Yeni koronavirüs mutasyonu ne anlama geliyor? İşte tüm detaylar

İngiltere'de mutasyona uğrayan yeni koronavirüs türü nedeniyle Türkiye dahil birçok ülke İngiltere'den seyahati yasakladı. Ülkede sokağa çıkma kısıtlamaları artırıldı. Yeni tür hakkında neler biliniyor? Bilim adamları ne diyor?

GÜNCEL, 21 Aralık 2020 Pazartesi, 10:06
Yeni koronavirüs mutasyonu ne anlama geliyor? İşte tüm detaylar

İngiltere Başbakanı Boris Johnson Cumartesi günkü açıklamasında yeni türün eskisine kıyasla yüzde 70'e varan oranlarda daha bulaşıcı olabileceğini belirtti.

Johnson, eldeki ilk verilere göre, tespit edilen bu yeni türün eskisine kıyasla yüzde 70'e varan oranlarda daha bulaşıcı olabileceğini ifade etti.

Johnson, bu yeni türün daha ağır hastalığa yol açtığı ya da daha yüksek ölüm oranına sahip olduğunu gösteren herhangi bir bulgu da bulunmadığını belirtti.

İngiltere hükümetinin Sağlık Baş Danışmanı Prof. Dr. Chris Whitty yazılı açıklamasında 'yeni türün daha hızlı yayılabildiğini' söyledi.

Whitty, "Dünya Sağlık Örgütü'ne bildirimde bulunduk ve durumu daha iyi anlamamıza yardımcı olacak olan mevcut verileri incelemeye devam ediyoruz. Şu anda bu yeni türün daha ölümcül olduğuna ya da mevcut aşı ve tedavileri etkileyebileceğine dair henüz bir bulgu yok. Ancak bu görüşün net bir şekilde teyit edilmesi için konuyla ilgili acil çalışmalar yürütülmesi gerekiyor" dedi.

Koronavirüsün mutasyona uğrayan yeni türüyle ilgili üç kaygı verici faktör var:

- Diğer virüs türlerinin hızla yerini alıyor.
- Virüsün önemli olan bölgelerini etkileyen mutasyonlar var.
- Bu mutasyonlardan bazıları laboratuvar çalışmalarında virüsün hücreleri etkileme özelliğini artırdığı görüldü.

Bütün bunlar bir araya geldiğinde virüsün önceki versiyonuna kıyasla daha hızlı yayılmasının önü açılıyor.

BBC'ye konuşan Genomics UK Consortium'dan Prof. Nick Loman, "Laboratuvar deneyleri gerekiyor. Ama (yayılma hızının önüne geçmek için) sonuçların gelmesini haftalarca, aylarca beklemeli miyiz? Bu koşullar altında muhtemelen hayır" dedi.

VİRÜS DAHA ÖNCE MUTASYONA UĞRADI MI?
 

Evet. BBC'den Sağlık ve Bilim Muhabiri James Gallagher'ın aktardığına göre ilk başta Çin'in Wuhan şehrinde görülen virüsle şimdi dünyanın dört bir yanında görülen virüs aynı değil.

Koronavirüsün mutasyona uğramış hali D614G, ilk olarak Avrupa'da Şubat ayında görülmüştü. Şimdi küresel koronavirüs vakalarında ağırlıklı olarak mutasyona uğrayan bu tür görülüyor.

Mutasyona uğrayan bir diğer tür de A222V. Bu da İspanya'da tatil yapanlarla bağlantılı olduğu belirtilen ve Avrupa'ya yayılan bir mutasyon.

İngiliz hükümetine bağlı Yeni ve Gelişmekte Olan Solunum Virüsü Tehditleri Danışma Grubu (Nervtag) üyesi Dr. Müge Çevik, Sars-Cov-2 virüsünün şimdiye kadar 4000'den fazla mutasyonunun tespit edildiğini söyledi. Guardian gazetesinin haberine göre Çevik, 'yalnızca birkaçının önemli mutasyonlar olduğunu' ifade etti.

Hükümetin baş danışmanı Whitty de, koronavirüsün yeni mutasyonunun bulaştırma katsayısı olan R değerini 0.4 oranında artırabileceği uyarısında bulundu.

Danışma grubu Nervtag'in Pazar günü yayımladığı açıklamada, 'değişime uğrayan virüsün diğer değişim gösteren türlere kıyasla bulaşıcılığında artış olduğunu' belirtti ama bilim insanları, verilerin henüz ilk aşama bulgular olduğunu ve modellemeye dayandırıldığını ifade etti.

