Srebrenitsa Barış Yürüyüşü - 4

Yazı dizimizin dördüncüsünde Dayton Barış Antlaşması'nı, BM'nin hatasını kabul etmesini, Srebrenitsa soykırım kararının alınmasını, Hollanda'nın kısmen suçlu bulunmasını, soykırım suçlularının dava sonuçlarını irdeleyeceğiz. Ortada suç, kanıt, tanık, belge, vb. her türlü doküman olmasına karşın, Batılı güçlerin etkisiyle, yargının Sırpları koruduğuna tanık olacaksınız.

TÜRKİYE, 20 Temmuz 2017 Perşembe, 09:20
Srebrenitsa Barış Yürüyüşü - 4

Prof. Dr. Erkan IŞIĞIÇOK-U.Ü. Öğretim Üyesi ve KALBİR Başkanı

 

DAYTON BARIŞ ANTLAŞMASI

1992'de Bosna Hersek'in bağımsızlığını ilan etmesiyle Sırplar tarafından başlatılan Bosna Savaşı, Bosnalıların toparlanarak güç dengesini sağladıkları anda, Dayton Barış Antlaşması ile 1995'te sona erdi. Dayton Barış Antlaşması, ABD'nin Ohio eyaletinin Dayton şehrinde bulunan Wright-Paterson Hava Kuvvetleri Üssü'nde Kasım 1995'te uzlaşmaya varılarak ve ABD'nin baskısıyla Aralık 1995'te imzalandı. Dayton Barış Antlaşması görüşmelerine Bosna Hersek Cumhuriyeti Devlet Başkanı Aliya İzzetbegoviç, Sırbistan Devlet Başkanı Slobodan Miloşeviç ve Hırvatistan Devlet Başkanı Franyo Tucman katıldı. ABD'yi ise dönemin başkanı Bill Clinton'ın elçisi Richard Hoolbruke temsil etti.

BM HATASINI KABUL ETTİ

BM Genel Sekreterliği, katliamdan yaklaşık 4,5 yıl sonra Srebrenitsa ile ilgili bir rapor hazırlattı. 15 Kasım 1999'da yayımlanan bu raporda; BM'nin Srebrenitsa'da çok hata yaptığı, gelişmelerle ilgili yanlış öngörülerde bulunduğu ve bunun sonucunda Srebrenitsalılara yeterli koruma sağlanamadığı belirtildi. Böylece BM, Bosna Savaşı'nda pasif davrandığını veya hatasının olduğunu kabul etmiş oldu. Kuşkusuz, BM'nin bu hatalarının cezası olmadı ve bu hataların sonucunda 200 binden fazla Bosnalı Müslüman, kendi topraklarında savaş suçu ve insanlığa karşı suç işlenerek öldüğüyle kalmış oldu.

SREBRENİTSA SOYKIRIMI KARARI

20 Mart 1993'te Bosna Hersek yönetimi BM'nin soykırım sözleşmesini ihlal ettikleri gerekçesiyle, komşusu Sırbistan ile Karadağ'a karşı Lahey Uluslararası Adalet Divanı'nda dava açtı. 14 yıllık bir aradan sonra, dava 26 Şubat 2007'de karara bağlandı. Lahey Uluslararası Adalet Divanı, katliamı 'Soykırım' olarak kabul etmesine karşın, her nedense Sırbistan'ın sorumlu tutulamayacağına da karar verdi. Lahey Uluslararası Adalet Divanı'nın kapsamı daraltılmış olan 'Srebrenitsa Soykırım' kararı, ortada açık bir soykırım olmasına ve kararın verilmesine karşın, soykırımı işleyen bir ülkenin olmadığına veya Sırbistan'ın sorumlu tutulamayacağına karar vermesi, Sırpların gizli destekçileri olan sözde uluslararası toplumun (Batılı güçlerin), diledikleri yönde karar vermelerinin açık örneği olarak değerlendirilebilir.

HOLLANDA KISMEN SUÇLU BULUNDU

Lahey Uluslararası Adalet Divanı'nın kararında soykırımın sadece Srebrenitsa'da gerçekleştiği belirtildi ve bu fiilden sadece Bosnalı Sırpların ordusu sorumlu tutuldu. Srebrenitsa dışındaki sivil ölümler ise yeterince delil olmadığı gerekçesiyle soykırım olarak nitelenmedi. Ayrıca, Hollanda Temyiz Mahkemesi, Barış Gücü kapsamında BM adına bölgede görev yapan Hollandalı askerin, 300 Boşnak Müslümanı Sırplara teslim etmesi sonrasında meydana gelen Srebrenitsa soykırımından, Hollanda Devleti'nin kısmen sorumlu olduğuna ve yakınlarına uğradıkları zararın yüzde 30'u kadar tazminat ödenmesine karar verdi. Ancak mahkeme, Hollanda'nın ve Hollandalı askerlerin, Müslüman Boşnakların Srebrenitsa'da başına gelenlerin yüzde 100'ünden sorumlu tutulamayacağını da vurguladı. Uluslararası dengeyi koruyan 'Tanrılar'ın isteği böyleydi ve yüzde 70 iskonto yapılmıştı.

