Susam bitkisi faydaları nelerdir? Çoğaltma işlemi nasıl yapılır?

Eski çağlardan bu yana üretilen susam bitkisi, ayçiçek yağından sonra en çok tüketilen yağ bitkisidir. Sayısız faydaları bulunan susamın kullanım alanları da oldukça geniştir.

SAĞLIK, 28 Aralık 2020 Pazartesi, 14:47
Susam bitkisi faydaları nelerdir? Çoğaltma işlemi nasıl yapılır?

Yağının gerçekten kaliteli olduğu bilinen susam bitkisinin neredeyse tohumlarının yarısından fazlası yağ içerir. Susam bitkisi ne zaman ekilir,nasıl ve nerede yetiştirilir gibi birçok soruyu yazımızda bulabilirsiniz. İşte, tüm detaylarıyla susam bitkisi!

Susam Bitkisi Nedir?

Pedaliaceae familyasından ve sesamum cinsinden olan susam bitkisinin 36 farklı türü bulunur. Kültürü yapılan bir türdür. Çok eski bir kültür bitkisidir. Çok fazla yabani ve kültüre alınmış türleri bulunur. Birçok araştırmacı üçte ikisinin Afrika'da yer almasına dayanarak kökeninin orası olduğu söyler. Ardından da Batı Asya üzerinden Hindistan, Çin ve Japonya'ya yayıldığını dile getirirler.

Susam Bitkisinin Genel Özellikleri Nedir?

Susam çalı şeklinde bir bitkidir. Kazık köklü ve kökü de çok fazla liflidir. Kökleri genelde 45 cm derine iner ve 10 ila 70 cm arası yana yayılır. Toprak yapısına göre de değişebilen bu durumda uygun bir toprakta en fazla 150 cm derine inebilirler. Boyu 30 ila 250 cm'ye kadar uzayabilir. Yaklaşık 3 ila 4 aylık bir gelişim sürecine sahiptir. 2 karpelli ve 4 karpelli olmak üzere iki alt türe sahiptir. Susamın ana sapı üzerindeki yapraklarından dallar oluşur. Her yaprak koltuğundan 1 ila 3 çiçek çıkmaktadır. Çiçekleri pembe renktedir. Ülkemizdeki susamlar diğer susamlara göre daha fazla dallı yapıdadır ve bicarpellatum alt türü içindedir. Susam bitkisinin yaprakları başlangıcından ucuna doğru geniş bir biçimden ince ve uzun bir şekil alır. Susam bitkisinin meyveleri dikdörtgen şeklindedir ve bunlara kapsül ismi verilir.

Susam Bitkisi Türkiye'de Yetişir mi?

Ülkemizde susam bitkisi nasıl veya ne sıklıkta yetiştirilir merak konusudur. Türkiye'de yıllar boyunca süren bir yetişme yolculuğunda yetiştiği bölgeye uyum sağlamış birçok susam türü bulunur. Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yetiştirilir. Buralarda yetiştirilmesinin nedeni sıcaklıklarının diğer bölgelere göre daha fazla olmasıdır. Fakat yine de ülkemizde diğer ülkeler kadar yetiştiriciliği yapılmaz. Bu durum maliyet ve iklim ile ilişkilendirilebilir.

Susam bitkisi; Lübnan, Nijerya, Niger, Myanmar, Uganda, Hindistan, Habeşistan, Çin, Çad, Burkina Faso ve Türkiye'de yetiştirilir. Susamın üçte ikisi Afrika ülkelerinde yetişir. Lübnan ise en yüksek dekara verim alan ülkedir.

Susamın İçeriği Nedir?

100 gram susam tohumu ele aldığımızda ortalama içeriği şu şekildedir:

Protein (g): 17.73

Nem (g): 4.69

Yağ (g): 49.67

Karbonhidrat: 23.45

Enerji (kcal): 573

Kül (g): 4.45

Lif (g): 11.8

Şeker (g): 0.30

Susamdaki Mineral ve Vitamin Değerleri Nelerdir?

