Şarbon hastalığı nedir, belirtileri nelerdir? Şarbon nasıl bulaşır?

Şarbon, Türkiye'de de belirli zamanlarda görülen genellikle otçul memeli hayvanlarda olan ve insanlara bulaşabilen bir hastalıktır. Peki şarbon hakkında bilinmesi gerekenler nelerdir?

SAĞLIK, 29 Haziran 2020 Pazartesi, 16:05
Şarbon hastalığı nedir, belirtileri nelerdir? Şarbon nasıl bulaşır?

Bilinen en eski zoonotik hastalıklardan birisi olan şarbon; özellikle sığır, koyun, keçi, deve gibi ot yiyen hayvanlardan insanlara bulaşan zoonotik bir hastalıktır. Antraks olarak da bilinen şarbon hastalığı Türkiye'de çoban çıbanı ve karakabarcık gibi isimlerle de anılmaktadır.

Hastalığa Bacillus anthracis olarak adlandırılan bir bakteri neden olmaktadır. Genel otçul hayvanlarda görülen haslığa karşı etçil hayvanlar daha fazla direnç gösterir.

Şarbon hastalığı, hayvanlar arasında salgınlara neden olarak ölümlerine yol açar. Etkili veteriner aşılarından önce dünyadaki sığır, koyun, keçi, deve, at ve domuzlarda ölümcül hastalığın ana nedeniydi.

Şarbon insanlara üç şekilde bulaşmakta ve bulaşma şekline göre de adlandırılmaktadır:

Deri şarbonu, hasta hayvanlara, bunların etine, derisine, bu hayvanların kirletmiş olduğu eşya veya malzemelerle temas edilmesiyle,

Sindirim sistemi şarbonu, şarbon mikrobu bulaşmış gıdaların, özellikle de şarbonlu hayvanların etlerinin yenmesiyle,

Akciğer şarbonu, şarbon sporuyla bulaşık tozların veya hayvan tüylerinde ve kıllarında bulunabilen sporların solunmasıyla bulaşmaktadır.

İnsanlardaki şarbon hastalığının genel kaynağı hasta ya da şarbondan dolayı ölen hayvanlara doğrudan veya dolaylı olarak temas ile olmaktadır.

Bu sebeple hayvancılıkla uğraşanlar, çobanlar, kasaplar, mezbaha işçileri, veteriner hekimler vb. risk gruplarını oluşturmaktadır.

ŞARBON BELİRTİLERİ NELERDİR?

B. anthracis bakterisinin solunum yolu ile alınması sonucu oluşan akciğer şarbonunun kuluçka süresi 1-7 gün arasındadır. Hastalık üst solunum yolları enfeksiyonu gibi başlar. İleri dönemde akciğer yetmezliği, şok ve sıklıkla menenjit gelişir. Antibiyotik kullanımı ve destek tedavilere rağmen ölüm oranı % 90-100 arasındadır.

Hastalıklı etlerin az pişmiş veya çiğ olarak tüketilmesi ile oluşan gastrointestinal şarbonun da (sindirim sistemi şarbonu) kuluçka süresi 1-7 gün arasındadır.

Orofaringeal ve abdominal form olarak ikiye ayrılabilir. Orofaringeal formda dil kökü lezyonları, boğazda tahriş, yutma güçlüğü, ateş görülür. Abdominal formda bulantı, iştah kaybı, kusma ve ateş belirtilerini izleyen karın ağrısı, kan kusma ve kanlı ishal gelişir. Ölüm oranı % 25-75 arasındadır. Erken antibiyotik tedavisinin ölüm oranına etkisi tam olarak bilinmemektedir.

Deri şarbonu; enfeksiyonun en sık görülen tipi olup hasta hayvanların et, yün, post ve derisinin cilt ile teması sonucu oluşur. Kuluçka süresi 1-12 gündür. Cilt lezyonu genellikle ağrısızdır, hastalarda ateş, baş ağrısı görülebilir. Deri şarbonunda yaklaşık % 20 olan ölüm oranı antibiyotik kullanımı ile % 1 'in altına iner.

Görülme sıklığı gittikçe azalmasına rağmen şarbon Türkiye'de de görülmektedir. Türkiye'de genel olarak deri şarbonu görülmektedir.

Deri şarbonunda lezyonlar genellikle vücudun açık yerlerinde görülür. Şarbon sporlarının deriden girdiği yerde, ilk önce böcek ısırığına benzer biçimde kabarık, kaşıntılı bir şişlik oluşur.

Bu şişlik 1-2 gün içerisinde içi su dolu kabarcığa dönüşür ve daha sonrada ağrısız, genellikle 1-3 santimetre genişliğinde ortasında karakteristik siyah renkte ölü dokunun yer aldığı bir yara meydana gelir.

