Sağlık Bakanlığı'ndan 80 terimlik 'Kovid-19 Sözlüğü'

Sağlık Bakanlığı, dünyayı etkisi altına alan Kovid-19 ile günlük hayatın parçası haline gelen terimlerin yer aldığı sözlük hazırladı.

GÜNCEL, 24 Kasım 2020 Salı, 15:28
Sağlık Bakanlığı'ndan 80 terimlik 'Kovid-19 Sözlüğü'

Sağlık Bakanlığı, salgınla birlikte en çok kullanılan kelimelerin daha iyi anlaşılabilmesi için Kovid-19 sözlüğü hazırladı.

Sağlık Bakanlığının Kovid-19'la ilgili bilgilendirmelerinin yer aldığı web sayfasında yer alan sözlükte, 'filyasyon', 'antikor', 'izolasyon', 'asemptomatik kişi', 'entübasyon' gibi, salgınla ilgili sık kullanılan 80 kelime ve bunların anlamı yer aldı.

Kovid-19, sözlükte "İlk olarak Çin'in Vuhan şehrinde 2019 yılı Aralık ayının sonlarında ortaya çıkan, bulaştığı kişilerde ateş, öksürük, nefes darlığı gibi belirtilere neden olan hastalık" olarak tanımlandı.

Sözlükte yer alan diğer terimlerden bazıları ve anlamları şöyle:

Antijen: Vücuda girdiğinde veya aşılama yoluyla verildiğinde bağışıklık reaksiyonlarının başlamasına sebep olan molekül.

Antikor: Kişinin vücuduna giren antijene yanıt olarak bağışıklık sistemi tarafından üretilen madde. İmmünglobulin olarak da adlandırılır.

Asemptomatik kişi: Hasta olduğu halde o hastalığın belirtilerini göstermeyen kişi.

Bağışıklık: Belirli bir hastalık etkenine karşı vücudun direnci; immünite. Enfeksiyonlara karşı direnç sağlayan molekül, hücre ve dokular topluluğuna 'bağışıklık sistemi' denir.

Birincil vaka: Bir hastalığın toplumda yayılmasına yol açan ilk vaka. 'İndeks vaka' da denir. İlk vakaya yol açan kişiyle temas eden veya ilişkili olup hastalananlar ikincil vaka olarak adlandırılır.

Cov/Coronavirüs/Koronavirüs: Tek zincirli RNA'ya sahip, zarflı, yüzeyinde protein çıkıntıları olan büyük virüs ailesi.

Covid/Kovid-19: İlk olarak Çin'in Vuhan şehrinde 2019 yılı Aralık ayının sonlarında ortaya çıkan, bulaştığı kişilerde ateş, öksürük, nefes darlığı gibi belirtilere neden olan hastalık; Yeni Koronavirüs Hastalığı.

Damlacık Yoluyla Bulaşma: Öksürme, hapşırma veya konuşma sırasında ortaya çıkan ve patojen etken taşıyan vücut sıvılarının (damlacık) hasta kişiden etrafta bulunan başka kişiye/kişilere ulaşması.

Ekstübe etmek: Solunum yetmezliği durumunda özel cihazlarla solunum desteği sağlamak için nefes borusuna takılan tüpü (yapay solunum borusunu) çıkarma işlemi. Entübasyon işlemini sonlandırma.

Endemi: Bir enfeksiyon etkeninin veya hastalığın belirli bir coğrafyada veya toplulukta sürekli görülmesi durumu.

Enfekte kişi: Enfeksiyon etkenini vücudunda bulunduran kişi.

Entübasyon: Solunum yetmezliği durumunda özel cihazlarla solunum desteği sağlamak için nefes borusuna tüp (yapay solunum borusu) takma işlemi.

Fizik mesafe/Sosyal mesafe: Damlacık yoluyla bulaşan enfeksiyona yakalanmamak veya enfeksiyon bulaştırmamak için iki kişinin arasında bulunması gereken en az 1,5 metrelik mesafe.

İmmün: Bağışık

İzolasyon: Bir hastalığın yayılmasını önlemek için hasta insanların sağlıklı insanlardan ayrı bir yerde tutulması; tecrit.

Karantina: Bulaşıcı bir hastalığın yaygın olduğu bir yer veya bölgeden gelen kişi, gemi, mal veya hayvanların geçici olarak bir yerde tutulup gözlemlenmesi biçiminde uygulanan sağlık önlemi.

Mortalite: Ölüm; ölümlülük. Çoğunlukla tek kişi değil, topluluk için kullanılır.

Mutasyon: Bir organizmanın veya virüsün genetik materyalinde meydana gelen kalıcı değişiklik.

Pandemi: Bir hastalığın veya enfeksiyon etkeninin ülkelerde, kıtalarda, hatta tüm dünya gibi çok geniş bir alanda yayılım göstermesi.

PCR: Dizilimi belli olan DNA veya RNA bölümlerinin çoğaltılması; polimeraz zincir reaksiyonu.

