Vandallık pandemisi! Her açıdan büyük kayıplara yol açıyor

Pandemiyi fırsat bilen defineciler iki yılda 3 bin 365 kaçak kazı girişiminde bulundu. Tarihi sit alanları ve kutsal mekanlar tahribattan nasibini aldı.

TÜRKİYE, 05 Temmuz 2021 Pazartesi, 07:55
Vandallık pandemisi! Her açıdan büyük kayıplara yol açıyor

Pandemi döneminde arkeolojik ve tarihi sit alanları ziyaretçilerden uzak kaldı. Fakat bu dönemde boş durmayacak birileri vardı elbette; defineciler! Arazilerin boş kalmasıyla harekete geçen tarih düşmanları kaçak kazılarla tahribata yol açtı. Arkeoloji ve Sanat Yayınları'nın kurucusu ve arkeolog Nezih Başgelen, geçen hafta düzenlenen Heritage İstanbul'da konuya dikkat çeken bir konuşma yapmıştı. Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan edindiğimiz bilgiye göre, son iki yılda 3 bin 365 kaçak kazı girişiminde bulunuldu. Kaçak kazı haberlerinin sonuncusu ise Afyon'dan geldi. İhbar üzerine düzenlenen operasyonda, 3 metre derinliğindeki çukurun içerisinde yaklaşık 25 metre uzunluğundaki geçitte yer alan Bizans yahut Selçuklu dönemine ait olduğu düşünülen devşirme malzeme olarak kullanılmış bir lahitin yan yüzü bulundu. Aynı günlerde Antalya'da 1'inci derece sit alanında kaçak kazı yapanlar suçüstü yakalandı.

Bakanlığın paylaştığına göre Türkiye'nin farklı bölgelerinde yer alan kutsal mekanlara yönelik tahribat da artıyor. "Ermeni ve Rum altını" arayan defineciler özellikle kiliseleri tahrip etmeye başladı. Geçtiğimiz hafta Kayseri'de 18'inci yüzyılda yapılan Surp Toros Gregoryan Ermeni Kilisesi, defineciler tarafından tahrip edildi. Kilisenin bir odasında defineciler tarafından yaklaşık 2 metre derinlikte çukur açıldı, duvarlar zarar gördü. Şanlıurfa'daki Germuş Ermeni Kilisesi ile Antalya'daki Geç Roma ve Bizans dönemine ait bir kilise mağarası delici aletlerle kaçak kazılardan nasibini aldı.

Arkeolog Nezih Başgelen son yıllarda jeneratörlü, hiltili, iş makineli arkeolojik alanlara girildiğine dikkat çekiyor.

TÜMÜLÜSLERE DİKKAT

Başgelen'e göre definecilik faaliyetleri sonucu belgelenmeden, gerekli verileri kayıt altına alınmadan arkeolojik eserlerin yerlerinden çıkarılması, her açıdan büyük kayıplara yol açıyor.

Başgelen "Kültür varlıklarımız ve arkeolojik zenginliklerimiz açısından ülkemizin en önemli sorunlardan birisinin definecilik faaliyetleri sonucu oluşan tahribat ve bulunan eserlerin yasa dışı yollardan yurt dışına kaçırılmasıdır. Pandemi sürecinde de define amaçlı faaliyetlerin giderek arttığı ve verilen zarar ziyanın da her alanda daha da yaygınlaştığı da gözlenmektedir" diyor.

Başgelen, özellikle Manisa'daki tarihi M.Ö. 1300'e uzanan, Lidyalılara başkentlik yapmış Sardes'teki Bintepeler mevkine dikkat çekiyor. Lidya krallarının ve soylularının yığma topraktan tümülüs adı verilen anıtsal mezarlardaki tahribatın yarattığı kaybın telafisi zor... 2013'te UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne alınmasına karşın geniş bir alana yayılan tarım arazileri içinde yer alması nedeniyle Sardes, son yıllarda definecilerin kaçak kazılarına daha sık sahne oluyor. Son iki yılda bölgede 26 kaçak kazıya suçüstü yapıldı ve 66 kişi gözaltına alındı. Baskında 5 kepçe, 3 dedektör, çok sayıda kazı ekipmanı ele geçirildi. Son olarak 26 Ocak'ta Kendirlik Mahallesi yakınlarındaki iki tümülüs, kimliği tespit edilemeyen kişilerce iş makinasıyla kazılarak tahrip edildi. Bitlis, Tokat, Bolu, Hatay, Kütahya, Denizli gibi illerde yer alan sit alanları kaçak kazılardan nasibini alan yerlerden sadece birkaçı.

