Cilo'nun buzulları da eriyor!

Türk Coğrafya Kurumu Başkanı Doç. Dr. Ahmet Ertek ve ekibi, Türkiye'de küresel ısınmayla birlikte ortaya çıkan iklim değişikliğinin etkisini gözlemlemek için Hakkâri Cilo Dağları'nda inceleme yaptı. Kuzey buzullarında erime tespit ettiklerini söyleyen Ertek, 'Buzul Devri'nde 10 km olan Suppa Durek Buzulu (Erinç Buzulu), 1948'de 4 kilometre ölçülmüştü şimdi ise 900 metreye düştüğünü belirledik' dedi

TÜRKİYE, 21 Temmuz 2021 Çarşamba, 09:23
Cilo'nun buzulları da eriyor!

Dünya genelinde etkili olan küresel ısınma ve iklim değişikliği beraberinde riskleri de getiriyor. Bu risklerden biri de buzulların erimesi.  Türk Coğrafya Kurumu da iklim değişikliğinin Türkiye'deki buzullarına etkisini gözlemlemek için Hakkâri'deki Cilo Dağları'nda 5 günlük arazi çalışması yaptı. Coğrafya öğretmenlerinden oluşan ekip, 1950 metrelerdeki Yüksekova'da sazlık ve bataklık alanları gezdi, 3794 m yüksekliğindeki Sat Dağları'nın buzul göllerini gözlemledi. Daha sonra Cilo Buzul Vadisi'ndeki buzullara ve şelale bölgesine çıktı. Kuraklık nedeniyle buzullardaki gerilemeleri yerinde gözleyen ekip, 3050 metredeki Gelyano Buzul Gölü'nü inceledi. Aktif buzullar, enine buzul çatlakları, erime öncesindeki eski buzuldan geriye kalan buzul çizikleri ve buzul cilalama izlerini gören ekip, yaylalardaki otlaklarda sürü sahipleri ile sohbet etti.

Erime çok hızlı

Türk Coğrafya Kurumu Yönetim Kurulu Başkanı Doç. Dr. Ahmet Ertek, gözlemlerini paylaştı. Bölgenin doğal zenginliklerinin korunması için buradaki buzullarda erime tespit ettiklerini söyleyen Doç. Dr. Ertek, bölgedeki tespitlerini paylaştı:

"Buzullar, buzul vadileri ve buzul gölleri iklim değişikliğinden olumsuz etkilenmeye devam ediyor. Hayvanlarını otlatan köylüler, yüksek dağ zirvelerindeki buzul aşındırması göllerinde geçen yıllarda daha fazla buzul olduğunu söyledi. Cilo'nun kuzey buzullarında ciddi erime tespit ettik. Buzulların, oydukları çanaklara çekilerek gittikçe küçüldüğünü ve buzul dillerinin gerilediğini gördük. 18 bin yıl önce Pleistosen Buzul Çağı'nda 10 kilometreyi bulan Suppa Durek (Erinç Buzulu) Buzulu, 1948'de Sırrı Erinç hocamız 4 km ölçtü. 73 yıl sonra biz yüzde 75 kütle kaybı gördük. Kayıp öylesine hızlı ki 2009'da 1.5 km'lik buzul uzunluğu şimdi 900 metreye kadar düştü.

Mustafa Varol, 1948'de Erinç Buzulu'nun 1.78 kilometrekare olduğunu 2017 de ise 0.54 kilometrekareye düştüğünü belirlemişti. Şimdi bu alan daha daraldı. Ülkemiz buzulları (Ağrı Dağı örtü buzulu dışında) vadi ve kaya şeklindedir. Bize göre Türkiye buzullarının tamamı ablasyon yani kayıp erime dönemini yaşamaktadır. Güneş ışınlarının geriye yansıtılması için Doğu Karadeniz, Orta Toroslar ve Cilo'daki aktif buzullarda nanotekstil örtüler kullanılabilir. İtalya Psedana Buzulu'nda erimeye karşı muşamba kullanılmıştı. Bizde de buzul erimelerine karşı önlemler alınmalı."

Cilo'nun buzulları da eriyor

Prof. Dr. Sırrı Erinç (solda), Suppa Durek (Erinç) Buzulu'nu 4 kilometre ölçtü. Türk Coğrafya Kurumu 73 yıl sonra aynı buzulda ölçüm yaptı ve 2009'da 1.5 kilometre olan buzul uzunluğunu 2021'de 900 metreye gerilediğini tespit etti.