Pik/Zirve/Doruk: Salgın sürecinde günlük vaka sayısının en yüksek değere ulaştığı nokta/gün. Sadece vaka sayısı için değil diğer parametreler için de kullanılabilir.

Pnömoni: Akciğer dokusunun iltihabı; zatürre.

R0 Değeri: Ek vakadan kaynaklanan yeni vakaların sayısı; hastalığın bulaşma katsayısı.

Saha İncelemesi/Filyasyon: Bulaşıcı bir hastalık varlığında, hastalığı taşıyan kişinin temas ettiği herkesin o hastalık açısından taranması.

Semptom: Vücuttaki olağan dışı bir hal veya hastalığı yansıtan, hasta için belirgin olan durum; belirti.

Süper Bulaştırıcı/Süper Yayıcı/ Süper Taşıyıcı: Bir bulaşıcı hastalık etkenini duyarlı kişilere beklenenden çok daha fazla bulaştıran enfekte kişi.

Ventilatör: Solunum sıkıntısı çeken hastalarda kullanılan, kişinin nefes alıp vermesini yapay olarak gerçekleştiren cihaz.

Zoonoz: Hayvanlardan insanlara veya insanlardan hayvanlara doğal koşullar altında bulaşabilen hastalık.

ASAYİŞ
Bursa'da 2 katlı evde yangın! Alevler geceyi aydınlattı...
Bursa'da 2 katlı bir evde çıkan yangın, itfaiye ekiplerinin müdahalesiyle bitişiğinde bulunan evl...
TÜRKİYE
Bursa dahil 10 ilde PKK operasyonu! Cezaevindekilere finans sağlamışlar...
Bursa dahil 10 ilde terör örgütü PKK/KCK'nın hükümlü ve tutuklu mensuplarına finans sağladığı idd...
SPOR
Bursaspor'da flaş ayrılık!
TFF 1. Lig ekiplerinden Bursaspor, Recep Aydın'la yollarını ayırdı. Tecrübeli futbolcu, "1,5...
GÜNCEL
İşte Türkiye'nin güncel koronavirüs tablosu!
Koronavirüste son durum açıklandı. Buna göre, son 24 saatte 6 bin 818 kişiye koronavirüs tanısı k...
TEKNOLOJİ
2025 yılında yollarda göreceğimiz 16 ultra lüks araba!
Her geçen gün gelişen teknoloji ile birlikte otomotiv sektörü de donanımsal ve tasarımsal birçok ...
DÜNYA
Arjantin'de 98 milyon yıllık dinozor fosili bulundu!
Bilim insanları, Arjantin'in Neuquen eyaletinde 98 milyon yıllık dev bir dinozor fosilini ortaya ...
Koronavirüse yakalanma riskini yüzde 250 artıran etken!
250 yıllık dev marka satılıyor!
İnanılır gibi değil... Bu araçtan sağ kurtuldu!
Kar kabusu.... Mahalle sakinleri korkuyla kendilerini sokağa attı!

En Çok Okunan Haberler

Sokağa çıkma yasağı saatleri de değişecek! İ...

Koronavirüs vakalarının gerilemesi ve aşı çalışmalar...

TOKİ'den Bursa'ya 150 konut! Yeri belli oldu...

Toplu Konut İdaresi'nin yurt genelinde başlattığı 10...

Bursa'da 2 katlı evde yangın! Alevler geceyi...

Bursa'da 2 katlı bir evde çıkan yangın, itfaiye ekip...

Bursa'da kardeşini 25 kez bıçaklayarak öldür...

Bursa'nın İznik ilçesinde erkek kardeşi Semih Acar'ı...

Bursa'da başkanların karla mücadele atışması...

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, Muda...

Normalleşmede ilk adım! Sağlıkçılara getiril...

Sağlık Bakanlığı tarafından koronavirüs tedbirleri k...

Bursa'da ilginç deney! Kardan adamı torpille...

Bursa'da yoğun kar yağışı, sokaklarda ilginç görüntü...

Pazarcıların bin TL kavgası! Ölü ve yaralıla...

Konya'da dün pazarcı esnafı arasında çıkan kavga bir...

NASA'dan Türkiye paylaşımı! Kuraklık uyarısı

NASA, Türkiye'nin yer altı su rezervlerini gösteren ...

Bursa buz tuttu, sıcaklık eksi 18'i gördü!

Kar yağışı ve soğuk havanın etkili olduğu Bursa'da g...

Bursa dahil 11 ilde FETÖ operasyonu!

Bursa dahil 11 ilde yürütülen terör örgütü FETÖ soru...

Aşılamada ikinci adım başladı!

Koronavirüs aşılama programının birinci aşamasının i...

Bursa'daki 'Küçük Venedik'i bir de böyle gör...

Türkiye'nin Venedik'i olarak bilinen ve Japonların g...

Bursa'da imar dışı bölgelere doğal gaz müjdesi!

Bursa'da ekonomik ve çevre dostu yakıt olan doğalgaz...

250 yıllık dev marka satılıyor!

Kökleri 250 yıla dayanan ayakkabı ve terlik üreticis...