Guardian gazetesinin haberine göre Dr. Çevik, bulguların, aktarılan verilerin kalitesi ve miktarına bağlı olduğunu söyledi ve "Şimdilik rastlantılar bir bağ kuramayız, bu sadece birleşimin etkisi" dedi.

'Yakından takip edilmeli'

King's College London'dan virolog Prof. Stuart Neil da şimdiye kadar toplanan verilerin değişime uğrayan virüsün daha bulaşıcı olduğu tespitiyle tutarlılık gösterdiğini ifade etti. Guardian'a konuşan Neil, "Ama bunun laboratuvar araştırmasına dayalı bir teyidi yok. Veya neden hızlı yayıldığına dair bir teyit yok" dedi.

Neil, değişim gösteren virüsün birkaç hafta önce bazı bölgelerde görülen vakaların %10 ila %15'inde tespit edildiğini ama geçen hafta bu oranının Londra'daki vakalarda %60'a çıktığını söyledi.

Neil, bilim insanlarını en çok kaygılandıran konulardan birinin, 'başak protein' olarak bilinen, virüsün anjiyotensin dönüştürücü enzim 2 (ACE2) ile etkileşime geçerek akciğerlerdeki, boğazdaki ve genizdeki hücrelere sızmasını sağlayan bölgedeki değişimler olduğunu belirtiyor. Neil, 'başak protein'de yaşanan mutasyonun, virüsün ACE2 ile etkileşimini artırdığını böylece büyümesi için avantaj sağladığını söylüyor.

Diğer yandan, bu proteinin, aşıların da antikor geliştirilmesi için hedeflenen bölge olmasından dolayı, Neil, mutasyonun aşıların etkisini azaltabileceği kaygısı olduğunu da dile getiriyor ve "Bu, gerçekten yakından takip edilmesi gereken bir konu" diyor.

Guardian gazetesine konuşan uzmanlardan Dr. Çevik'e göre, bir diğer kaygı da son haftalarda virüsün bulaşmasına yol açan faktörlerle ilgili belirsizlikler. Virüsteki değişimin bulaşıcılığı etkilemiş olabileceğini belirten Dr. Çevik, sokağa çıkma kısıtlamalarının katı uygulandığı bazı bölgelerde de bulaşıcılık oranının yüksek olduğuna dikkat çekiyor.

Çevik, "Bazen mesele, toplumsal eşitsizliklerle ilgili rahatsız edici gerçeklere dayanıyor. Sokağa çıkma kısıtlamalarının evlerinde çalışamayanlar üzerinde etkisi sınırlı oldu" diyor.

SOSYAL MESAFE YETERLİ Mİ?

Uzmanlar, koronavirüsün yeni mutasyonu hakkında bilinenlerin henüz yetersiz olmasından dolayı, mevcut önlemlerin etkisine dair de net bir bilgi bulunmadığını ifade ediyor.

Leeds Üniversitesi'nden çevre mühendisliği Profesörü Catherine Noakes, "Sanıyorum artık birçok kişi sosyal mesafe konusunda fazla rahat davranıyor ama riskin, kişilere yaklaştıkça arttığını unutmamalıyız" diyor.

ÖNCEKİNDEN DAHA MI TEHLİKELİ?

University College London'dan Prof. Andrew Hayward, yeni mutasyonun ne kadar kaygı verici olduğu sorusuna şu yanıtı veriyor: "Sanıyorum, virüsün değişime uğrayan bu türünün daha büyük bir pandemiye neden olma ihtimalini bilecek kadar yeterli bilgiye sahibiyiz, daha önce öngördüğümüzden çok daha kötü."

Hayward'a göre yeni tür virüsün bulaşıcı etkisindeki artış, mevcut can kayıpları oranı da göz önünde bulundurulduğunda "çok daha fazla ölüme neden olabilir."

Prof. Noakes de "Gelecek birkaç ay içinde, daha esnek davranabilmemiz için yeterli aşı sağlanana kadar, kısıtlamaların dengelenebileceğini düşünüyorum" diyor.


AŞILAR ETKİLİ OLUR MU?
 

BBC Sağlık Muhabiri Gallagher'e göre en azından şimdilik koronavirüs aşılarının bu mutasyona karşı etkili olacağı öngörülüyor.

