‘Enflasyon emekçi kazanınca mı patlıyor?’

En sevdiğim ‘beynin geviş getirmesi’ne yardımcı olan konulardan biri ülkede ekonomik krizin var olup-olmadığını tartışmak.

Asgari ücretin açıklanma arifesinde, yeni yıl indirimlerinde sırada bekleyenler gözümüze çarpıyor; ‘son fırsat’ sloganını duyan AVM’ye koşuyor.

Ve hep iç sesimiz şunu söylüyor:

“Herkes alışveriş telaşında olduğuna göre kriz yok!”

Bu sözü duyan haklı olarak tepki gösteriyor çünkü toplum ikiye bölünmüş durumda:

Bir tarafta çılgınca gezip, eğlenen ve enflasyondan etkilenmeyenler; diğer tarafta asgari ücretle, emekli maaşıyla ev geçindirmeye çalışanlar!

Tabii bir de gençlere kötü örnek olan, ‘çalışarak hiçbir şey elde edilemeyeceği’ mesajını ileten, son dönemde ifşa edilen çeteler…

Gazeteci Özlem Gürses’in programına katılan Gazeteci Emin Çapa durumu şöyle özetliyor:

“Türkiye bir ekonomik kriz yaşamıyor! Lütfen kimse ‘ekonomik kriz var’ demesin. Bu halkın krizi; ülke genelinde kriz yok! Türkiye’de 84 milyondan alınan para 68 bin kişiye aktarılıyor. Büyük pastayı çok az 10-15 kişi yiyor. Toplamda 68 bin kişi faydalanıyor. Asgari ücret konuşuluyor; Türkiye bunu çok daha yüksek verebilir.

Ama deniyor ki; ‘Asgari ücret daha fazla artırılırsa, enflasyon patlar.’

Böyle bir şey yok. 30 bin-40 bin verilebilir; böyle bir para var ülkemizde. Ortalama ücretin bile çılgın olduğu Avrupa’da neden enflasyon patlamıyor?

Enflasyon emekli, işçi, çiftçi, esnaf kazanınca mı patlıyor?”

***

Peki, bu nasıl oldu?

Hatırlarsanız daha önce de gelir dağılımı adaletsizliği hakkında araştırma verilerini paylaşmıştım.

2025’i tamamlarken kulağımıza küpe olsun diye bir daha vurgulayacağım.

Bu ölçümün yapılabilmesi için ‘Gini Katsayısı’ kullanılıyor ve TÜİK de bunu baz alıyor.

Gini ölçüsü ‘0 ile 1’ arasında değişiyor.

Bir toplumda, gelir adaletli olarak paylaşılmışsa, Gini katsayısı ‘0’a eşit, toplumdaki gelirleri yalnız bir kişi almışsa, Gini katsayısı ‘1’ e eşit oluyor.

Gini katsayısını 100 ile çarparak gösteren indeksler de mevcut.

Ve beni şaşırtmayan veriyi paylaşma sırası geldi…

Gini katsayısına göre Avrupa’da gelir dağılımı eşitsizliğinde Türkiye ilk sırada yer alıyor. Dünyadaki 130 ülke içinde ise 28. sırada bulunuyor.

AB İstatistik Ofisi Eurostat verilerine göre 2022 yılında AB’de Gini katsayısı 29,6 oldu.

Eurostat’ta Türkiye’ye ait son güncel veri 2021 yılına ait.

Buna göre Türkiye’nin Gini katsayısı 42,6 ve ülkemiz bu değerle Avrupa’da 36 ülke içinde ilk sırada yer alıyor.

Gelir dağılımında eşitsizlik, sosyal adalet ve toplumsal barışın önündeki en büyük engellerden birisi. Türkiye’de son yıllarda ekonomik durum nedeniyle yoksul daha da fakirleştirirken, zenginler servetlerini hızla artırdı.

Ayrıca tespitlerden biri de:

İşçilerin milli gelirden aldığı pay azalırken şirketlerin payının artmış olması.

***

Anlaşılacağı üzere herhangi bir parasal kıtlık söz konusu değil. İş var, çalışan, üreten var. Birileri bu ülkede gerçekten çok iyi kazançlar elde ediyor ama halka yayılmıyor.

Devamlı gelecek zamlar konuşuluyor; sosyal medyada vergi düzenlemesiyle ilgili tepkiler çığ gibi büyüyor.

Ancak henüz çözüm bulunabilmiş değil!

Emekli maaşı ve asgari ücret 50’şer bin olsa ne değişecek?

Fırsatçılar market raflarında etiket güncellemesine gidecek ve tabiri caizse emekçinin, vatandaşın cebindeki her kuruşu süpürecek!

Bugüne kadar ‘kapitalist düzen’ diyerek tepki gösterdiğiniz her şeyi unutun.

Çünkü biz şu anda en vahşi, en baş edilemez sömürünün tam ortasındayız…