SOYKIRIM VAR AMA SIRBİSTAN MASUM!

Uluslararası Adalet Divanı, Srebrenitsa'da 8 bin 372 Müslüman Boşnağın 1995'te Sırplar tarafından katledilmesinin 'Soykırım' olduğuna karar vermekle birlikte, Sırbistan Devleti'nin hukuksal açıdan sorumlu olmadığına hükmetti. Sırbistan, soykırım sözleşmesinin 3. maddesinde etkili cezaların verilmesini öngören konuların hiçbirinden sorumlu tutulmadı. Bu masum ülke, sadece Srebrenitsa'daki soykırım suçunu gerçekleştirenleri engelleme yükümlülüğüne uymadığı ve soykırımı gerçekleştiren şahısları tutuklayıp, eski Yugoslavya için kurulan Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi'ne teslim etmediği yönünde suçlandı. Nitekim, baskı yapılarak tehdit ve rüşvet ile suça ortak olan Hollanda kısmen suçlu iken, baskıyı yapan askerin ülkesi (bu eylemleri kendi inisiyatiflerine göre yapmış olsalar gerek) Sırbistan masum bulunmuştur. Uluslararası Adalet Divanı'nın almış olduğu bu kararda ,siyasi niteliğin ağır bastığını ve Sırpların gizli destekçileri olan Batılı güçlerin etkisinin olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.

MİLOSEVİÇ HÜKÜM GİYEMEDEN ÖLDÜ

Boşnaklar; Bosna Savaşı'nın Sırbistan ve Karadağ'da tasarlandığına ve Belgrad'daki Slobodan Miloseviç yönetiminin eski Yugoslavya coğrafyasındaki bütün savaşları yönettiğine inanıyor. Yaygın olan görüş, Sırbistan Devlet Başkanı Slobodan Miloseviç yönetiminin Tito'dan sonraki Yugoslavya'nın yıkıntıları üzerinde Büyük Sırbistan'ı kurmaya çalıştığı yönündedir. Nitekim 2000 yılında tutuklanan Miloseviç, Bosna dahil eski Yugoslavya coğrafyasında işlenen değişik suçlar yüzünden hakkında 66 ayrı davadan eski Yugoslavya için kurulan Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi'nde yargılanıyordu. Ancak 11 Mart 2006'da hücresinde kalp krizi nedeniyle ölen Miloseviç, savaş suçundan hüküm giymekten kurtuldu.

SIRP LİDER RADOVAN KARADZİÇ

Avrupa'da İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra işlenmiş en büyük savaş suçlarının planlayıcısı ve başsorumlusu olarak görülen eski Sırbistan Demokrasi Partisi ve Lideri Radovan Karadziç, Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi tarafından Bosnalı Müslümanlar ve Hırvatlara karşı savaş suçu işlediği gerekçesiyle suçlandı. Savaştan 13 yıl sonra 2008'de Belgrad'da bir belediye otobüsünde yakalanarak tutuklandı ve Lahey Uluslararası Ağır Ceza Mahkemesi tarafından 40 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

GENERAL RATKO MLADİÇ

Srebrenitsa soykırımının başsorumlularından bir diğeri de Bosna Sırp Cumhuriyeti Ordu Komutanı General Radko Mladiç'tir. Mladiç, savaştan 16 yıl sonra Sırbistan İstihbarat Teşkilatı tarafından 2011'de sahte bir kimlikle yakalandı. Bunda, AB'nin Sırbistan'ın AB'ye üye olabilmesi için Mladiç'i yakalama şartını koymasının etkili olduğu söylenebilir. 1995'te Srebrenitsa'da 8 binden fazla Müslüman erkeğin öldürülmesi emrini vererek, 'soykırım, savaş ve insanlığa karşı suç işlemesi' gerekçesiyle, Lahey'de yargılanan Bosnalı Sırp General Ratko Mladiç'in ömür boyu hapse mahkûm edilmesi istendi. Lahey Uluslararası Ağır Ceza Mahkemesi'nde yargılanan Miladiç'in davası devam ediyor.

DİĞER BAZI SUÇLULAR

Mladiç dışında, soykırımdan ve 8 binden fazla sivilin katledilmesinin sorumlulardan bazıları ise şunlardır: Bosnalı Sırp komutan Vuyadin Popoviç, Genelkurmay Başkanı Ljubisa Beara, Güvenlik Şefi Drago Nikoliç, Özel Polis Müdürü Ljubomir Borovcanin, Genelkurmay Başkan Yardımcısı Radivoje Miletiç, Komutan Yardımcısı Milan Gvero, Tugay Komutanı Vinko Pandureviç. Bugüne kadar 38 Sırp asker ve polis Srebrenitsa'daki katliamla ilgili olarak hüküm giydi. Sırp Ordusu'nun istihbarat sorumlusu ve Mladiç'in yardımcısı olan Zdravko Tolimir ise Srebrenitsa soykırımı planlayıcısı olmak, savaş suçu ve insanlığa karşı suç işlemekten ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.

