Korku tüneli ve NATO ekseni

N. Nuri YAVUZ 18 Temmuz 2016 Pazartesi, 07:02

-Haftaya Bakış

Türkiye, 15 Temmuz Cuma akşamı içine itildiği korku tünelinden çıkmayı başardı.

Bu başarıda, siyaset kurumunun sergilediği ortak tavır kadar iş dünyasının demokrasi duyarlılığı da etkili oldu.

Kimsenin anlam veremediği olaylarla başlayan eylemin bir darbe girişimi olduğu kesinleştiği anda, ilk açıklama yapanlar arasında ekonomi çevresinin önde gelen isimleri vardı.

Dakika dakika darbe girişimi ve açıklamalar:

22.05 - Ankara'da savaş uçakları alçak uçuş yapmaya başladı. Boğaz Köprüsü, bir grup asker tarafından tek yönlü trafiğe kapatıldı.

22.10 - Ankara'da MİT binası ve Genelkurmay'a helikopterle ateş açıldı.

22.30 - Dolar 3 lirayı aştı.

22.35 - Tanklar Atatürk Havalimanı'na geldi. Askerler kontrol kulesine de girdi.

23.10 - Başbakan Binali Yıldırım, olaylar hakkında  "kalkışma" açıklaması yaptı.

00.15 - Darbe girişiminde bulunan askerler TRT'yi basıp bir spikere açıklama okutmaya başladı.

00.22 - TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu,  "Halkın iradesi ve demokrasi dışında hiçbir iradeyi tanımıyorum" dedi.

00.32 - Hisarcıklıoğlu, "Darbe asla kabul edilemez. Seçilmiş meşru hükümetin yanındayım" açıklaması yaptı.

00.50 - Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, vatandaşlardan hükümete destek için sokağa çıkmalarını istedi.

00.52 - BTSO Başkanı İbrahim Burkay, "Halkın iradesi ve demokrasi dışında hiçbir iradeyi tanımıyoruz" açıklamasını yayınladı.

00.54 - Burkay, "Darbe asla kabul edilemez, seçilmiş Cumhurbaşkanı'mız ve Hükümetimizin yanındayız" dedi.

01.21 - İçişleri Bakanı Efkan Ala, Genelkurmay Başkanlığı, TSK ve polisin ülkedeki darbe girişimine müdahale ettiğini açıkladı. Darbe planlayıcılarını "çete" olarak tanımladı.

01.28 - TÜSİAD'dan "Demokrasiye hiçbir müdahale kabul edilemez, tüm kesimler ve kurumlar olarak demokrasimize ve demokratik kurumlarımıza sahip çıkmalıyız" açıklaması geldi.

***

Bu arada iş dünyasının yanı sıra Türk Medyası da bir kez daha Yasama, Yürütme ve Yargı'dan sonra ülke adına 4. erk olduğunu ispatladı.

Doğru bilgiyi aktarma mücadelesini son ana kadar sürdüren gazetecilerin, sorumluluk adına sergiledikleri bu tutumdan bir gazeteci olarak gurur duydum.

***

Öte yandan darbe girişiminin gölgesinde kalan 'OECD Türkiye Ekonomik İnceleme Raporu', 15 Temmuz günü Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek ve OECD Genel Sekreteri Angel Gurria'nın katılımıyla Gaziantep Zeugma Mozaik Müzesi'nde açıklandı.

OECD, enflasyonun bu yıl yüzde 7,9'dan yüzde 7,4'e düşeceği, 2017'de ise yüzde 7,3'ten yüzde 7,5'e çıkacağı tahmininde bulundu.

OECD, işsizlik oranı beklentisini ise bu yıl için yüzde 10,1 ve 2017 için ise yüzde 10,2 seviyelerinde tuttu. Kurum yine Türkiye'nin olumsuzluklara rağmen güçlü büyüyeceğini duyurdu.

Raporda, enflasyonu düşürme, tasarrufları artırma, kadınların iş gücüne katılımını genişletme ve doğrudan yabancı yatırımı artırmanın amaç edinilmesi önerilerine yer verildi.

Polonya'nın başkenti Varşova'da 8-9 Temmuz tarihlerinde düzenlenen NATO Zirvesi'nin "Rusya'nın kışkırtıcı eylemlerine" vurgu yapan bildirisi düşünüldüğünde, yabancı yatırımcıyı çekmek için Türkiye'nin yeni oyunlara ihtiyacı var gibi. 

Öyle ki Rusya Başbakanı Dmitri Medvedev, zirveden önce NATO siyasi çizgisinin dostça olmadığını savunarak, "Bizler yeni bir Soğuk Savaş dönemine doğru yuvarlanıyoruz" demişti. Bu beyan ve NATO kararları, Rusya ile ilişkilerdeki normalleşme hızının yavaşlığını anlaşılır kılıyor.

Rusya ve İsrail ile başlayan Mısır ve Suriye ile devam eden normalleşme adımları atılırken Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek, OECD toplantısında AB'ye "Gelin Gümrük Birliği'ni güncelleyelim, 158 milyar dolar olan ticaret hacmini 10 yılda 300 milyar dolara çıkaralım" diyor.

Akşamına Anadolu'dan Avrupa'ya geçişler kapatılıyor...

***

Ne oldu ne olacak?

Geride kalan haftanın ekonomi gündeminden öne çıkan beş başlık:

  • Nisan ayına ilişkin işsizlik rakamları açıklandı. Bu dönemde işsizlik oranı yüzde 9,3, işsiz sayısı ise 2 milyon 824 bin kişi olarak gerçekleşti.
  • Cari işlemler hesabı, mayısta 2 milyar 863 milyon dolar açık verdi. 12 aylık cari açık 27 milyar 249 milyon dolara indi.
  • Takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretim endeksi, mayısta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 5,6, mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış endeks ise nisan ayına kıyasla yüzde 1,6 arttı.
  • Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), 2015 yılı vergilendirme dönemine ilişkin verilen Gelir Vergisi beyanlarını duyurdu. Vergi rekortmeni, 45 milyon 157 bin 918 lira ile Semahat Sevim Arsel oldu.
  • Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), Türkiye Ekonomik İnceleme Raporu'nu paylaştı. OECD, Türkiye ile ilgili büyüme beklentisini 2016 için yüzde 3,9, 2017 için de yüzde 3,7'de bıraktı.

***

Bu haftanın ekonomi gündeminden başlıklar:

  • Salı günü Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, faiz kararını açıklayacak. Geçen ay yarım puan indirime giden bankanın yine 50 baz puan indirim yapması bekleniyor.
  • Temmuz ayına ilişkin tüketici güven endeksi açıklanacak. Haziranda yüzde 1'lk bir artışla 69,43 olarak gerçekleşen endeksin bu ayda da yükseleceği öngörülüyor.
  • Haziran ayına ilişkin konut satış istatistikleri açıklanacak. Mayıs ayında konut satışı, yüzde 6,4 oranında artmış ve 114 bin 800 olarak gerçekleşmişti.
  • Brexit kâbusuyla yüzleşen Avrupa Merkez Bankası da faiz kararını açıklayacak.