Meyve lüks oldu: Yüksek fiyatlar piyasanın 'normali' haline geldi

Pazarda kilosu 5 liradan, markette kilosu 7 liradan düşük meyve yok. Meyve talebi arttığı için iyiyi kötüyü ayırmak da zorlaşıyor. Her portakal 'Finike' diye satılıyor. Üreticiden 2.5 liraya alınıp buzhaneye konulan narlar 9.5 liraya, yine en iyisi 2.5 liraya alınan ayva 10 liraya yakın fiyatta... Arada kimler 'kar' koyarsa onlar kazanıyor.

EKONOMİ, 28 Ocak 2021 Perşembe, 09:19
Meyve lüks oldu: Yüksek fiyatlar piyasanın 'normali' haline geldi

Bir taraftan salgınla evde geçirilen sürenin artması, diğer taraftan sağlıklı beslenmeye verilen önemle birlikte meyve tüketimi/talebi oldukça yüksek. Ancak tam da bu dönemde fiyatlar, meyveyi tüketici için neredeyse 'lüks' haline getirdi. 7 liraya elma, 9 liraya ayva, 12 liraya muz, 9 liraya nar, 10 liraya portakal neredeyse piyasanın 'normal'i oldu. Daha uygun fiyatlı ürünlerin çoğu ise ya üçüncü sınıf ya da dökme olarak tabir edilen cinsten. Peki üretici bölgelerde neler oluyor?

Milliyet gazetesinden Duygu Erdoğan, tüm kış meyvelerinin en iyisinin üretildiği bölgelerdeki üreticilerle konuştu, son üretici fiyatları hakkında bilgi aldı. Peki üretici fiyatlarının semt pazarı ve market fiyatlarıyla karşılaştırması nasıl? 

Bu sezon narenciyede fiyat artışı kaçınılmaz görülmüştü. Aşırı sıcaklar erkenci çeşitler üzerinde önemli kayıplara neden olmuş, ardından ise bölgede yaşanan aşırı yağış ve fırtına da bazı bahçeleri vurmuştu. Beklendiği gibi oldu... Finike portakalı yani en iyi portakal için 10 lira olarak sunulan fiyat, diğer çeşitlerde 7-8 lira aralığında bulunuyor.

TAKLİTÇİ DE KAZANIYOR

Ancak önemli bir sıkıntı var. Finike'nin 10 liradan satıldığını görenler, Mersin'den Adana'dan daha düşük fiyata aldığı portakalı da 'Finike' diye satıyor. Tüketici hem yanıltılıyor, hem de daha fazla para ödüyor. Antalya Finike Ziraat Odası Başkanı Halil Sarıçobanoğlu, "Hepsini Finike diye satıyorlar. Serik'ten alınan Mersin'den alınan gelip burada Finike markası vuruluyor. Tüketici de, marka da zarar görüyor. Finike, düzgün kabuklu olur, posası ağızda erir" dedi

Son tüketim verilerine bakıldığında bölgedeki narenciyenin sezon sonuna kadar tüketiciye yeteceğini belirtirken Sarıçobanoğlu, fiyatlara ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:

"Portakal dalında 3 liraya alındı. Masrafı, tüccar karı ile buradan 4.5 liraya çıkıyor. Yani büyükşehirlerde en iyi portakal için bu dönemde en fazla 7 lirayı uygun görüyoruz. Limon üreticide 2 lira, dolayısıyla İstanbul'da 5 lira normal görülebilir. Nar ise buzhanelere 2.5-3 liradan konuldu. Bir kısmı çürük çıkabilir. Bu maliyetlerle ve tüketimdeki talebi fırsat bilip fiyatı artırıyorlar. Portakalda ürünün maliyeti bize zaten 1.5 lira iken, bir de iklim zararı nedeniyle bu maliyet 3 lirayı buldu. Kâr etmeden satıyoruz. Aracılar ise hem çiftçiden fazla kazanıyor, hem tüketiciye iki misli fiyata yediriyor."

