Ah şu İsviçreli bilim adamları

Serdar ÖMEROĞULLARI 20 Ağustos 2018 Pazartesi, 06:20

Bizim toplumda bir şaka vardır, İsviçreli bilim adamları diye başlar, dalga geçeriz hani. İşte o adamlar (artık bilim adamı yerine bilim insanı kullanıyoruz!)8 yıldır üst üste kendi ülkelerini dünyanın en yenilikçi ülkesi yapmayı başarıyorlar. Şaka değil, gerçek.

Ernst&Young danışmanlık şirketi tarafından yeni yapılan küresel iş araştırmasına göre, İsviçre şirketleri üst üste sekizinci defa dünya çapında araştırma ve geliştirme alanında liderliği kimseye kaptırmamışlar. Bu şirketler cirolarının yüzde 6,6'sını AR-GE'ye harcıyorlarmış. İsviçre'yi yüzde 5,9 ile ABD, yüzde 4,4 ile İsveç, yüzde 4,1 ile Almanya takip ediyor.

Gayret bizden tevfik Allah'tan

Bizdeki durum ne merkezde bir de ona göz atalım. Şuan itibarıyla Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından onaylanmış 942 merkezimiz bulunuyor. Bu merkezlerde ise 49.200 kişi istihdam ediliyor. Merkezlerin sektörlere göre dağılımına baktığınızda ilk beş sektör makine ve teçhizat imalatı, otomotiv yan sanayi, yazılım, bilişim bilgi ve iletişim teknolojileri ve tekstil. İl bazında dağılımında ise İstanbul 331 merkez ile lider konumdayken onu 103 merkez ile Kocaeli ve 96 merkez ile Bursa takip ediyor. Uzun zamandır ihracatta ikincilik koltuğunda oturan Bursa'nın yakın gelecekte bu sırayı Kocaeli'ne kaptırma ihtimalini de tarihe not düşelim.

Bir de tasarım merkezlerimiz var. Onların da sayısı halihazırda 230. Bu merkezlerde toplam 4.790 personel çalışıyor. Buradaki sektörel dağılım ise tekstil, imalat sanayi, makine ve teçhizat imalatı, inşaat ile medya ve iletişim ilk beşte yer alıyor. İllere göre ise İstanbul 101 merkez ile yine başa otururken onu sırasıyla İzmir, Ankara, Denizli ve Bursa takip ediyor. Bursa'nın merkez sayısı 16.

Türkiye'de merkezi yönetim bütçesinden araştırma ve geliştirme (AR-GE) faaliyetlerine 2018 için 12 milyar 950 milyon lira başlangıç ödeneği ayrıldı.2016 yılında ülke genelinde AR-GE'ye harcanan toplam rakam ise 25 milyar lira civarında. Bu az mı çok mu diye kıyaslama yapabilmeniz için size bir örnek vereyim. Avrupa'nın en fazla AR-GE yatırımı yapan şirketi Volkswagen yıllık 11,6 milyar avro bütçe ayırıyormuş.

Bekleme yapma ticari

Kuşkusuz geçmiş yıllara göre iyi durumda olduğumuzu rahatlıkla söyleyebiliriz. Ancak yerli ve milli üretim, katma değerli ürünler gibi meseleler için önce bu merkezlerde çalışacak eğitimli daha çok insanımızı yetiştirmek sonra da bu merkezlerin hem sayısını hem üretimini hem de ayırdığı kaynağı artırmalıyız ki muasır medeniyetler seviyesine çıkabilelim. Özel sektörümüzün daha çok çalışması, devletin sağladığı teşvikleri ve motivasyonu iyi değerlendirmesi üzerine de kendisinden bir şeyler katması lazım. Sağlıcakla kalın.