F-35'te de kullanılıyor! Yerli muharip uçağında önemli ayrıntı!

Savunma sanayiinde önemli adımlar atan Türkiye, 'Milli Muharip Uçak' hazırlığında. Uzmanlar, 3 boyutlu yazıcıların milli savaş uçağı projesinde zirve yapacağı görüşünde. Savunma Sanayii Araştırmacısı Sinan Şal, 3D yazıcılar sayesinde bazı parçalarda kalıp tasarım ve özel imalata gerek kalmayacağını kaydetti. 3D yazılımın F-35 üretiminde de kullanıldığını hatırlatan Şal önemli bilgiler verdi.

TEKNOLOJİ, 04 Mart 2021 Perşembe, 13:49
F-35'te de kullanılıyor! Yerli muharip uçağında önemli ayrıntı!

Geçtiğimiz günlerde savunma sanayii sitelerine ABD'den önemli bir haber düştü... Donanma için üretim yapan bir şirket, radar anten ve bazı kritik parçaları 3 boyutlu yazıcı ile üretebildiğini duyurdu. Yakın zaman öncesinde de Fransız mayın gemisinin pervanesi yine bu teknoloji ile yapılabilmişti.

Bu haberlerin ardından Türkiye'nin 3D yazıcılarla ilgili mevcut durumunu, bu teknolojinin savunma sanayiindeki kullanımını ve gelecek dönem hedefleri merak edildi. TRT Haber'den Sertaç Aksan, Savunma Sanayii Araştırmacısı Sinan Şal'a bu soruların yanıtını sordu.

3B yazıcı ile tek parça olarak üretilen CFM LEAP motorunda kullanılan yakıt nozulu.

Katmanlı imalat havacılık için 'oyun değiştirici'

Sinan Şal, Türkiye'deki mevcut duruma geçmeden önce bu teknolojinin nasıl bir süreçten geçtiğini kısaca bilmenin faydalı olacağı görüşünde...

Katmanlı imalatın havacılık için 'oyun değiştirici' olduğuna dikkat çeken Şal'a göre bu teknoloji geleneksel imalat yöntemlerine kıyasla ağırlık, düşük maliyet ve tasarım özgürlüğü sunması nedeniyle bir devrim olarak görülüyor.

"Katmanlı imalat teknolojisi toz halindeki malzemenin katmanlar halinde birbiri üzerine ergitilerek katılaştırılması ile parça imalatı prensibine dayanıyor" bilgisini paylaşan Şal, katmanlı imalat ve 3D yazıcıların havacılık, otomotiv, sağlık, elektronik ve ürün geliştirmeye kadar neredeyse her sektörde kullanıldığını anlattı.

Şal'ın burada üzerinde durduğu temel konu; her ne kadar katmanlı imalat "3 boyutlu yazıcılar" olarak algılansa da işin pek de öyle olmadığı... 3D yazıcılar aslında katmanlı imalatın bir alt kümesini oluşturuyor.

Çok hızlı şekilde yayılıyor

Parçayı kesmek yerine malzeme ekleyerek üretildiğinden 'katmanlı' imalat olarak adlandırılan bu yeni imalat yöntemi, parçaların daha düşük maliyet ve ağırlıkta, daha az malzeme kullanılacak şekilde optimize edilmesine imkan veriyor.

Sinan Şal, katmanlı imalatın geleneksel imalat yöntemlerine göre daha güçlü, daha hafif parçaların ve sistemlerin daha kısa sürelerde oluşturulmasını sağladığının altını çiziyor.

İlk onay 2015'te geldi

2015 yılında Federal Havacılık Kurumunun (FAA) ticari motorlarda kullanılmak üzere 3D yazıcı ile üretilmiş ilk parçayı onayladığını söyleyen Şal, aradan geçen zaman içinde çok kritik parçaların 3D yazıcılar ile üretilebildiğini ve çok sayıda teslim edildiğini vurguladı.

Bir başka örnekte 3D yazıcı ile daha farklı bir yapıya kavuşan motorun ağırlık olarak yüzde 5 hafiflediğini, motordan elde edilen gücün ise yüzde 10 arttığını paylaşan Sinan Şal, 2020 yılında ise ilk kez katmanlı imalat ile üretilen ve 'kritik' olarak sınıflandırılan bir parça sertifikasyondan geçtiğini söyledi.

