Tire'de asırlık kapı tokmakları müzede sergileniyor!

Ege'de tarihi ve kültürel zenginliğiyle öne çıkan kentler arasında yer alan Tire'de köklü geçmişin mirası olan kapı tokmakları, sergilendikleri müzede ziyaretçilerini bekliyor.

KÜLTÜR-SANAT, 24 Nisan 2021 Cumartesi, 13:55
Tire'de asırlık kapı tokmakları müzede sergileniyor!

İpek Yolu üzerinde bulunan, Aydınoğulları Beyliği'ne başkentlik yapan ve Osmanlı döneminde de Aydın sancak merkezi olan Tire'de bu tarihi yansıtan çok sayıda eserin yanı sıra zamana direnemeyip yıkılan binalardan kalan bazı kapı tokmakları bugüne ulaşmayı başardı.

Anadolu kültüründe özel bir yeri olan bu sanat eserleri, Tire Kent Müzesi'nde ayrılan özel alanda eski zaman hikayelerine meraklı ziyaretçilerini ağırlıyor.

Çok kültürlü yaşama ev sahipliği yapan kentte Müslüman, Rum ve Musevi evlerinden kalan 170 kapı tokmağı müze envanterinde korunurken farklı özellikleri barındıran 30'u sergileniyor.

Tire Kent Müzesi Müdürü Gülşen Özek Bilici, AA muhabirine, maden sanatının önemli unsurlarından tokmakların bir kültür mirası olarak korunmaya muhtaç olduğunu ifade etti.

Tire evlerindeki kapıların çoğunda tokmakların yerinden söküldüğüne işaret eden Bilici, müzedeki sergilemeyle bu konudaki farkındalığı da artırmak istediklerini kaydetti.

Tokmağa asılan iplerle mesajlaşma

Tokmakların arkasındaki konutta kimin yaşadığına ilişkin anlamlar üstlendiğini, statü göstergesi olduğunu, bir mesajlaşma işlevi de bulunduğunu aktaran Bilici şöyle konuştu:

"Ev sahibi bir yere giderken tokmağa ip asar ve kendisi yokken ziyarete gelenlere 'evde yokum' mesajı verirdi. Asılan ip kısa ise gidilen mesafe yakın anlamına gelir. Evin sahibi uzun süre dönmeyecekse ipin en ucuna düğüm atarak mesajını vermiş olurdu. Ziyarete gelenler ise eğer yakından geliyorlarsa üst kısmına, uzaktan geliyorlarsa alt kısmına düğüm atardı. Misafir şehir dışında gelmişse de halkalı düğüm atardı."

Bilici, Tire'de kapı tokmaklarının evlerin yanı sıra camii, türbe, medrese, han, kütüphane gibi farklı yapılarda da kullanıldığını, halka biçimindekilerin evlerde, yılan şeklinde olanların kale ve hanlarda, "Ya Fettah" ya da "Ya Hafız" yazılı tokmakların ise cami ve türbelerde kullanıldığını anlattı.

Gelinlik kızın bulunduğu evlere özel kapı tokmağı

İslamiyet öncesi ve sonrası tokmak figürlerinin farklılık gösterdiğini vurgulayan Bilici, Müslüman evlerinde gelen misafirin erkek ya da kadın olduğunu göstermek üzere iki kapı tokmağı kullanıldığına dikkati çekti.

Bilici, "Kapı tokmakları Osmanlı döneminde mahremiyeti koruyan en önemli araçlardan sayılırdı. Özellikle yaygın şekilde kullanılan 'kız eli kapı tokmağı'nın Osmanlı kültüründe çok farklı bir işlevi daha vardı. Kız eli kapı tokmağı şayet o hanede gelinlik çağına gelmiş bir kız varsa kapıya montelenir bu da 'görücü gelebilir' anlamına gelirdi." dedi.

