Hava Durumu

Cumhuriyet dönemi paktlar, Dışişleri Bakanı Dr. Hakan Fidan ve siyaseti

Yazının Giriş Tarihi: 21.06.2024 00:05
Yazının Güncellenme Tarihi: 20.06.2024 15:41

Cumhuriyet dönemiyle birlikte ‘’Türk Dış Politikası’’ komşularla iyi ilişkiler ve bunun neticesinde barış, istikrar ve güven üzerine kurulmuştur. Ve bu doğrultuda da büyük olasılıkla Birinci Dünya Savaşı sonrasında ‘’Yurtta Sulh, cihanda sulh’’ şiarıyla iki önemli paktın kurulduğunu görebilmekteyiz. Sadabat Paktı ile Balkan Paktı, öylesine kurulmadılar. Bölgesel örgütlenmenin temelinin atıldığını vurgulamak gerekir. Türkiye Cumhuriyeti’nin varlığı sadece kendi bağımsızlığını güvence altına almakla kalmadı, aynı zamanda komşu ülkelerin bağımsızlığını da önemseyen oldu. Ve hala da bu siyaset ile hareket etmektedir. Birinci Dünya Savaşı sona erdikten sonra, çoğunluk dünyada gündem bir daha büyük acıların ve milyonların ölmeyeceği bir cihan savaşı yaşanmaması temennisini yaşadı, vardı. Maalesef öyle olmadı! Zira ilk dünya savaşında yenilgiye uğrayan Almanya ve İtalya gibi devletler revizyonist siyaseti tercih etti. Bu da Avrupa başta olmak üzere, Balkanlar ve Doğu Avrupa’da tedirginliğe ve yeniden ikinci bir cihan harbine gidişin temel taşlarını oluşturuyordu. İşte bu nedenledir ki, Balkan Paktı Türkiye, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya birlikteliği oldu. Ne var ki, bu birliktelik Almanya’nın Yugoslavya ile Romanya üzerinde kurduğu baskı, İtalya’nın Yunanistan üzerinde kurduğu baskı neticesinde uzun süreli olamadı. Aynı şekilde Sadabat Paktı Türkiye, Irak, İran ve Afganistan birlikteliğini oluşturuyordu. Bunun da revizyonist devletler tarafından tehdidi sonucunda dağıldığını belirtmek gerekir.

Türk Dış Politikası muhakkak ki, Cumhuriyet dönemi kazanımlarını mirası olarak görmektedir. Bu bahsettiğimiz gibi özellikle Sadabat Paktı ve Balkan Paktı örneğindeki bölgesel örgütlenme sürecinde. 21’inci yüzyıl eski dünya düzenin olmadığı gibi ‘’uluslararası sistem’’ yozlaşması, tıkanması ve yürümesinin imkansızlığını bizlere göstermektedir. Bundan dolayıdır ki, siyasetten gelmeyen, ancak ‘’devlet mekanizması’’ ile yetişmiş Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Sayın Dr. Hakan Fidan’ın Çin ziyareti, oradan Türkistan toprakları ve Rusya olmak üzere ‘’çok taraflı ve bağımsız bir dış politika’’ vurgusunu öne çıkarmaktadır. Sayın Bakanın, buralara yaptığı ziyaretlerde konuşmalarını ve özellikle seçtiği argümanları dikkatle okumanızı öneririm. Sayın Bakanın göreve gelmesi sadece içeride bir kısım (dışarıdan) fonlanan kuruluşları ve kişileri rahatsız etmedi, aynı şekilde uluslararası aktörlerin bir kısmını da rahatsız ettiği ortadadır. Çünkü şunun fazlasıyla farkındalar siyaset kökenli birinin dış politika argümanları ile devlet kökenli birinin argümanları arasında fark vardır! Sayın Bakan, sadece Türkiye Cumhuriyeti ali menfaatlerini değil, Türk Dünyası ve devletlerinin de savunucusu ve hakkını korumakta, gözetmekte ve takip etmektedir.

Sonuç olarak, Türk Dış Politikası geçmişten günümüze komşularla ve bölgesel anlamda iyi ilişkiler sürdürmek istese bile, bundan hoşnut olmayan uluslararası ve bölgesel aktörlerin olduğunu bilmekteyiz. Geçtiğimiz günlerde Üsküp’te gerçekleşen Güney Doğu Avrupa İş Birliği sürecinde Sayın Bakanın ifadeleri uluslararası siyaset yapıcılarına (devletlere) önemli birçok mesaj niteliğindeydi: ‘’Kurallara dayalı uluslararası düzenin, mevcut küresel sorunlara dengeli ve hızlı çözümler getirmede yetersiz kaldığı bir dönemden geçiyoruz.’’ Ayrıca, bölgesel sorunlara bölgesel çözümler üretilmesi gerektiğini, komşular olarak ortak gelecek için birlikte karar vermeli ve birlikte hareket edilmesinin gerekliliğini vurguladı. Bu bağlamda, Cumhuriyet döneminden günümüze bir gerçeklikle yüzleşmek lazım neymiş: Türkiye Cumhuriyeti o tarihlerde bölgesel barışın tesisi adına Balkan Paktı ve Sadabat Paktının öncüsü olmuştu. Farklı bir yüzyıldayız ve Sayın Bakanın söylemleri dikkate alındığında Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin kodlarında bölgesel iş birliğinin önemi ve iyi komşuluk ilişkilerinin ön planda olduğudur.

Yükleniyor..
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.