TARLA (Turkish Additive Research Laboratory) ve M2 model 3B yazıcılar...

Türkiye 3D yazıcılar konusunda ne durumda

Sinan Şal'a Türkiye'nin bu alanda ne durumda olduğunu da soruyoruz. Bu alanda ülkemizde hem teçhizat altyapısı hem de farklı işlemler ve özel toz karışım geliştirme anlamında en kapsamlı çalışmaları TEİ'nin üstlendiğini öğreniyoruz.

Şal'ın anlattığına göre, 2014 yılında YAKUT projesi ile başlayan çalışmalar 2019 yılına gelindiğinde daha farklı bir boyuta taşındı. Bu dönemde katmanlı imalat ile üretilen parçalar TEİ'de devam eden özgün motor projelerinde yoğun olarak kullanılmaya başlandı.

Rakamlara baktığımızda ise ABD, Çin, Almanya ve Japonya ana oyuncuları oluşturuyor. Türkiye yüzde 1,3 pay ile İspanya ya da İsveç gibi ülkelerin önünde bu listede yer alıyor. Bir başka istatistik ise pazar büyüklüğü...

Burada ise 1,3 milyar dolar gelir ile liderliği Almanya ve ABD paylaşıyor. Türkiye 244 milyon dolar ile 12. sırada.

Almanya ve ABD'nin üst sıralarda yer almasında önemli bir etken de katmanlı imalat için gerekli cihazları üreten firmaların ağırlıklı olarak bu ülkelerde bulunması.

Savunma sanayii alanında kritik parçaların 3D yazıcı ile üretilmesi giderek artan bir yöntem...

Milli Muharip Uçak projesinde çok kritik etkileri olacak

Savunma Sanayii Araştırmacısı Sinan Şal, 3D yazıcıların Türkiye'nin en değerli savunma sanayii projelerinden biri olan Milli Muharip Uçak (MMU) için ne anlama geldiğini ise şöyle anlattı:

"Bu teknolojinin MMU'da ve savunma sanayiinde kullanımını çok kritik görüyorum. Bu teknolojinin kullanımı sonucu bazı parçalarda kalıp tasarımı ve özel imalat gerekmeyecek. Böylece projede hem takvimsel hem de bütçesel anlamda ciddi avantaj sağlayacak. Ayrıca düşük hacimli üretime de olanak sağladığından ekonomik anlamda başka artıları da olacak. İmalat kısıtlarının biz mühendisleri sınırlamayacak olması da başka bir avantaj...

Karmaşık geometriye sahip parçaların tek parça olarak, daha kısa sürede, daha hafif olarak tasarlanıp üretilmesi MMU için proje takvimi açısından büyük bir avantaj getirecek. Burada dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta, üretilen parçaların mekanik özellikleri ve dayanımı geleneksel imalat yöntemleri ile üretilen parçalardan farklı ve hatta daha kötü olabilir. Genelde de parçaların yüzey pürüzlülüğünü iyileştirmek amacıyla taşlama gibi ek işlemler yapılması gerekebilir."

Bakım maliyetlerini de düşürecek

"Tasarım anlamında getireceği avantajların ötesinde, bakım konusunda da ciddi avantajlar sağlayacak bir teknolojiden bahsediyoruz" diyen Sinan Şal'a göre özellikle sık kullanılan ve bakıma gitmesi gereken parçaların katmanlı imalat ile üretimi neticesinde hem bakım süreleri kısalacak, hem de maliyet etkin bir çözüm ortaya konacak.

Savaş uçaklarında bu teknolojinin kullanımının giderek arttığı bilgisi paylaşan Sinan Şal ülkemiz kamuoyunda da sıklıkla tartışılan F-35 projesinden de bir örnek veriyor:

"F-18 ya da F-35 gibi savaş uçaklarında katmanlı imalat ile üretim sonucu çeşitli avantajlar elde edildi. F-35 uçağında üretilen parça ile yaklaşık 70 bin dolar tasarruf sağlandı. F-18 için ise uçakların onarım süresini kısaltmak ve tasarruf sağlamak amacıyla mühendisler katmanlı imalata başvurdular.

2018 yılında Lockheed Martin, F-35 Tam Görev Simülatörü (FMS) ünitesinin fiyatının katmanlı imalat yardımıyla birim başına 3 milyon dolar azaldığını bildirdi. Örneklerin sayısını artırabiliriz...

