NASA duyurdu: kayıp kara delik aranıyor!

Gökbilimciler, Abell 2261 isimli galaksi kümesinin merkezinde neden süper kütleli bir kara delik tespit edemediklerini çözmeye çalışıyor. NASA'nın en güçlü teleskoplarından ikisinin kullanıldığı araştırmaya Türk asıllı bir gökbilimci, Doç. Dr. Kayhan Gültekin liderlik ediyor.

TEKNOLOJİ, 28 Aralık 2020 Pazartesi, 19:00
NASA duyurdu: kayıp kara delik aranıyor!

Doktorasını kara delikler üzerine yapan ve şu anda Michigan Üniversitesi'nde görev alan Gültekin ve ekibinin yeni makalesine göre, Chandra X-ray Teleskobu ve Hubble Uzay Teleskobu'yla yapılan son gözlemlerde de kümenin merkezindeki bir galakside bulunması gereken devasa kara deliğe dair yeterli kanıt elde edilemedi.

Amerikan Astronomi Topluluğu'nun dergisinde yayımlanan makalede detaylarıyla açıklanan gözlemler, söz konusu galaksinin geçmişte başka bir galaksiyle birleştiğini ve bu nedenle yeni oluşan büyük kara deliğin dışarı fırlamış olabileceğini öne sürdü. Ancak NASA'ya göre bu gözlemlerin, devasa bir kara deliğin izlerini yakalayacak kadar hassas olmaması da ihtimal dahilinde.

Independent Türkçe'nin Forbes'a dayandırdığı haberine göre gökbilimciler, kara deliğe düşerken aşırı ısınan ve X-ışınları üreten bir materyali aramak için Chandra X-ray Teleskobu'nu kullandı ama böyle bir kaynak tespit edemedi. Bunun ardından araştırmacılar, gözlemlenen konumların hiçbirinde kara delik bulunmadığı ya da malzemenin, algılanabilir bir X-ışını sinyali üretemeyecek kadar yavaş çekildiği sonucuna vardı.

Batı Virginia Üniversitesi'nden gökbilimci ve makalenin yazarlarından Sarah Burke-Spolaor'a göre galaksinin tarihindeki herhangi bir dönemde dev bir kara delik barındırdığı kesin. Ancak ipuçları, dünyanın en hassas optik, röntgen ve radyo teleskoplarının kullanıldığı araştırmalardan şimdiye kadar kaçınmayı başardı.

Zira ekip, bugüne dek geliştirilen en iyi X-ışını teleskoplarından birini kullanarak galaksi kümesini 36 saat boyunca gözlemledi ama kayıp kara deliği tespit edemedi.

Makalenin başyazarı Kayhan Gültekin ise bu kara deliğin, "yerçekimsel dalga geri tepmesi" diye bilinen bir süreç sonunda galaksinin merkezinden atılmış olabileceğini söyledi.

Gültekin'in aktardığına göre bu süreç, birbirinin etrafında dönen iki kara delikle başlıyor. Birbirlerinin yörüngesinde dönerken her bir kara delik, yerçekimi dalgaları yayıyor ve birbirlerine yaklaştıkça dalgalar da güçleniyor. Yerçekimi dalgaları bir şekilde asimetrik yayılırsa, momentum da belirli bir yönde gelişiyor. Bu dalgalar belirli bir yönde çok fazla momentum taşırsa, nesnenin diğer yönde hareket etmesi gerekiyor. Bu durumda söz konusu nesne, galaksinin merkezinde bulunamayan bu (ikili veya birleşmiş) kara delik oluyor.

Bilim insanı, geri tepmenin ne kadar hızlı olduğunu belirlemek için karmaşık hesaplamalar gerektiğini söylüyor. Ancak en iyi tahminler, maksimum değeri 5 bin kilometre saatin (ışık hızının yüzde 1,7'si) üzerine çıkarıyor.

Gültekin, "Bu da karadeliği galaksinin dışına atıp yitirmek için yeterli" diyor ve ekliyor:

"Böylece kara delik, galaksilerarası uzayda dolaşmaya başlar."

