İşte Meclis'in son idam çalışması!

MHP lideri Bahçeli'nin gündeme getirdiği idam cezasıyla ilgili raporda, ölüm cezasının seyri ve kaldırılma süreci incelendi.

GÜNCEL, 20 Eylül 2020 Pazar, 09:46
İşte Meclis'in son idam çalışması!

Meclis Araştırma Hizmetleri Başkanlığı,  MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin yeniden gündeme getirdiği idam cezasına ilişkin, "Türk Hukukunda Ölüm Cezası" başlıklı 81 sayfalık bir rapor hazırladı. Raporda, ölüm cezasının Türkiye Cumhuriyeti anayasaları ve kanunlarındaki seyri incelendi.

Ölüm cezasının uluslararası hukuktaki yeri, Türkiye'nin tarafı olduğu sözleşmeler bağlamında ele alındı ve idamın kaldırılma süreci incelendi. Rapora göre, Türk hukukunda ilk ölüm cezası, 29 Nisan 1920 tarihli "Hıyaneti Vataniye Kanunu"nda "Bilfiil hıyaneti vataniyede bulunanlar salben (asılarak) idam olunur ifadesiyle" yer buldu.

TCK'da 28 idam maddesi

İlk çıkarıldığı 1 Mart 1926'dan günümüze kadar değiştirilerek gelen Türk Ceza Kanunu'nun ilk halinde 14 maddede idam cezası öngörüldü. Yıllar içinde idam cezasına ilişkin hükümler genişletilerek 28 maddeye kadar çıktı. 26 Eylül 2004'te ise 1926 tarihli TCK yürürlükten kaldırıldı.

Kesinleşen ölüm cezalarının yerine getirilmesine karar verme yetkisi 1924, 1961 ve 1982 anayasalarıyla TBMM'ye verildi. Özel af yetkisi de bulunan TBMM, 1984'ten itibaren hiçbir ölüm cezasının infazını onaylamadı. Raporda idamların askeri rejim dönemleri ve siyasi saiklerle yapıldığı, "1984'ten sonra, mahkemelerce verilen ölüm cezalarına karşı Meclis, verilen ölüm cezalarının infaz edilmemesi yönünde bir eğilim göstermiş ve ölüm cezalarının infazına yönelik kanun çıkarılmamıştır. 1984 öncesi döneme bakıldığında da ölüm cezasının en çok, ülkede yaşanan askeri rejim dönemlerinde ve siyasi saiklerle infaz edildiği görülmektedir" ifadeleriyle anlatıldı. Raporda, TBMM'nin ölüm cezasının yerine getirilmesine ilişkin kararları ve kabul ettiği kanunlar da tek tek sıralandı. Verilere göre, TBMM ilk idam onayını 21 Ekim 1920'de verdi. Maden Bidayet Mahkemesi tarafından iki kişi hakkında onaylanan idam kararının gerekçesi, "Hiyaneti Vataniye" olarak belirtildi. TBMM'nin onayladığı idamların gerekçeleri, "Vatana ihanet, düşman tarafına geçme, gasp, öldürme, işkence ile öldürme, ırza geçme şeklinde" sıralandı. Raporda Mustafa Kemal Atatürk'e suikast girişimi nedeniyle iki kişi hakkında 12 Ocak 1928'de onaylanan idam kararı ile İzmir'de Teğmen Kubilay'ın başının kesilerek bayrak direğine takılmasını içeren isyan girişimi nedeniyle 2 Şubat 1931'de 28 kişinin idamına ilişkin onay kararı dikkat çekti.

Adnan Menderes ve iki bakana ilişkin Yüksek Adalet Divanı'nın, "anayasayı ihlal" gerekçesiyle verdiği idam kararı ve 15 Eylül 1961 tarihli Milli Birlik Komitesi onayı da raporda yer aldı. Meclis, son idam onayını 4 Ekim 1984'te İlyas Has adlı kişiye yönelik olarak "anayasal düzeni zorla değiştirmeye teşebbüs" gerekçesiyle verdi.

2004'te Anayasa'dan tamamen çıkarıldı

Raporda, Türk hukukunda ölüm cezasının kaldırılma süreci de detaylarıyla anlatıldı. İdam cezasının infaz edilmemesine ilişkin ilk adım 2001'de anayasada yapılan değişiklikle atıldı. Bu düzenlemeyle "savaş, savaş tehdidi ve terör suçları halleri dışında ölüm cezası verilemeyeceği" öngörüldü. Bu değişiklikten sonra, 2002'de mevzuattaki ölüm cezaları "müebbet ağır hapis cezasına" çevrildi.

