TÜİK: İnşaatta kriz var!

N. Nuri YAVUZ 03 Aralık 2019 Salı, 06:00

Malum, 'ekonomik kriz var' demek yasak...

Ekonomiyi eleştirenlere yönelik yapılan 'terörist' benzetmesi ve ardından Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın "Ekonomi aleyhinde algı oluşturmaya çalışanlara karşı hukuki süreç başlatıldı" açıklaması sıcaklığını koruyor.

Daha dün, Aydınlık gazetesi yazarı Evren Devrim Zelyut gözaltına alındı. Zelyut, sosyal medyadaki hesabından şu açıklamayı yaptı: "Teröristlik yapıyormuşum... Basın savcısı konuyla ilgilenmiyor... Terör savcısını bekliyoruz... Ne günlere kaldık... Karakolda bekliyorum!.."

Emniyetteki ifadesinin ardından serbest bırakılan Zelyut'un, "Üzücü olan benim ekonomi yorumlarımın terör suçu gibi gösterilme çabasıdır" açıklaması, adalet tarihimizdeki yerini alacaktır elbet!..

Konuyu 'Basın Savcısı'nın değil de 'Terör Savcısı'nın ele alması, artık 'ekonomik kriz var' demek bir kenara, 'dermiş' gibi yapmak bile teröristlik sayılacak endişesini haklı kılıyor.

Merak ediyorum, acaba yarın öbür gün Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) da terörden yargılanır mı? Ya da TÜİK'te bir FETÖ temizliği gündeme gelir mi? Neden mi?

Ekonomimize ilişkin yapılan eleştirilerin ana verileri, TÜİK tarafından açıklanıyor. Şayet TÜİK'in açıkladığı veriler üzerinden 'ekonomide kriz var' diyenler terör suçu işliyorlarsa TÜİK de o suçun ortağı demektir!..

***

Dün açıklanan (Temmuz/Ağustos/Eylül) 3. Çeyrek 'Gayrisafi Yurt İçi Hâsıla' (GSYH)verilerine göre ekonomimiz, yüzde 0,9'luk büyüme ile resesyondan çıktı.

Geçen yılın (Ekim/Kasım/Aralık) son çeyreğinde yüzde 2,8 ile başlayan, bu yılın (Ocak/Şubat/Mart) ilk çeyreğinde yüzde 2,3 ile devam eden ve (Nisan/Mayıs/Haziran) ikinci çeyrekte yüzde 1,6 oranında gerçekleşen ekonomik daralma, nihayet son buldu.

Yeniden büyüme ivmesindeki Türk ekonomisi, Yeni Ekonomi Programı'nda (YEP) 2019 yılı için hedeflenen yüzde 0,5'lik büyümeyi yakalamak adına umut verdi. Fakat unutmamak gerekir ki bunun için 4. çeyrekte yüzde 4'ün üzerinde bir büyüme gerçekleşmesi gerekiyor. Ama nasıl?

TÜİK verilerinde yatırım göstergesi olarak kabul edilen 'Gayrisafi sabit sermaye oluşumu' başlığında yaşanan düşüş 5 çeyrektir sürüyor.

Buna göre 2018'in üçüncü çeyreğinde yüzde 4,4 ve dördüncü çeyrekte yüzde 11,6 oranında daralan yatırımlar, bu yıl ilk çeyrekte yüzde 12,1, ikinci çeyrekte yüzde 22,4 ve üçüncü çeyrekte de yüzde 12,6 oranında azaldı. Bu veriyi inşaat ile makine ve teçhizat yatırımları oluşturuyor.

2018'in 3. çeyreğinde yüzde 3,1 ve 4. çeyreğinde yüzde 6,4 daralan inşaat yatırımları, bu yıl 1. çeyrekte yüzde 15,6, 2. çeyrekte yüzde 29,1 ve 3. çeyrekte yüzde 18 oranında düştü. Bu rakamlar, hiçbir yorum katmaksızın 'inşaat sektöründe kriz var' diyor zaten! İmalatın durduğu inşaat sektöründe binlerce insan işsiz kaldı desek ne, demesek ne!..

Ayrıca makine ve teçhizat yatırımları da 2018'in 3. çeyreğinde yüzde 8,6 ile düşüşe başlamış, 4. çeyrekte yüzde 22,9'la dibi görmüştü. Bu yıl da makine ve teçhizat yatırımları 1. çeyrekte yüzde 8,8, 2. çeyrekte yüzde 16,6 ve 3. çeyrekte yüzde 7,5 oranında azaldı. Bu rakamlar da imalat sanayisinde yaşanan tedirginliği resmediyor.

***

Öte yandan bu yıl 3. çeyrekte, vatandaşın tüketim harcamaları yüzde 1,5 ve devletin tüketim harcamaları ise yüzde 7 oranında arttı. İhracat yüzde 5,1 ve ithalat yüzde 7,6 büyüdü. Ayrıca vatandaşın dayanıklı mal harcamaları yüzde 7,6 ve dayanıksız mal harcamaları ise yüzde 17 arttı.

Hatırlanacağı üzere YEP'te 2020 için yapılan yüzde 5'lik büyüme öngörüsünün dayanağı olarak ertelenen tüketim harcamaları gösteriliyordu. 3. çeyrekte harcamalardaki artış, ekonomik büyümede tüketimin rolüne işaret ediyor. Fakat vatandaş neyi tüketiyor? Resmi rakamlara göre 4 milyon 650 bin kişinin işsiz olduğu ülkede, 2 bin 20 liralık asgari ücretle çalışan yaklaşık 8 milyon insanın tüketimini hangi yolla artıracaksınız? Asgari ücrete zam yapsan işsizlik daha da artacak! Krediyle desek, takipteki borç bataklığı ortada!.. Nasıl olacak?

***

Siyasetin 'üretim uyanışı' yaşadığı ve tüm politik alanlarda üretim sloganlarının atıldığı bugünlerde onca teşvik ve desteğe rağmen yatırımlar değil de tüketim artıyorsa ekonomi nereye gidiyor siz düşünün!..

Bunun yanında iş dünyasının 'büyüme' yorumlarındaki ezberi de gözden kaçırmayın!..