Tüm bunları alt alta koyduğumuzda katmanlı imalat teknolojisinin yerli ve milli savaş uçağımız MMU'da ve savunma sanayiinin diğer alanlarında kullanımının ne kadar kritik bir öneme sahip olduğunu daha net görmüş oluyoruz.

Bu teknolojinin önündeki en önemli engellerden birisi üretilen parçalarda boyutsal sınırlar bulunması. Ancak cihazlardaki gelişmelerle bu teknolojinin uçaklarda kullanım alanının artacağı söylemek yanlış olmaz."

GÜNCEL
KPSS soru kitapçıkları ve cevap anahtarları erişime açıldı!
2021-KPSS A Grubu ve Öğretmenlik (Genel Yetenek-Genel Kültür ve Eğitim Bilimleri) oturumlarının T...
DÜNYA
Taliban'dan havalimanına roket saldırısı: Uçuşlar durduruldu
Afganistan'ın en büyük şehri Kandahar'da havalimanına roketli saldırı düzenlendi.
DÜNYA
Özbekistan'da Latin alfabesi dönemi başlıyor!
Özbekistan'da bugünden itibaren kurumlar arasındaki resmi yazışmalar ve sokak tabelalarında Latin...
EKONOMİ
TÜİK açıkladı: Bursa 58. sırada
Yılın ilk yarısında Türkiye genelinde satılan 553 bin konutun yüzde 20'si (108 bin 51 adet) İstan...
GÜNCEL
MSB: Denizden tahliyeye destek için 2 gemi sevk edildi
Milli Savunma Bakanlığı, Aksaz Deniz Üs Komutanlığındaki 2 çıkarma gemisinin Marmaris'teki yangın...
SİYASET
Bakan Soylu: Sosyal medyada zehir saçıyorlar
İçişleri Bakanı Süleyman Soylu Twitter hesabından orman yangınlarıyla ilgili açıklamada bulundu. ...
Koronavirüs aşılarına zam
İstifa ettiği iddia edilen Ziya Selçuk'tan yeni paylaşım
'Yangınların faillerini de azmettirenleri de biliyoruz'
BTSO Akademi Dijitalde rekor kırdı

En Çok Okunan Haberler

Bursa'daki rehabilitasyon merkezinde yangın!...

Bursa'nın İnegöl ilçesinde bir özel rehabilitasyon m...

Bursa'da çatısını tamir ederken dehşeti yaşadı!

Bursa'da akan çatısını tamir eden vatandaş yemek mol...

Bursa'da dehşet! Boşanma aşamasındaki eşini ...

Bursa'da Hayrettin M., kıskançlık nedeniyle boşanma ...

Meteoroloji'den Marmara için sıcak hava uyar...

Hava sıcaklığı hafta boyunca Marmara Bölgesi'nde sür...

İngiltere'den bu defa da 'süper varyant' uya...

İngiltere'de hükümete danışmanlık yapan bilim kurulu...

TESK Başkanı Palandöken duyurdu! Kovid-19 aş...

Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) ...

Rıza Kayaalp final şansını kaybetti!

2020 Tokyo Olimpiyat Oyunları'nda güreşte erkekler 1...

Türkiye'deki orman yangınlarını terör örgütü...

Türkiye son günlerde yurdun birçok noktasında çıkan ...

İsmet Büyükataman: Yangınlar yüreğimizi kavu...

MHP Genel Sekreteri İsmet Büyükataman, "Türkiye'nin ...

81 ile talimat gitti! Bakanlık 'gizli zam'la...

Ticaret Bakanlığı, ürünlerin gramaj, adet ve ağırlık...

Bursa'da BUSKİ yerleşkesindeki riskli yapı y...

Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin en büyük iştira...

Flaş iddia... Ziya Selçuk istifa etti, Erdoğ...

Gazeteci Candaş Tolga Işık, Milli Eğitim Bakanı Ziya...

İstasyonlarda açıktan akaryakıt satmak yasak...

Bartın'da orman yangınları göz önüne alınarak akarya...

Bursa'da hafif ticari araç takla attı: Yaral...

Bursa'nın Gemlik ilçesinde meydana gelen kazada takl...

Milas, Bodrum, Köyceğiz ve Marmaris'te yangın!

Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli, Bodrum'daki ...