100 gram susam tohumu ele alındığında mineral değerlerinin ortalamaları şu şekildedir:

Kalsiyum (mg): 975

Bakır (mg): 4.08

Demir (mg): 14.55

Manganez (mg): 2.46

Fosfor (mg): 629

Magnezyum (mg): 351

Selenyum (mcg): 5.7

Potasyum (mg): 468

Sodyum (mg): 11

Çinko (mg): 7.75

100 gram susam tohumu ele alındığında vitamin değerleri şu şekildedir:

Niacin (mg): 4.515

Vitamin B-6 (mg): 0.790

Vitamin A (IU): 9

Vitamin E (mg): 0.25

Tiamin (mg): 0.791

Folate, total (mcg): 97

Folate,food (mcg): 97

Folate, DFE (mcg): 97

Pantothenic (mg): 0.05

Susam Bitkisinin Faydaları Nelerdir?

Susam bitkisinin çok çeşitli faydası bulunmaktadır, bunlardan en önemli olanları sizler için sıraladık.

Kanser riskini azaltır.

Karaciğer hastalıklarına karşı etkilidir.

Saç sağlığına iyi gelir.

Kalp sağlığını artırır.

Kolesterol seviyesini dengeler.

Ciltteki kırışıklıkları önler.

Eklemleri ve kan damarlarını güçlendirir.

Yüksek Çinko içeriğiyle kemik sağlığını güçlendirir.

Solunum yolu hastalıklarına iyi gelir.

Susam Bitkisi Nerelerde Kullanılır?

En çok yemeklik yağ sanayisinde kullanıldığını bildiğimiz susam bitkisi, tahin ve tahin helvası yapımında da kullanılır. Kuru pasta, simit gibi unlu mamüllerin yapımında da kullanılmaktadır. Ayrıca sabun yapımında ve kozmetik sanayisinde de önemlidir. Mısır unundan yapılan ekmeğe katkı maddesi olarak eklenerek insanlar için tekrar bir gıda maddesine dönüşen susam ayrıca hayvan yemlerinde de kullanılır. Bu hayvan yemleri gayet kalitelidir.

Susam Bitkisi Nasıl Yetiştirilir?

Susam otu bitkisi daha çok tropik ve subtropik iklimlerde yetiştirilir. Yetişme süresi gayet kısa ve yetişme şartları çok kolaydır. Kendiliğinden bile yetişebilen susam bitkisi kolayca büyütülebilir. Toprak seçiciliği azdır ve her türlü toprakta yetişebilir. Sıcağa karşı da yüksek bir direnci vardır. Fakat ülkemizde maliyeti ve verimsizliği yüzünden tercih edilmemektedir.

Gelişme döneminde en az 20 derece sıcağa ihtiyaç duyar. Tohumları küçük olduğu için ekimin boşa gitmemesi adına toprağının iyi bir şekilde hazırlanması gereklidir. Kısa sürede gelişebilen bir bitki olan susam bitkisinin ekildiği yere gübre konulmalıdır. Ardından can suyu verilen toprağa susam tohumları karıştırılır ve toprak kapanır.

Yavaş bir şekilde çiçeklendikten sonra gelişimini hızlandırır. Susam bitkisi çiçeğinin gelişim döneminde etrafında oluşan yabancı otlar temizlenmelidir. Susamın su ihtiyacı da fazla değildir. Genel itibariyle bir iki kere sulamak yeterli gelir. İlk su çiçeklenmeye başladığı zaman ikinci su da çiçeklendikten bir ay sonra verilebilir.

Susam Bitkisinde Görülebilecek Hastalıklar

Bozkurt, susam güvesi, yaprak biti ve beyaz sinek gibi zarar verenler vardır. Önlem alınmazsa susama büyük ölçüde zarar verebilirler. Ayrıca kök çürüklüğü, solgunluk, yapraklarda leke, susam alternaryası gibi hastalıklar oluşabilir. Kök çürüklüğü hastalığında tahıllarla nöbetleşme işlemi yararlı olabilir.

Bu zararlıların ve hastalıkların oluşmaması için erken önlem alınmalıdır. Bunun için de toprak yabancı otlardan temizlenmelidir. Hastalık görülen tohumlar ise atılmalıdır. Bu hastalık ve zararlılardan uzak kalmanın bir diğer yöntemi ise ekme işleminden önce uygulanan tohum ilaçlaması yöntemidir.