BAKANLIK KÖY BULUŞMALARINA BAŞLIYOR

Kültür ve Turizm Bakanlığı kaçak kazılarla ve definecilerle mücadele için köy buluşmalarına başlayacak. Antalya, Burdur, İzmir gibi tarihi alanların ve kaçak kazıların yoğun olduğu bölgelerde düzenlenecek köy buluşmalarında bölge halkı tarihi eserlerin korunması, muhafazası ve kaçak kazıyla mücadele konularında bilgilendirilecek.

Vandallık pandemisi Her açıdan büyük kayıplara yol açıyor

Definecilerin göz diktiği Lidya tümülüs mezarlık alanı olan Bintepeler, dünyanın en büyük tümülüs alanı olarak kabul ediliyor. Lidyalılara ait bölge aynı zamanda bir anıt değerinde. Bölgede 115 tümülüs yer alıyor.

GÜNCEL
Başkan Aktaş'tan yangında zarar gören kadına yardım eli: Yerine yenilerini koyacağız
Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, Antalya'nın Manavgat ilçesindeki yangında eşyalar...
GÜNCEL
RTÜK'ten orman yangınlarına ilişkin yayıncı kuruluşlara uyarı
RTÜK, yayınlarda, orman yangınlarına dair resmi yetkililer dışındaki açıklamalara riayet edilmeme...
SPOR
Sivasspor, UEFA Avrupa Konferans Ligi'nde bir üst tura yükseldi
Avrupa'da Sivasspor yüzümüzü güldürdü. Konferans Ligi 2. ön eleme turunda Moldova ekibini ilk maç...
GÜNCEL
Marmaris'teki yangından acı haber: Alevlere müdahale ederken hayatını kaybetti
Muğla'nın Marmaris ilçesinde çıkan orman yangınında bir kişi hayatını kaybetti. Alevlere müdahale...
EKONOMİ
Bakan Elvan: KDV oran indirimlerinin süresini 2 ay uzatıyoruz
Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan, koronavirüs nedeniyle sağlanan ekonomik desteklere ilişin, "...
GÜNCEL
Cumhurbaşkanı Erdoğan: Devletimiz tüm imkanlarıyla seferber
Cumhurbaşkanı Erdoğan, orman yangınlarının kontrol altına alınması ve tamamen söndürülmesi için d...
RTÜK'ten orman yangınlarına ilişkin yayıncı kuruluşlara uyarı
MSB açıkladı! 'Sarıklı amiral' görevden alındı
İletişim Başkanı Altun'dan yangınlara ilişkin açıklama
Tuğba Özay felç geçirdi

En Çok Okunan Haberler

Bursa'da kahreden ölüm... Minik Kuzey balkon...

Bursa'nın Nilüfer ilçesinde, 3. kattaki evin balkonu...

Bursa'daki gizli cennet... 7 tane tabelası o...

Bursa'nın turkuaz renkli eşsiz deniziyle ön palana ç...

Bursa'da feci kaza! 1 kişi hayatını kaybetti...

Bursa'da meydana gelen kazada bir kişi hayatını kayb...

Bursa'da damada görülmemiş eziyet! Kadın atl...

Bursa'da bir düğünde damada arkadaşları tayt giydiri...

23 Temmuz gram, çeyrek ve yarım altın fiyatl...

23 Temmuz Cuma günü haftanın kapanış gününde altın f...

Bursa'da gaz pedalı takılı kalan TIR dehşet ...

Bursa'nın İnegöl ilçesinde meydana gelen kazada gaz ...

Bursa'da hırsızlık şüphelisi baba ve kızları...

Bursa'nın İnegöl ilçesinde 12 ayrı hırsızlık olayına...

Plastik alışveriş poşetleri için yeni kurall...

Plastik atıkların ithal edilmesine getirilen yasağın...

Bursa'da kahreden olay! 3 çocuğunu kurtarmak...

Bursa'da 3 çocuğunu kurtarmak için suya giren baba, ...

Bursa'da hırsızın güldüren kazası...Nereye k...

Bursa'da hırsızlık için girdiği demirci dükkanında a...

Bursa'da yüreklerin ağza geldiği anlar... De...

Bursa'da Mudanya Kaymakalığı'nın denizde yüzme yasağ...

Bursa'da kayıp çobandan acı haber geldi! Orm...

Bursa'nın Keles ilçesinde sabah hayvanlarını otlatma...

Görüntüler Bursa'dan! Alev alev yanan araç d...

Bursa'nın İnegöl ilçesinde meydana gelen olayda park...

Marmara'da alarm! Kritik rapor ortaya çıktı...

Depremle ilgili kurulan araştırma komisyonun TBMM Ba...

28 yaşındaki oğlunu Covid'den kaybetti! 'Aşı...

Ülkemizde ve tüm dünyada aşı karşıtları ile aşı kara...