Ardından Türkiye, AB'ye uyum sürecinde 2003'te, 1985'te yürürlüğe girmiş olan ve "savaş zamanı ya da yakın savaş tehdidi" dışında ölüm cezasını kaldıran Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine Ek Ölüm Cezasının Kaldırılmasına İlişkin 6 No'lu Protokol ile "Ölüm Cezasının Her Koşulda Kaldırılmasına İlişkin 13 No'lu Protokol"ü onayladı. 2004'te 5170 sayılı Kanun ile ölüm cezası Anayasa'dan tümüyle çıkarıldı. 

GÜNCEL
Güldüren diyalog: Senin damadının adı Bayraktar mıydı?
Partisinin İl Kongresi'ne katılan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a ördüğü çorabı hediye eden ...
SPOR
Galatasaray, 3 maçlık galibiyet hasretine son verdi
Galatasaray, Süper Lig'in 6. hafta maçında BB Erzurumspor ile deplasmanda karşı karşıya geldi. Sa...
SPOR
Başakşehir, Antalyaspor'u 5 golle geçti!
Başakşehir, Süper Lig'in 6. haftasında sahasında Fraport TAV Antalyaspor'u 5-1 mağlup etti!
GÜNCEL
Ünlü oyuncu Eser Yenenler koronavirüse yakalandı
Oyuncu Eser Yenenler koronavirüse yakalandı. Yenenler'in İstanbul'daki evinde olduğu öğrenildi.
GÜNCEL
AK Parti'de şok iddia! 22 ilçe başkanı görevden alındı
AK Parti İstanbul'da tepeden tırnağa revizyona gidildi. 39 ilçe başkanından 22'si için değişim ka...
SİYASET
Büyükataman'dan Kılıçdaroğlu'na mesaj: Erken seçim çığırtkanlığı yapması tam bir fiyasko!
MHP Genel Sekreteri İsmet Büyükataman, "Ağustos ayında hatırlanacağı üzere 'Benim yada bir başkas...
Vakalar artınca cenaze işlemleri, taziye ve pazarlara kısıtlama getirildi
Kanal D son bir şans vermişti! Dizi için final kararı verildi
KPSS ön lisans oturumu için geri sayım
Hayat Bilgisi dizisinin 'Barbi'sinin son hali... Saçlarını 3'e vurdu

En Çok Okunan Haberler

15 günlük büyük sınav: Hafta sonu sokağa çık...

Avrupa'da koronavirüs vakalarındaki artışla birlikte...

Bursa'da korku dolu anlar! Site çöktü

Bursa'nın Mudanya ilçesinde kolonları patladığı için...

Yaş 70, iş bitmemiş! Bursa'da yüz kızartan o...

Bursa'da yapılan uyuşturucu operasyonunda gözaltına ...

Bursa'da iki ilçede felaket! Böylesi ilk kez...

Bursa'nın Yenişehir İlçesine bağlı Çeltikçi-Çardaköy...

Bursa'da kocasını başka kadınla yakalayınca ...

Bursa'da aldatıldığını düşünen kadın eşini bir süre ...

Restoranda ortalık savaş alanına dönmüştü! B...

Bursa'da eğlence mekanında çıkan kavganın, alkollü b...

Şok istifa! Bursa İl Sağlık Müdürü görevi bı...

Yaklaşık 10 ay önce göreve gelen Bursa İl Sağlık Müd...

Bursa Yavuz Selim'de MİT ve Jandarma'dan ter...

Türkiye'de gizlenen DEAŞ'lı terör örgütü üyesi ...

Bursa'da sel! Uludağ'ın eteklerindeki mahall...

Bursa'da sabah saatlerinde başlayan sağanak yağmur, ...

Bursa'da yıldırım fırtınası! Vatandaşlar kor...

Bursa'da etkili olan yıldırım fırtınası vatandaşları...

Bursa'da eğlence mekanında hesap kavgası! Şi...

Bursa'da eğlence mekanında garson ile müşteri arasın...

Kilosu 18 lira! Bursa'da bu ormana giden zen...

Denize nazır çam ormanlarında yetişen ve bin bir der...

Bursa Kapalı Çarşı'da kadını adım adım izled...

Bursa'da çarşı ve pazar gibi kalabalık yerlerde yaya...

Bursa'da maganda dehşeti! Önce saldırdı, son...

Bursa'da yol vermeme sebebiyle çıkan kavgada bir oto...

Bakan Koca: 'Bursa en kritik günlerini yaşıyor'

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, koronavirüs salgınının...