Başarı oranında başı çeken üç aşı, mevcut 'başak proteine' karşı bağışıklık geliştiriyor. Aşılar, virüsün farklı bölgelerini hedef alan bağışıklık sistemleri geliştiriyor. Dolayısıyla, protein yapısı mutasyona uğraya bile, aşıların hala tesiri olabilir.

Cambridge Üniversitesi'nden Prof. Ravi Gupta ise başka mutasyonlar yaşanması durumunda virüsün de sistem içinde bir boşluktan faydalanabileceği ve kaygı verici gelişmeler olabileceği uyarısında bulunuyor.
 

TÜRKİYE
Bursa'da yapılacak maç öncesi yürek burkan olay! Ölü bulundu...
Türkiye 2. Basketbol Ligi'nde mücadele eden ve hafta sonu Bursa deplasmanına gelecek olan Çorlu B...
TÜRKİYE
Soba faciası: Anne hayatını kaybetti, 3 çocuğu hastaneye kaldırıldı
Niğde'de karbonmonoksitten zehirlenen anne yaşamını yitirdi, 3 çocuğu hastaneye kaldırıldı.
GÜNCEL
THY, İsrail'e uçuşları durdurdu
THY, İsrail'e uçuşların 31 Ocak'a kadar durdurulduğunu duyurdu.
GÜNCEL
Kaçakçılara dev operasyon: Çok sayıda gözaltı var...
Ankara'da Kaçakçılık Suçlarıyla Mücadele Şubesi ekiplerinin kaçakçılara yönelik düzenlediği opera...
SAĞLIK
Kahvenize şeker değil tuz ekleyin!
Kahvenizin acılığını bastırmak için şeker yerine tuz kullanmalısınız çünkü araştırmalara göre tuz...
TEKNOLOJİ
NASA 'Kaos Tanrısı'na araç göndermeye hazırlanıyor!
Bennu'ya inen aracın yeni hedefi netlik kazanmaya başladı. NASA, uzay aracını 'Kaos Tanrısı' olar...
Sık sık gördüğümüz mitolojik yaratıklar ve gerçek hikayeleri!
Dev gemiler botla nasıl kaçırılır? Uzman isim saniye saniye anlattı!
Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türkiye'yi tanıtacak 19 şefi seçti!
Trump'ı 4 günde iyileştiren Kovid-19 tedavisi Almanya'da başlıyor!

En Çok Okunan Haberler

Meteoroloji tarih verdi! Bursa'ya yine kar g...

Meteoroloji'nin orta ve uzun vadeli hava durumu tahm...

Dizi oyuncusu Bursa'da sahte içkiden hayatın...

Arka Sokaklar, Payitaht, Eve Dönüş, Vatanım Sensin g...

Bursa'daki dev fabrikada işçiler ayaklandı: ...

Bursa dahil 3 ilde faaliyet gösteren ve 800'ü aşkın ...

Sokağa çıkma yasağı saatleri de değişecek! İ...

Koronavirüs vakalarının gerilemesi ve aşı çalışmalar...

TOKİ'den Bursa'ya 150 konut! Yeri belli oldu...

Toplu Konut İdaresi'nin yurt genelinde başlattığı 10...

Survivor yarışmacılarının haftalık ücreti or...

Yeni platformu Exxen ile çok konuşulan ünlü televizy...

Hazır döner işletmesinde tepki çeken görüntü...

Sosyal medya hesapları üzerinden hazır döner paketle...

Bursa Valiliği'nden kritik uyarı! Kuvvetli e...

Bursa Valiliği, yarın şehirde kuvvetli rüzgar beklen...

Bursa'ya dev sevkiyat! Bazı yerlerden döneme...

İzmir'den Bursa'ya tırlar üzerinde taşınan dev ...

Bursa'da 2 katlı evde yangın! Alevler geceyi...

Bursa'da 2 katlı bir evde çıkan yangın, itfaiye ekip...

Bursa'da donmuş süs havuzu üzerinde 'yürürüm...

Bursa'da donmuş havuzun üzerinde yürüyebileceğini id...

Restoran ve kafe işletmecilerinden açılmak i...

Geçen yıl mart ayında başlayan Kovid-19 salgınının e...

Bursa'da koronavirüsü 1 dakikada öldüren bur...

Tüm dünyayı etkisi altına alan korona virüs, birçok ...

Yedi içti kaçtı! Türkiye, Uludağ'ı karıştıra...

Instagramda'da 286 bin takipçisi bulunan Buket Güler...

Bursa'da kısıtlamada korkunç kaza! Araç kağı...

Bursa'da kısıtlama vaktinde aşırı hızlı olduğu iddia...