'ÇIKMA AYVA'YI SATIYORLAR

Geyve Ziraat Odası Başkanı Süleyman Pınar, 'ayvanın başkentinden' son bilgileri paylaşıyor. Şu anda üreticide çok az ayva kaldığını belirten Pınar, çoğunun tüccar tarafından alındığını hatırlattı. Pınar, "Şu anda üreticiden 3-4 liraya çıkıyor. Markette 10 liranın üzerinde olduğunu görüyoruz. Hatta ilk çıkışında üreticiden 1 lira 70 kuruş ile 2.5 lira arasında satılmıştı. Yani o fiyattan alan da yine 10 liraya satıyor" dedi. Pazarda markette karşımıza 3-4 liraya satılan ayvalar da çıkıyor. Pınar, şunları söylüyor: "Biz bunlara 'çıkma' ayva deriz. Yani iyisi ayrıldıktan sonra kalan, fabrikalara meyve suyu vs için gönderilen ayvadır. Dördüncü sınıf... O çıkma ayvanın bile 3-4 lira olması çok garip."

2.5 LİRAYA ÇIKTI 10 LİRA OLDU

Bu dönemin dikkat çeken meyvelerinden biri de nar. Üreticiden ilk çıkış fiyatı 2.5 lira olan nar, mekan ayırt etmeksizin 9.5-10.5 lira arasında fiyatlara satılıyor. Siirt Nar Üreticileri Birliği Başkanı İzzettin Kurum, şu an toptan fiyatın 3.5 lira olduğunu hatırlatırken, "Tüccarlar, 'Buz haneye koyduk, büyük kısmı çürüyor, onun maliyetini de fiyata ekliyoruz' diyorlar. Bizim narlarımızdan 100 taneden biri bile soğuk hava deposunda çürümez. Tüketicileri çeşitli algılarla, bahanelerle kandırmak istiyorlar. Bütün çiftçiler mağduruz ama birilerinin iyi para kazandığı kesin. Arada 4-5 kat fark olması hiçbir durumla açıklanamaz. Bu şartlarda en fazla 6 lira makul bir fiyattır" diye konuştu.

"'ELMAYI ALAN YOK' AMA..."

Elma da bu yıl tüketiciyi yalnız bıraktı. Pazarda 5, markette 7 liranın altında fiyata elma bulmak zor. Antalya Kumluca Ziraat Odası Başkanı Hidayet Kökce, "Elma 2 lira ama alan yok" derken; bir taraftan üreticinin zor durumda bırakıldığını, diğer taraftan ise tüketicinin uygun fiyata bol üründen mahrum bırakıldığını dile getiriyor.

"DİREKT TÜKETİCİYE ULAŞMALI"

Çiftçiden düşük fiyata alınan sebze meyvenin tüketiciye ulaşana kadar değiştirdiği ellerin kontrol edilemediğini belirten Adana Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan, ilçelerin büyüklüklerine göre ana arterler üzerinde kira yükü olmayan küçük hâl alanlarının oluşturulmasının yararlı olacağını söyledi. Doğan, "Üreticiden çıkan ürün kamyonla direkt bu hal alanlarına taşınır ve tüketiciyle buluşur. Şu anda mandalina dal fiyatı 2.5-3 lira, portakal 2.5 lira, greyfurt 2.5 lira" dedi.

"GİRDİ MALİYETİ %50 ARTTI"

Halil Sarıçobanoğlu, çiftçilerin üretime ara vermeden her koşulda toprağında olduğunu anlatırken, bu karşılık artan girdi maliyetleriyle mücadele ettiğini söyledi. Sarıçobanoğlu, "2020'de 2019 yılına göre maliyetlerimiz yüzde 50 artmıştır. Gübre, mazot gibi önemli kalemler bizi zorluyor. Yeni ürünü bu koşullarda nasıl ekeceğimizi kara kara düşünüyoruz. Bu konuya köklü bir çözüm bulunması, bizler için çok önemli" dedi.

ÇÖZÜM ÖNERİLERİ...

Tarladan sofraya ulaşan zincir tüm hatlarıyla denetlenmeli.

Üreticiye maliyetleri konusunda doğru ve zamanında destek sağlanmalı.

İklim ve mevsimsel etkiler takip edilmeli.

Tüccar- komisyoncu, marketlerin alım miktarları ve alım/satım faturaları incelenmeli.

