi ve tüm dünyayı sallayan ABD başkanlık seçimlerindeki Trump zaferi, İtalya'nın AB'den ayrılma arzusu.

Hem ekonomik hem de sosyolojik birçok eylemi barındıran bu başlıklar, 2016'nın ne denli yoğun geçtiğinin birer göstergesi.

Belirsizliğin ve tedirginliğin tırmandığı 2016, ekonomi adına düşük emtia fiyatları, düşük faiz oranları, düşük ticaret hacmi ve düşük büyüme oranının gözlendiği bir yıl oldu. Küresel ekonomideki bu tablo Türk ekonomisine de sirayet etti ve Türkiye'nin 27 çeyreklik büyümesi, 2016'nın 3. çeyreği itibarıyla durdu ve 1,8'lik bir daralma yaşandı.

Küresel ekonomideki düşük performansın 3 yıl daha sürmesi beklenirken, Türk ekonomisinde 2017'nin ilk yarısının, 2016 yılından miras kalan belirsizliklerle geçeceği öngörülüyor.

Suriye'de devam eden Fırat Kalkanı Harekâtı, Anayasa referandumu, OHAL süreci, AB ile ilişkiler, ABD'yle müttefiklik açmazı, terör olayları, mülteci akını 2016'dan 2017'ye kalanlar. Bu konuların yılın yarısına kadar ülkedeki belirsizliğe etki edeceği düşünülüyor.

Likit sorunuyla boğuşan, borç sarmalındaki piyasalar, 2017'den umutlu görünüyor ama 2016 kadar olmasa da önümüzde 6 aylık zorlu bir sürecin olduğunu görüyoruz. Ümidimiz bu sürecin ülke hayrına neticelenmesidir.

***

KOBİ'lere çözüm önerileri

Geçen hafta KOBİ'lerin büyüyememe nedenlerine ilişkin yazdığım yazı sonrası Uludağ Üniversitesi'nden KOBİ alanından uzman bir isim şu görüşlerini paylaştı:

"KOBİ'lere yönelik olarak en temel yapı, işletmenin içinde bulunduğu sektörün-pazarın iç özelliğidir. Sektör doğası belirleyicidir. Peynir üreticisi bir işletme ile yazılım işletmesi benzer süreçleri içerse de yaşanan sorunların birçoğu sektörün rekabet içeriğinin farklı olmasından kaynaklanır. Bu kapsamda yapılan işin, rekabete yönelik iş modeli ile yönetilmesi gereklidir. Sektörün benzerlik yapısına yakın durulmasının yanında, işletmenin kendisinin yönettiği bir iş modeli bulması ve geliştirmesi önemlidir."

"KOBİ'ler ciddi bir maliyet kontrolcüsü olmalıdır. Çünkü büyük çoğunluğu yeni ürün geliştirme konusunda Ar-Ge bağlamında sıkıntılar yaşadığı için stratejilerini başlangıç olarak maliyet kontrolü olarak belirleyerek gelir yönetimlerini planlamalı, daha sonra ürün geliştirme süreçlerine devam etmelidirler."

"Özellikle mikro ve küçük işletmelerin "girişimcilik aşamalarında"  tüketici ihtiyaç analizi, pazarlama yönetimi konusunda farkındalıklarının olması gerekir. İşletme kurulduktan sonra tekrar bir kazanım yapma veya geri dönme şansları bulunmamaktadır."

"Özellikle öz yeteneklere dayalı olarak kurulan mikro işletmelerin (5-7 kişiden daha az personeli olan) sayısının artırılması ve rekabet alanının genişletilerek karlılık dağılımının genel büyümeyi sağlayacağı düşünülebilir. Bazı alanlardaki mikro ve küçük işletmelerin belirli konularda iş ortaklıklarına gitmesi faydalı olacaktır."

KOBİ'ler, bu yılın da en önemli gündemleri arasında yer alacak. İlerleyen günlerde bu konuda uzman isimlerden görüşler aktarmaya devam edeceğim.

***

Ne oldu ne olacak?

Geçen haftanın gündeminden öne çıkanlar:

  • Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, OECD tarafından Türkiye'nin de dahil olduğu 8 devletin, orta gelirli ülkeler sınıfından yüksek gelirli ülkeler sınıfında değerlendirildiğini duyurdu.
  • Asgari ücret, 2017 yılı için yüzde 8'lik artışla brüt bin 777 lira 50 kuruş, net bin 404 lira olarak belirlendi.
  • Türkiye'nin ihracatı, kasımda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 9,7 artarak 12 milyar 817 milyon dolar, dış ticaret açığı yüzde 4,1 azalarak 4 milyar 113 milyon dolar oldu. İthalat ise yüzde 6 artarak 16 milyar 931 milyon dolar olarak gerçekleşti.
  • Ekonomik olarak zor duruma düşmeleri nedeniyle iş yerini kapatan veya iflas eden esnafın gelir kayıplarını telafi etmek üzere Ahilik Sigortası Fonu kurulacak.
  • Ekonomik güven endeksi, aralıkta geçen aya göre yüzde 18,5 azalarak 70,52'ye düştü.
  • Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Sosyal Hizmet Kanunu kapsamında, kamudaki 3 bin 220 kadroya yerleştirme yapılacağını bildirdi.
  • Başbakan Binali Yıldırım, bin liranın altında emekli maaşı alanlara 300 lira, bin lira ile 2 bin lira arasında emekli maaşı alanlara 375 lira, 2 bin liranın üzerinde emekli maaşı alanlara da bir seferde 450 lira olmak üzere promosyon ödemesi yapılacağını duyurdu.
  • Varlık Barışı'nın 31 Aralık'ta biten başvuru süresi, 30 Haziran 2017'ye uzatıldı.

***

Bu haftanın gündeminde beklenen başlıklar:

  • Aralık ayı enflasyon rakamları duyurulacak.
  • Olağanüstü hal süresinin uzatılıp uzatılmayacağına ilişkin durumun bu hafta netlik kazanması bekleniyor.
  • Yeni çipli kimlik kartı başvuruları bugün itibarıyla başlıyor.
  • Otomatik katılımlı Bireysel Emeklilik Sistemi yeni yılla birlikte devreye giriyor.