Serdar ÖMEROĞULLARI 05 Ekim 2018 Cuma, 06:16

İçişleri Bakanlığı'na ait Dernekler Bilgi Sistemi'nde yer alan verilere göre, Ekim 2018 tarihi itibarıyla Türkiye'de 113 bin 979, Bursa'da ise 4 bin 960 adet faal dernek bulunuyor. Sitedeki verileri incelediğinizde, dernekler faaliyetlerine göre gruplandırılmışlar. Temelde 21 ana grup olmakla beraber hepsinin altında yine farklı alt gruplar mevcut. Hatta bazı dernekler, birden fazla grupta da yer alabiliyor.

Üşenmedim oturup her bir grupta kaç adet dernek var, en çok hangi alanlarda dernekler kurulmuş, en az ilgi gören konular nelerdir diye araştırdım. Neredeyse 30 yıla yakındır Bursa'da yaşayan ve sivil toplum kuruluşlarında görev alan biri olarak ne kadar dernek olduğunu ve kaçının aktif olduğunu hep merak etmişimdir. Deseniz ki bana bu 4.960 derneğin 60'ını sayabilir misiniz? İnanın 16'sını bile saymakta zorlanırım.

Kayıtlarda spor ve sporla ilgili dernekler açık ara önde görünürken onu dini hizmetlerin gerçekleştirilmesine yönelik dernekler ile hemşehri dernekleri takip ediyor. En az dernek kurulmuş başlıklar ise gıda-tarım ve hayvancılık, yaşlı ve çocuklar ile şehit yakını ve gaziler olarak görünüyor.

Sivil toplum örgütleri, medeni her ülkede belirli konularda bireylerin birlikte hareket ederek kimi konulara dikkat çekmek, farkındalık oluşturmak ve çözüm üretmek için bir araya gelmiş, faydalı yapılar olarak kabul görür. Dolayısıyla dernek konusuna benim de herhangi bir itirazım yok.

Kurması kolay, devam ettirmesi zor

'Madem itirazın yok ne demeye bunları yazıyorsun?' diyebilirsiniz. 5253 sayılı Dernekler Kanunun üçüncü maddesinde "Fiil ehliyetine sahip gerçek veya tüzel kişiler, önceden izin almaksızın dernek kurma hakkına sahip" ifadesiyle kimlerin ve nasıl dernek kurulabileceği açıkça belirtilmiştir. Dernek kurmak kolay iş, asıl zor olan onu devam ettirerek amaçlarına uygun faaliyetler gerçekleştirebilmekte. Pek çok dernek, kurulduktan bir müddet sonra finansal problemler ve üyelerin ilgisizliği yüzünden hayatını sadece kâğıt üzerinde devam ettirmeye başlar. Derneği kurmak için duyulan heyecan, artık can çekişmeye başlamış olan derneği kapatmak için maalesef duyulmaz ve 4.960 içindeki yerini hayalet dernek olarak sürdürmeye devam eder.

Hayalet dernekleri defnetmek lazım?

Dernek kurmanın şartları olduğu gibi devam ettirmenin de şartları olması gerekmez mi? Şahsen, zamanında hevesli kişiler tarafından kurulan ama hiçbir mesafe kaydedemeyen, varlık gösteremeyen, üstlendiği misyon hakkında hiçbir çalışma yapmayan derneklerin belirli bir sürenin sonunda feshedilmesi gerektiği inancındayım.

Örneğin, bir konu hakkında araştırma yapmaya karar veriyorsunuz. Bu konu ile ilgili dernekler nelerdir diye tarıyorsunuz. Karşınıza çıkan derneklerin çoğuna ulaşmaya çalıştığınızda ne bir web sitesi, ne sosyal medya hesabı, ne bir telefon, ne de bir muhatap bulabiliyorsunuz. Kâğıt üzerinde kurulu olan bu dernekler hiçbir işe yaramadığı gibi ihtiyaç halinde de fuzuli zaman kaybından başka bir işe yaramıyorlar.

Hemşehri derneklerine öneri

Mesleki ve dayanışma grubu altında 1.367 adet dernek bulunmakta ki bunun 711 tanesi hemşehri derneği olarak görünüyor. Türkiye'nin farklı şehirlerinden, kasabalarından ve köylerinden gelen hemşehriler için memleket özlemini giderecek faaliyetler düzenlemek, iş bulmasına, ev bulmasına yardımcı olmak, zor günlerinde destek olmak gibi güzel amaçlar için kurulan bu derneklere bir önerim olacak. Acaba bu derneklerin yönetimleri; mevcut faaliyetlerinin yanı sıra kentlilik bilinci, şehirde yaşama kuralları, Bursa'nın tarihi, örf-adetleri ve değerleri hakkında bilgilendirmeler, eğitimler, ziyaretler ve etkinlikler düzenleyerek hemşehrilerinin yeni taşındıkları bu şehre uyum sağlamalarına destek olmayı düşünmezler mi acaba?

Bursa'da faal olan derneklerin envanteri

Derbis sisteminde Bursa'da kayıtlı; mesleki ve dayanışma 1367, spor ve spor ile ilgili 1.098, dini hizmetlerin gerçekleştirilmesine yönelik 971, eğitim araştırma 273, kültür-sanat ve turizm 206, hak ve savunuculuk 142, insanı yardım 132, imar şehircilik ve kalkındırma 105, bireysel öğreti ve toplumsal gelişim 102, sağlık alanında faaliyet gösteren 97, çevre doğal hayat ve hayvanları koruma 94, dış Türkler ile dayanışma 80, düşünce temelli 60, toplumsal değerleri yaşatma 57, engelli 53, kamu kurumları ve personelini destekleyen 47, uluslararası teşekküller ve iş birliği 33, gıda tarım ve hayvancılık alanında 20, yaşlı ve çocuklara yönelik 18, şehit yakını ve gazi 5 ve çocuk 0 adet olmak üzere toplam 4.960 faal dernek kaydı mevcut. Ayrıntılı incelemede bulunmak isteyenler dernekler.gov.tr sitesini ziyaret edebilirler.