ŞARBON TEDAVİSİ

Şarbon tedavisi olan bir hastalıktır. Uygun antibiyotikler ile kısa sürede tedaviye başlanması durumunda tamamen iyileşme olur.

Hastalıktan korunmak için;

Şarbonlu olduğundan şüphelenilen veya şarbondan ölen hayvanlar asla kesilmemeli, derileri yüzülmemeli ve etleri tüketilmemelidir.

Şarbondan şüpheli hayvan ölümleri derhal veteriner hekime haber verilmelidir.

Şarbondan ölen hayvanlar 2 metre derinliğinde çukurlar açılarak gömülmelidir.

Hasta hayvanların bulundukları yerler ve taşındıkları nakil vasıtaları temizlenmeli ve dezenfekte edilmelidir.

Hasta hayvanların temas ettiği yemler, altlıklar ve gübre gibi bulaşık materyaller yakılarak imha edilmelidir.

Riskli bölgelerde hayvanlar şarbona karşı aşılattırılmalıdır.

GÜNCEL
Başkan Aktaş müjdeyi verdi! Metro Görükle'ye uzayacak
Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, Uludağ Üniversitesi metro hattını Görükle'ye kada...
GÜNCEL
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan muhalefet liderlerine Netflix göndermesi!
Cumhurbaşkanı Erdoğan, muhalefet liderlerinin sosyal medya paylaşımlarına gönderme yaparak ''Onla...
GÜNCEL
TBMM'de vekiller arasında gerginlik!
TBMM Genel Kurulu'nda Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair K...
GÜNCEL
MHP lideri Bahçeli: Sosyal medya hesaplarımı tümden askıya alıyorum
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) düzenleme yapılana kada...
GÜNCEL
Bursa şehidini uğurladı! Yürek yakan anlar...
Burdur'da şüphelileri kovaladığı sırada düşerek başından yaralanan ve tedavi gördüğü hastanede bu...
DÜNYA
Salgınla mücadele için 90 gün küresel ateşkes talebi kararı kabul edildi!
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını ile mücadele...
Nâzım Hikmet'in daha önce yayımlanmayan 5 şiiri bulundu
Bursa denemesinin kazananları belirlendi
Yıldırım'da berber, kuaför ve güzellik salonlarına sıkı denetim!
Bursalı hayvanseverler Kent Meydan'ında bir araya geldi!

En Çok Okunan Haberler

Bursa'da büyük yangın! Tüm tesis küle döndü...

Bursa'nın Orhangazi ilçesinde bir plastik geri dönüş...

Bursa'da bunu da gördük! Fiyatları 110 bin ...

Bursa'da sıfır otomobil almak isteyen vatandaşların ...

Marmara için korkutan sözler: 'Deprem geliyo...

Bilim Akademisi üyesi Prof. Dr. Naci Görür, Kanal İs...

Sigara tiryakilerine kötü haber! Yarından it...

Ticari amaçla makaron veya yaprak sigara kağıdını, i...

Dünyayı sarsan haber! Çin'de yeni virüs tesp...

Koronavirüsün ortaya çıktığı Çin'de bilim insanları ...

Bursa'da cesedi bulunan adamla ilgili şoke e...

Bursa'da dün öğle saatlerinde tarlada bulunan erkek ...

Bursa'da büyük yangın... Çok sayıda itfaiye ...

Bursa-İstanbul yolundaki bir plastik deposunda yang...

Bursa'daki selde ailesini kaybeden amca böyl...

Bursa'nın  Kestel ilçesinde, sel felaketinde ai...

Bursalı genç girişimcinin müthiş başarısı! '...

Bursalı genç girişimci Çağkan Bayram, İnstagram üzer...

Tüm valiliklere gönderildi! Bakanlıktan 65 y...

İçişleri Bakanlığı'ndan valiliklere gönderilen genel...

Bursa'da korkutan yangın... Alevler fabrikay...

Bursa'nın Karacabey ilçesindeki bir karton fabrikası...

Bursa'ya şehit ateşi düştü!

Burdur'da bir şüpheliyi kovalarken düşerek şehit ola...

Bursa'da art arda yangın... Faciadan dönüldü!

Bursa Samanlı mahallesindeki beyaz eşya ve gıda depo...

Bakan Koca'dan Bursa dahil 5 ille ilgili çar...

Video konferans yöntemiyle gerçekleştirilen Koronavi...

Bursa'da kafa kafaya çarpıştılar! Aralarında...

Bursa'nın Gemlik ilçesinde traktör ile minibüsün kaf...