Yan hakemler işsiz kalacak

Ali ŞAHİN 21 Ekim 2021 Perşembe, 06:00

Malum artık teknoloji devrinde yaşıyoruz ve bu konuda bir çok devrim gerçekleşti. Bu devrimlere direnen futbol ise 2018 Dünya Kupası ile yaptığı yanlıştan resmen döndü ve Video yardımcı Hakem (VAR) uygulamasını başlattı.

VAR sisteminin Türkiye'deki uygulamasını sabaha kadar eleştirebiliriz ama dünyadaki örnekleri inceleyecek olursak futbol adına devrimsel ve bir çok hatayı engellediği gerçeği önümüzde duruyor.

İnsanların hata yapabileceği gerçeğini teknoloji ile tolere ederek en aza indirmek adına elbette tek yapılan VAR değil. Bir çok elit ligdi kullanılan gol çizgisi teknolojisi de oldukça değerli bir uygulama.

***

Bütün bu uygulamalar futbolda hakem hatasını en aza indirmenin bir gayesi olarak karşımıza çıkarken FIFA büyük bir devrimin daha lansmanını yaptı.

Daha önce çalışmaları başlayan ve 2 kez aşama aşama gösterilen gelişmiş ofsayt teknolojisi için yapılan 3. sunum bir çok kesimi heyecanlandırdı.

2019 Aralık ayındaki Dünya Kulüpler Kupası'nda ilk kez gördüğümüz yarı otomatik ofsayt teknolojisinin aradan geçen süreçteki değişimi FIFA tarafından geçen günlerde düzenlenen bir çevrimiçi toplantıyla anlatıldı.

Yapılan sunumda anlatıldığına göre sistem, ilgili pozisyonda hücum ve savunma oyuncusunun iskeletini doğru şekilde modelleyerek hangi vücut parçasının ofsaytta olduğunu, hangi vücut bölümünün ofsaytta olmadığını analiz edecek ve orta hakeme bildirecek.

***

Burada 'Neden insan iskeleti?' diye bir soru ortaya çıkıyor.

Çevrimiçi toplantıda üzerinde durulan bir konu da bu oldu.

Konuyla ilgili, "Hücum ve savunma oyuncularının iskeletlerinin modellenmesi fikrinin çıkış noktası olarak insan operatörlerin testler esnasında verdiği farklı kararlar. İnsan operatörlerin birbirlerinden bağımsız olarak vücudun farklı bölümlerini ofsayt kabul ettikleri ya da etmediklerini gözlemledik. İskelet modellemesi ile bu çelişkili konuya bir standart getirilecek" denildi.

***

Bu sistem futbol içinde VAR'a rağmen eleştirilen ofsayt kararlarına ilişkin oldukça önemli bir hamle.

Ama ne yazık ki yardımcı hakemler için o kadar sevindirici olmayabilir. Tam otomatik bir sistem kurulduğunda saha içinde 1 hakem, kulübelerde değişiklikleri takip eden yedek hakem ve VAR hakemleri ile yola devam edilmesi muhtemel.

Bu da yardımcı hakemlerin işsiz kalması anlamına gelebilir. Yine de federasyonlar bu değişimi doğru kullanır ve yardımcı hakemlerin eğitimlerine bugünden başlarsa dünya genelinde yaşanan VAR hakemi sıkıntısına bir çözüm de bulunabilir.

***

Temmuz ayında yeniden toplanacak olan FIFA ve ilgili birimler, yılın ikinci yarısında daha fazla test gerçekleştirerek sistemin mükemmelleştirilmesi üzerinde çalışacak.

Ama şunu da söylemekte fayda var;

Gelişmiş Ofsayt Teknolojisi asla bir karar mekanizması olmayacak.

Yani bu sistem tıpkı gol çizgisi teknolojisi gibi hakemlerin karar vermesine yardımcı bir araç olarak tasarlandı. FIFA özellikle bunun altını çizdi. Ama ilerleyen dönemlerdeki testlerle birlikte VAR entegrasyonunun da sağlanmasıyla işin çok daha iyi bir yere gideceğini öngörmek çok güç değil.

Ayrıca bu sistemin ilk kez 2022-2023 sezonunda hayata geçirilmesi planlanıyor. İlk olarak nerede kullanılacağı ise henüz açıklanmadı. Muhtemelen sistem stabil hale gelene kadar da bunun planlaması yapılmaz.

***

Değişim bir şeyin yaşayabilmesi için oldukça önemli. Çünkü yaşam ve günün teknolojisi birbirinden bağımsız düşünüldüğünde döngü devam edemez.

Futbol senelerce teknolojiye direndikten sonra aldığı radikal kararlarla sıkıntılı süreçlere girmekten kurtuldu. Sonrasında da elindeki maddi gücü yeni teknolojiler geliştirmek için kullanmaya başladı.

Gol çizgisi tamam, VAR tamam, Ofsayt teknolojisi yolda. Darısı oyunu savunmadan alıp hücumu hızlandıracak projelerin başına....