Küçük üreticinin korunması ve tüketiciye ulaşımının kolaylaştırılması sağlanmalı.

ASAYİŞ
Bursa'da 16 yaşındaki genç hem yaralandı hem ceza yedi!
Bursa'nın İnegöl İlçesine bağlı Ahmet Akyollu caddesinde meydana gelen kazada iki motosiklet çarp...
ASAYİŞ
Bursa'da korkunç kaza! Otomobil fabrikanın inşaatına uçtu: 2 ölü
Bursa'nın İnegöl ilçesinde meydana gelen trafik kazasında bir otomobil inşaat halinde fabrikanın ...
GÜNCEL
Bakanlık açıkladı! 'Kontrollü normalleşme'nin ilk sonuçları belli oldu
İçişleri Bakanlığı, kontrollü normalleşme döneminde dinamik denetim modelinin, ilk uygulama sonuç...
GÜNCEL
Bursa Valiliği açıkladı! İşte yeni genelgenin detayları
Bursa Valiliği İl Hıfzıssıhha Kurulu, İçişleri Bakanlığı'nın 81 il valiliğine gönderdiği "Haftalı...
GÜNCEL
Vali çağrı yaptı: Yarın işi olmayan dışarı çıkmasın
Balıkesir Valisi Hasan Şıldak, yeni tip koronavirüs (Kovid19) vaka sayılarının düşmesi için vatan...
GÜNCEL
5 Mart koronavirüs tablosu açıklandı! Vaka sayılarında tedirgin eden artış...
Sağlık Bakanlığı, 5 Mart koronavirüs tablosunu paylaştı. Açıklanan son rakamlarla birlikte vaka s...
Bursaspor'dan iyi haber! Boluspor kadrosunda yer alacak
Bursasporlu futbolculardan yönetime maaş göndermeli mesaj!
Bursalılar dikkat! 3 günlük elektrik kesintisi olacak
Futbolda elle oynama kuralında değişiklik

En Çok Okunan Haberler

Bursa'da yüz binlerce lira sayıp sıfır araç ...

Bursa'nın İnegöl ilçesinde ikamet eden bir genç, bay...

Bursa Valiliği duyurdu! İşte berber, kuaför ...

Bursa Valiliği İl Hıfzıssıhha Kurulu yeni tip korona...

Bursa'da hafta sonu plan yapacaklar dikkat!

Yeni normalleşmeyle birlikte kısıtlamaların kalktığı...

Bursa'daki hurdalıkta büyük yangın! 10 itfai...

Bursa'da bir oto yedek parça dükkanında büyük çaplı ...

İllere göre son durum! Bursa için haberler p...

Normalleşme süreci öncesinde gözler pazartesi günü y...

Bursa'nın ünlü kebapçısı isyan etti: Ben ve ...

Bursa'nın ünlü kebapçısında yaşanan dolandırıcılık o...

Bursa'dan 2. el araç fiyatlarıyla ilgili dik...

Bursa Oto Galericiler Odası Başkanı Hakan Yanık, iki...

Cumhurbaşkanı Erdoğan açıkladı! İşte Türkiye...

Cumhurbaşkanı Erdoğan, kademeli normalleşmenin ele a...

Bursa'nın ünlü kebapçısında 6 milyonluk vurg...

Bursa Kebabı denince ilk akla gelen İskender Ke...

Bursa'ya gelin gelen Tunuslu gelin kaçtı!

Bursa'nın İnegöl ilçesinde eşi ile tartıştıktan sonr...

Bursa'daki dev fabrikada üretim durdu!

Türkiye'nin otomotiv devlerinden Bursalı Oyak R...

İnanılır gibi değil! Bursa'da genç kadın, ko...

Bursa'da bir kadın, gürültü sebebiyle tartıştığı ada...

Bursalılar dikkat! 3 günlük elektrik kesinti...

Bursa'nın elektrik dağıtıcı UEDAŞ, hafta sonu kentin...

Bursa Ata Bulvarı'nda feci kaza! Otomobilin ...

Bursa'da yolun karşısına geçmeye çalışan 45 yaşındak...

Bursa'daki dünyaca ünlü kebapçıda dev vurgun...

Bursa'da 150 yılı aşkın süredir faaliyet gösteren ke...