Gültekin, teorik hesaplamalara göre parlak bir galaksi kümesinin süper kütleli kara deliğini kaybetmesinin tek mantıklı açıklamasının, nesnenin galaksiden fırlatılması olduğunu ifade ediyor. Burke-Spolaor ise ihtimali şöyle yorumluyor:

"Güneş kütlesinin milyarlarca katından fazla kütleye sahip bir şeyi hareket ettirmek gerçekten çok zordur."

EKONOMİ
'2021 Yılı Yatırım Programı' Resmi Gazete'de yayımlandı
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasını taşıyan "2021 Yılı Yatırım Programı" Resmi Gazete'...
TEKNOLOJİ
WhatsApp geri adım attı!
WhatsApp, yeni gizlilik sözleşmesiyle ilgili yeni açıklama yaptı. Açıklamada "Şimdi, insanlardan ...
DÜNYA
AB'de seyahatler için 'aşı sertifikası' çıkarılması tartışılıyor
Avrupa Birliği (AB), yeni tip Corona virüs karşı (Covid-19) aşı yaptıranlara seyahatlerinde kolay...
GÜNCEL
Bursa Ülkü Ocakları'ndan dikkat çeken hamle: Yerli ve milli mesajlaşma uygulaması geliyor...
Bursa Ülkü Ocakları Başkanı Cahit Özdemir, içeriğinde mesajlaşma, fotoğraf, video paylaşımı, ver...
DÜNYA
İngiltere, ülkeye tüm giriş çıkışları kapatıyor
İngiltere Başbakanı Boris Johnson, Kovid-19'un henüz tanımlanamayan çeşitli mutasyonları nedeniyl...
GÜNCEL
Hafta sonu sokağa çıkma kısıtlaması başladı
Türkiye genelinde saat 21.00 itibarıyla sokağa çıkma kısıtlaması başladı. Sokağa çıkma kısıtlamas...
Uludağ'da sezon açılıyor! Meraklıları pistlere koşuyor
Yıldırım'da kar mesaisi... Kapanan yollar açıldı
Akıllara durgunluk veren hata: Tek doz yerine 5 doz aşı yaptılar
Uluslararası matematik yarışması birincisi Hakkari'den

En Çok Okunan Haberler

Bursa'da silahlı saldırı!

Bursa'da 2 kişi henüz bilinmeyen sebepten dolayı ara...

Bursa'da korkutan yangın! Dumanlar gökyüzünü...

Bursa'da şehir merkezinde bir lastikçide başlayan ya...

Yok böyle bir olay... Yaşlı adam Yıldırım'da...

Bursa'da pazartesi günü kaybolan 67 yaşındaki Mustaf...

Bursa'da öfkeli kadın ortalığı birbirine kat...

Bursa'da geçtiğimiz yıl evinin önündeki doğal gaz bo...

Bursa'da 65 yaş üstü için sevindiren haber!...

Bursa Büyükşehir Belediyesi, pandemi sürecinde ...

Bursa'da sular çekildi, 'kayıp şehir' ortaya...

Bursa'nın UNESCO'ya aday tarihi kenti İznik'te göl s...

Bir anda akın ettiler! Bursa'da uzun araç ku...

Çarşamba akşamından beri kar yağışının aralıklarla d...

WhatsApp'ın Türkiye kararı olay oldu! Büyük ...

Dünyanın en popüler mesajlaşma uygulaması olan Whats...

Bursa'da lodos yıktı geçti! Mahalle halkının...

Bursa'da gece saatlerinde etkili olan lodos iş yeri ...

Böylesi ne görüldü, ne duyuldu! Bursa'dan ot...

Bursa'dan Ankara'ya giden yolcu ile otobüs şoförü ar...

Korkutan açıklama! Koronanın mutasyona uğram...

Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Dr. Tedros Adhan...

Bursa Valiliği duyurdu! 4 ilçede yaşayanlara...

Bursa Valiliği; Karacabey, Mudanya, Gemlik ve Orhang...

Bursa'da otomobil ile motosiklet çarpıştı: M...

Bursa'nın İnegöl ilçesinde meydana gelen kazada moto...

Bursa'da dondurucu soğuklar kapıda! Kar geliyor

Hava durumu tahminlerine göre, Marmara, Orta ve Doğu...

İçişleri Bakanlığı'ndan kısıtlama açıklaması...

İçişleri Bakanlığı'ndan yapılan son dakika açıklamas...