GÜNÜMÜZDE HEKİM HASTA İLİŞKİLERİ

Prof.Dr. Sedat DEMİR 25 Şubat 2018 Pazar, 06:01

Son 15 yıldır başarıyla uygulanan sağlıklı dönüşüm projesinden önce hekim hasta ilişkilerinde özellikle hekimin hastaya ulaşması noktasında büyük sorunlar yaşanmaktaydı. Gerek hekimlerin yoğun iş yükü altında hastalara ve yakınlarına özellikle bilgilendirme noktasında yeterli zamanı ayıramamaları gerekse toplumun büyük bir kısmının yeterli bilinçte olmaması nedeniyle hekim, hasta ve hasta yakınlarının ilişkileri son derece sağlıksızdı.

Günümüz koşullarında hekime ulaşmak son derece kolaylaşmış, hekimlerin iş yükü nispeten azalmış, hasta ve yakınlarına daha çok zaman ayrılır olmuştur. Ancak gelişen toplum ve bilgiye ulaşmanın kolaylaşmasıyla bu kez de bilgi kirliliğinin, yetersiz ve eksik bilgilenmenin getirdiği yeni birçok sorun doğmuştur. İnternet doktorları haline gelen hasta ve yakınları hekimlerin neredeyse kâbusu olma noktasındadır. Eksik ve yetersiz bilgi ile hekimin karşısına çıkan ve endişelerle dolu hastalar çoğu kere ayrıntılarda boğularak asıl konuyu gözden kaçırmakta ve hekimin anlattıklarından tatmin olmamakta çok kolaylıkla hekime karşı güvensizlikleri gelişebilmektedir.

Hemen her gün bilgi kirliliğiyle kafasında oluşturduğu birçok evhamla hekime gelen hastalarla karşılaşmaktayız. Özellikle laboratuvar ve tetkik sonuçlarının ne anlama geldiğini ya da kendisinde hissettiği belirtilerin hangi hastalığa işaret edebileceğini internet ortamında araştırmış kendine göre yorumlamış ve hatta tanısını bile koymuş olarak 'Ne şikâyetiniz var' sorusuna 'Benim şu hastalıklarım var' diyerek hekimden yol göstermesini isteyen bir kitleyle karşı karşıyayız. Bu durum aslında hastaya fayda değil aksine zarar veren bir durumdur.

Öncelikle hekimlerin hastaların bu yönlendirmesinden etkilenmeyeceğini düşünsek bile hekim için bu durumu anlatmak çok gereksiz bir zaman kaybına yol açabileceği gibi fayda sağlamayan birçok tetkikle zaman ve ekonomik kayba yol açacaktır. Birkaç internet taramasıyla herhangi bir hastalık hakkında karar verecek düzeyde bilgi sahibi olmak asla mümkün değildir. İnternet ortamındaki bilgilerin büyük bir kısmı denetlenebilir, kanıtlanmış bilgiler olmayıp doğruluğu çok tartışmalıdır. Sadece dikkat çekmesi için birçok konu abartılmış olabilir ya da belli bir yönlendirme amacıyla kasıtlı olarak yanlış, abartılı bilgi verilmiş olabilir. Sağlığın maalesef bir rant aracı olduğu günümüz toplumunda sadece ticari kazanç amaçlı yanlış yönlendirmelere çok sıklıkla rastlamaktayız.

İnternetin bu amaçla değil belli bir tanı konulmuş hekim tarafından gerekli yönlendirmeleri ve tedavileri planlanmış durumlarda ancak birtakım ek bilgilerin alınması amacıyla kullanılması doğru olabilir. Yapılan en büyük yanlışlardan birisi hekim tarafından verilen tedavilerin bir takım standart tanılarla karşılaştırılıp tedavi uygunsuzluğuna hasta ya da yakınları tarafından karar verilmesidir. Oysa hekim standart bilgi ile hastayı birleştirecek birçok parametreyi göz önüne alacak ve her hasta için kendine özel bir tedavi planı yapacaktır. Birbirine çok benzeyen iki hastanın hipertansiyon tedavisi birbirinden çok farklı olabilir. Hastalarımıza tavsiyemiz tanı ve tedaviler için internetle uğraşmak yerine bu konuda eğitim almış yıllarca ihtisas yapmış benzer hastalıkları belki binlerce kez tedavi etmiş hekimlerine güvenmeleri ve onların yönlendirmeleriyle hareket etmeleridir. Böylelikle hem hekimin işi kolaylaşacak hem de kendileri gereksiz psikolojik baskılardan kurtulmuş olacak hekime güven tedavi sürecini mutlaka hızlandıracaktır.