GÜNCEL
Panama bandıralı kargo gemisi Beykoz açıklarında karaya oturdu!
İstanbul'dan Rusya'ya giden Panama bandıralı kargo gemisi makine arızası nedeniyle Beykoz açıklar...
DÜNYA
ABD'de başkan değişti, sosyal medyaya bakış değişmedi!
ABD'nin yeni Başkanı Joe Biden'ın geçmişte sosyal medya platformlarına karşı yaptığı eleştiriler,...
KÜLTÜR-SANAT
'Duygu dolu dizelerin şairi: Özdemir Asaf'
Zarif ve duygu dolu şiirleriyle tanınan Özdemir Asaf, vefatının 40. yılında anılıyor.
TEKNOLOJİ
Anne babaların mutlaka bilmesi gereken 5 dijital risk!
Teknoloji, çocuklarımız için öğrenme fırsatlarını artırdı ancak göz ardı edemeyeceğimiz fiziksel ...
SPOR
Bursaspor günü çift antrenmanla tamamladı!
Altınordu maçı hazırlıklarına devam eden Bursaspor, günün ikinci antrenmanını kar yağışı altında ...
ASAYİŞ
Bursa'da lodosun kırdığı dal otomobilin üzerine devrildi!
Şiddetli lodos Bursa'nın İnegöl ilçesinde de etkili oldu. Ağaçtan kopan dal park halindeki otomob...
Bursa'da 'HES' kuyruğu! Son tarih 31 Ocak...
Paylaştığı video kurgu çıkan YouTuber Fariz'e gözaltı!
'Türk saçı' dünyada üne kavuştu: 200 gramı 2 bin lira!
Almanya'da yeni zorunluluğa uymayanlara 30 bin Euro ceza!

En Çok Okunan Haberler

Bursa'da korkunç son! Taklalar atarak zeytin...

Bursa'nın İznik ilçesinde aşırı yağış sebebiyle kayg...

Kar yurda giriş yaptı! Meteoroloji Bursa içi...

Balkanlar'dan Trakya'ya giriş yapan kar yağışı Tekir...

Bursa'da hortum dehşetinin yeni görüntüleri ...

Bursa'nın Yıldırım ilçesindeki bir sanayi sitesinde ...

Bursa'da otomobil kağıt gibi uçtu! O anlar k...

Bursa'da 40 saniye süren hortumun yeni görüntüleri o...

Cumhurbaşkanı Erdoğan duyurdu! Kafe ve resto...

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Tek vaatleri Tayyip Erdoğan'...

Bursa'da facianın teğet geçtiği anlar! Ölümd...

Bursa'da üst geçidi kullanmayıp altından geçmeyi ter...

Bursa Orhaneli'de bir mahallenin ismi değişti!

Bursa'nın Orhaneli ilçesine bağlı bir mahallenin hem...

Bursalılar dikkat! HES kodu eşleştirme süres...

Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin Covid-19 salgını ile...

Bursa'da kadın mühendis köyü dolandırdı! Güb...

Bursa'nın Gürsu ilçesinde çiftçiye potasyum nitrat (...

Tarlada 2 TL filede 12 TL: Ürün kurudu, kar ...

Sokağın yaz kış gündemi olan gıda fiyatları pazarda ...

120 firmaya fahiş fiyat cezası!

Ticaret Bakanlığı'ndan fahiş fiyat denetimlerine ili...

Kafe ve restoranlara yapılacak desteğin ayrı...

Hazine ve Maliye Bakanı Elvan, restoran ve kafeler i...

'Maçları seyircili oynatmak istiyoruz'

TFF Başkanı: Sağlık Bakanlığı ve TFF Sağlık Kurulu u...

Bursa'da dolandırıcılık şebekesine darbe! Ço...

Bursa merkezli dolandırıcılık operasyonunda 16 kişi ...

Bursa'da Medicana ile İTSO protokol imzaladı!

Medicana Bursa Hastanesi İle İnegöl Ticaret Ve Sanay...