'Örtüler kullanılmalı'

Türkiye'nin Ağrı Dağı'ndan sonra 4135 metrelik yüksekliğiyle ikinci yüksek doruğu Cilo Dağları'ndaki Uludoruk (Reşko Tepesi); dört mevsim erimeyen karları, buzul örtüsüyle bilim insanlarının gözlem yapmasını sağlıyor. Altı tepesiyle özellikle coğrafyacılar açısından açık hava laboratuvarı olan Cilo, Türkiye'nin güneydoğu sınırını oluşturan Hakkâri'de bulunuyor.  Türk Coğrafya Kurumu ekibi, 5 günde güneydoğu torosların uzantısı olan Sat Dağları, Sümbüldağ, Mor Dağ ve Cilo Dağı'nda derin vadiler açan Büyük Zap Suyu gibi akarsular da izlendi, kayaç ve fosil örnekleri toplandı.

Kaynak: Milliyet

GÜNCEL
Bakan Koca duyurdu! BioNTech aşılarında flaş gelişme
Bakan Koca: "Biontech aşılarımız dün gece gelmeye başladı. 13 milyon doza yakın aşımızı Pazartesi...
GÜNCEL
Milas'ta alevler termik santrale sıçradı
Muğla Milas'ta devam eden orman yangını termik santrale sıçradı.
GÜNCEL
Türkiye'de son 24 saatte 26.822 yeni vaka!
Sağlık Bakanlığı'nın internet sitesinde yer alan "Türkiye Günlük Koronavirüs Tablosu" güncellendi...
GÜNCEL
Konya'da 7 kişinin silahla öldürülmesiyle ilgili aranan katil zanlısı yakalandı
Konya'da 7 kişinin silahla öldürülmesiyle ilgili aranan katil zanlısı Mehmet Altun yakalandı.
GÜNCEL
Teşhisi konulamayan bebek hayatını kaybetti
Bursa'nın İnegöl ilçesinde teşhis konulamayan 7 aylık bebek hayatını kaybetti.
GÜNCEL
Bakan Çavuşoğlu Manavgat'ta son durumu açıkladı
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Manavgat'ta aralıksız sürdürülen yangınla mücadele ç...
Bursa Kent Konseyi'nden yangın bölgelerine yardım
'Yangınların faillerini de azmettirenleri de biliyoruz'
Bursa'da Süper Enduro Şampiyonası heyecanı
MSB: Denizden tahliyeye destek için 2 gemi sevk edildi

En Çok Okunan Haberler

Aşırı sıcak hava ne kadar sürecek? Meteorolo...

Türkiye 8 gündür orman yangınları ve aşırı sıcaklarl...

Bursa'da su kanalına tehlikeli atlayış...

Bursa'nın Mustafakemalpaşa ilçesinde aşırı sıcaklard...

Bursa Gülbahçe'de 1 ayda 4 kere trafo patladı!

Gülbahçe Mahallesi'nde 1 ayda 4 kere meydana gelen t...

Bursa'da seyir halindeki otomobil alev aldı!

İznik'te gece saat 00.10'da bir otomobil seyir halin...

Minibüsten para çalan hırsız kameraya yakalandı

Bursa'da bindiği yolcu minibüsünde arka koltuğa sakl...

Bursa'da su kesintisi

Bursa Büyükşehir Belediyesi BUSKİ Genel Müdürlüğü Ka...

ARSİYAD'dan Kutlucan'a ziyaret

Artvinli Sanayici İş İnsanları Derneği'nin (ARSİYAD)...

İznik Ultra maratonuna saatler kaldı

Türkiye'nin en büyük maraton yarışı olan İznik Ultra...

Bursaspor Luka Capan'ı resmen duyurdu

Bursaspor Kulübü, transfer tahtasını açtıktan sonrak...

Polisin dikkati yangını engelledi

Bursa'nın İnegöl ilçesinde mobilya imalathanesinde y...

Nilüfer'deki Kent Bostanları'nda hasat zamanı

Nilüfer Belediyesi Kent Bostanları'nda çeşit denemes...

Bursa'da zabıta ekipleri yangın nöbetinde

Nilüfer Belediyesi Zabıta Müdürlüğü'ne bağlı ekipler...

DOSABSİAD'dan afet bölgesine ihtiyaç malzeme...

Nilüfer Çevikel'in Başkanlığını yaptığı TÜGİAD'ın ar...

Kosova'daki tarihi dut ağacı Osmangazi'ye em...

Kosova'daki Sultan 1. Murad-ı Hüdavendigâr tür...

Bursa'nın mobil yangın yönetim aracı mücadel...

Orman Genel Müdürlüğü tarafından Bursa Bölge Müdürlü...