Bosnalı Sırpların Srebrenitsa ile ilgili bir komisyonu, bu soykırıma doğrudan ve dolaylı yoldan katılanların sayısının 25 bin olduğunu tahmin etmiştir. Karadziç ve Mladiç ile birlikte, Boşnaklara yönelik soykırıma katılmış olan binlerce kişi hâlâ serbest olduğu ve bu konuda kimsenin konuşmadığı belirtilmektedir. Ayrıca, Srebrenitsa ile ilgili bir komisyonun tespitine göre, Boşnakları öldüren savaş suçlularından 900'e yakın kişinin adlarının bilindiği, Svornik ve Belgrad gibi kentlerde yaşadıkları ve değişik kamu kurumlarında çalışmaya devam ettikleri belirtilmektedir!..

Srebrenitsa Barış Yürüyüşü - 1
 Srebrenitsa Barış Yürüyüşü-2
 Srebrenitsa Barış Yürüyüşü - 3

 

Kaynak: Yenidonem

GÜNCEL
Bakan Soylu'dan önemli açıklamalar: 76 bin kişi yükletti
İçişleri Bakanı Süleyman Soylu önemli açıklamalarda bulundu. Bakan Soylu ehliyet ve kimlik kartın...
DÜNYA
Putin'den nükleer santral tepkisi: Odunla mı ısınacaksınız
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin Nükleer İşçi Günü kapsamında işçilerle bir araya gelirken, nü...
GÜNCEL
Kritik Doğu Akdeniz görüşmesi
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ile telefonda görüştü.
GÜNCEL
Acilde sağlıkçılara saldırı girişiminde önemli gelişme
Savcı, Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ndeki şiddet olayına ilişkin soruşturmada, 5 şüphel...
GÜNCEL
Örgütte çözülme devam ediyor! 5 PKK'lı terörist teslim oldu
İçişleri Bakanlığı, emniyet ve jandarmanın ikna çalışmaları neticesinde, 5 örgüt mensubunun Şırna...
SPOR
Beşiktaş'ta flaş Sergen Yalçın gelişmesi!
Beşiktaş'ta teknik direktör Sergen Yalçın'ın son testinin negatif olmasına rağmen, sağlık prosedü...
WhatsApp mesajlarında yeni dönem
Masumlar Apartmanı'nda Han, gerçeği itiraf ediyor
AUZEF ve ATA AÖF güz dönemi derse seçimi ne zaman yapılacak?
Bursa'da aynı kavşakta bir kaza daha!

En Çok Okunan Haberler

Bursa'da karısını başka bir erkekle gören ad...

Bursa'da eşinin 2 gün önce kendisi için evden uzakla...

Bursa Görükle'ye dev operasyon! Yüzlerce gen...

Bursa'da narkotik polisi tarafından bir fabrika bina...

Bursa'da zincirleme kaza! 7 araç birbirine g...

Bursa'da sabah saatlerinde meydana gelen kazada 7 ar...

Bursa'da şoke eden olay! Feci şekilde dövüld...

Bursa'da bir kişi alacak verecek meselesi yüzünden b...

Bursa'da abla cinayeti! Anne babasını odaya ...

Bursa'nın Gemlik ilçesinde bir abla, anne ve babasın...

Bursa'da HES kodu kararı! Artık zorunlu oldu...

Bursa Valiliği, kamu kurum ve kuruluşlara, AVM'ye, ç...

Bursa'da dehşete düşüren olay! Belediye otob...

Bursa'da belediye otobüsünde maske takma kavgasında ...

Bursa'da traktör faciası! Ölü ve yaralılar v...

Bursa'nın İnegöl ilçesinde meydana gelen kazada trak...

Bursa'daki cinayetten çarpıcı detaylar! Sesi...

Bursa'da 50 suçtan sabıkalı Hasan Ali Yeşildağ (30) ...

Bursalı iş insanı koronavirüs nedeniyle haya...

Bursalı iş insanı Cantoy Tekstil'in kurucusu Eyüp Ot...

İkinci el otomobil alacaklara kötü haber!

Cardata Genel Müdürü Hüsamettin Yalçın, ikinci el ar...

Bursa'da şoke eden olay! Korona testi poziti...

Bursa'da koronavirüs testi pozitif çıkan 36 yaşındak...

Yasak dinlemiyorlar! Bursa'da korona halayın...

Yurt genelinde artan vaka sayısına ve yapılan uyarıl...

Bursa'da korku dolu anlar! Vatandaşlar taraf...

Bursa'da bir hırsız, eski bisikletini bırakıp market...

Bursa'daki cinayette kan donduran ifade: Ağz...

Bursa'da bir gencin boş araziye götürülüp el ve ayak...