KÜLTÜR-SANAT
Yönetmen Murat Çeri'nin ilk filmi 'Bir Düş Gördüm' Nepal'den ödülle döndü!
Yönetmen Murat Çeri'nin birçok festivalden ödülle dönen filmi "Bir Düş Gördüm" Nepal Uluslararası...
DÜNYA
İsrail, Gazze Şeridi'ne hava saldırısı düzenledi!
İsrail uçakları, Gazze Şeridi'nin güneyindeki bölgelere hava saldırısı düzenledi.
DÜNYA
İsrail polisi akşam namazından sonra Mescid-i Aksa'da cemaate saldırdı!
İsrail polisi, akşam namazından sonra bir kez daha işgal altındaki Doğu Kudüs'te bulunan Mescid-i...
SAĞLIK
Mavi ışığa uzun süre maruziyete dikkat!
Prof. Dr. Yelda Özkurt, "Uzun süre dijital ekrana bakan çocuklarda göz kuruluğu, dijital göz yorg...
SAĞLIK
Her yaşta genç kalmanın sırrı ortaya çıktı!
Gelin her yaşta genç kalmanın sırlarına birlikte bakalım...
DÜNYA
Gazze Şeridi'nde gerçekleşen patlamada 3'ü çocuk 9 kişi şehit oldu!
Gazze'deki Filistin Sağlık Bakanlığı, Gazze Şeridi'nde gerçekleşen patlamada 3'ü çocuk 9 kişinin ...
İstanbul'un tarihi 10 apartmanı ve hikayeleri!
İntihar şüphesi... Doktor baba ve kızı ölü bulundu
Bursa'da 'Yıldırım Darüşşifası' göz hastalarına şifa dağıtıyor!
İki günü aynı anda yaşayan ülke Kiribati!

En Çok Okunan Haberler

Caraskal koptu... Bursa'da 5'inci kattan düş...

 Bursa'da işyerinde çalıştığı sırada caraskalın...

Bursa'da feci kaza! Polis kontrol noktası sa...

Orhangazi'de Yeniköy Kavşağındaki şehir girişi polis...

Dehşete düşüren olay! Anneler Günü'nde ...

Esenyurt'ta, Anneler Günü'nde bir kadının evinin bal...

Pazarda maske krizi... "Açlıktan ölsem de gi...

Edirne'nin Keşan ilçesinde semt pazarına maskesiz ge...

Bu kadarına da pes... Bursa'da tam kapanmada...

Bursa'da korona virüse aldırış etmeyen roman vatanda...

Bursa'da üzücü olay! Cipin çarptığı adam hay...

Bursa'nın İnegöl ilçesi girişindeki köprülü kavşak ü...

Tehlike büyüyor! Bu kez de Mudanya sahilleri...

Tüm Marmara sahillerini etkisi altına alan deniz sal...

Villanın bahçesine uçtu! Bursa'da can alan f...

Bursa'nın Mudanya ilçesinde aşırı hız sebebiyle kont...

Baltalı dehşet! Bursa'da alacak verecek mese...

Bursa'da bir kişi, alacak-verecek meselesi yüzünden ...

Şoke eden görüntüler! Bursa'da toplu taşımad...

Bursa'da tam kapanma sebebiyle toplu taşıma araçları...

Turizmin gözdesi olacak! Bursa'nın yeni kamp...

Harmancık Belediyesi'nin eko turizm faaliyetlerinin ...

'Nakdi Ücret Desteği' ödemeleri için tarih b...

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, Nakd...

Bursa'da silahlı saldırı! Gençler kanlar içi...

Bursa'da sokağa çıkma kısıtlamasını delerek yürüyüşe...

Liste yayınlandı! Bursa'da hangi pazaryerler...

Bursa Valiliği tam kapanma sürecinde vatandaşın sebz...

Bursa'da isyan ettiren olay... Binanın çatıs...

Bursa'da metruk binaya gelen gençlerin evin çatısını...