Meyve-sebzede taksit devri

Türk halkı ekonomi alanında o kadar çok sınandı ki olanları artık yadırgamıyor; uyum sağlama kabiliyetini sonuna kadar zorluyor.

Bunun en dikkat çekici göstergesi Muğla’daki son gelişme!
‘Yoksulluğun geldiği nokta: Meyve ve sebzeye kredi kartına 5 taksit’ başlığıyla servis edilen haberde durum şöyle özetleniyor:

“Vatandaşın satın alma gücü dibe vurup, pahalılıktan gıdaya ulaşmakta zorlanınca, bu durumun kendisini de kıskaca aldığını gören Muğla’daki pazarcı esnafı çözüm yolunu kredi kartına taksit uygulamakta buldu.”

Eğer bu doğruysa vah halimize!
Bursa’da kıyafet ve aksesuar satışı yapılan sosyete pazarlarında kredi kartıyla satış yapılıyor ancak meyve-sebze kısmında buna hiç denk gelmedim.

Gelişme hakkında bilgi edinebilmek adına hem Bursa Seyyar Pazarcılar Esnaf Odası Kurucu Başkanı ve Türkiye Sebzeciler Meyveciler ve Seyyar Pazarcılar Federasyonu Kurucu Genel Başkanı Mehmet Çakman ile hem de Bursa Üretici Köylüler Kooperatifi Birliği (BÜKBİR) Yönetim Kurulu Başkanı Reşat Akyel ile görüştüm.

Böylece üretici ve esnaf cephesinde neler olduğunu kapsamlı bir şekilde öğrenebiliriz…

***

ÜRETİCİ DE TÜKETİCİ DE MUTSUZ!

Pazarda pahalılığın sebebi geçen yıl üretimdeki kayıplardı. Zirai don sonrası Bursa ve çevresinde ürün kaybı rekor kırmış, bu da pazara yüksek ücretlerle yansımıştı. Kirazın kilosu 1000 lirayı aşarken; çoğunluk meyve yemeden yaza veda etmişti. Ancak bu sene kiraz 100 liraya kadar geriledi. Mevsim başında aldığım uzman görüşünde bu tahmini paylaşmış ve ‘müjde’ olarak duyurmuştuk. Nitekim fiyatlar beklenen seviyelere geriledi. Ama vatandaş yine meyve yiyemez oldu. Alım gücünü yitirdiğini belirten tüketiciler de zor günler yaşıyor, üreticiler de!
Peki, Bursa’da taksit devri başladı mı?

BÜKBİR Başkanı Reşat Akyel, üretimin olduğunu ama tüketimin istenildiği düzeyde olmadığını vurguladı. Bir yıldır büyük pazarcıların bu şekilde -kredi kartıyla- satış yaptığına da değinen Akyel, “Ekonomi bizi bu hâle getirdi” dedi.

Konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Üretim aşamasında hiçbir sıkıntı yok. Ancak sadece pazarda değil, marketlerde de ürün kalıyor. Hallerde de durum aynı. Gezmeye gittiğiniz zaman kalabalıkla karşılaşıyor ve seviniyorsunuz. Hâlbuki vatandaş akşama doğru fiyatlar düşerse diye bekliyor. Ne üretici memnun ne de tüketici. Şunu siz de gözlemleyebilirsiniz; eskiden pazarcıların arkasında 20-30 kasa sebze-meyve olurdu. Artık her şey sınırlı; 3 kasa kiraz, 1 kasa erik, 3 kasa domates…”

Ayrıca kendi gözlemini de paylaştı Başkan Akyel:

“Konu meyve-sebze alımı ile sınırlı kalmamalı. Artık aileler alışverişe giderken çocuklarını yanında götürmüyor, fark ettiniz mi? Anne-baba çocukları bir şey almak istediğinde ‘hayır’ demek zorunda kalıyor; mahcup oluyor. Bu nedenle ailece alışveriş günleri mazide kaldı.”

***

Eskiden maaşı yatan, sepet alışverişine koşardı.

Bir haftalık ya da aylık gıda alımını gerçekleştirmek için ailece marketlere gidilirdi.

Elbette işin içinde olmadığımız için dikkatimizi çekmemiş olabilir.

Gözlemlerinizi bizlerle paylaşabilirsiniz.

***************************************************************************

EYLÜLE CANLANMA UMUDU

Bursa Seyyar Pazarcılar Esnaf Odası Kurucu Başkanı ve Türkiye Sebzeciler Meyveciler ve Seyyar Pazarcılar Federasyonu Kurucu Genel Başkanı Mehmet Çakman ise Bursa’da meyve-sebzede taksitle alışverişin olmadığını belirterek; Muğla gibi yaz sezonunda popüler olan illerde gıda fiyatlarının çok yükseldiğine dikkat çekti:

“Bursa’da 100 lira olan ürün, Muğla’da 200 lira.

Fiyatlar böyle olunca, kredi kartına taksit uygulaması getirilmiş olabilir.

Tabii şu gerçeği atlayamayız; yazın gelmesiyle birlikte okullar kapanıyor, çalışanlar izin alarak büyük şehirlerden tatil yörelerine gitmeye başlıyor. Bu da çarşıya, pazara yansıyor. Yıllardır bu mesleğin içindeyim; temmuz ve ağustos ayları durgunluk olur.”

Durgunluğun giderilebilmesi için dönem dönem turizmin canlandırılması için çalışmalar yapılıyor; paydaşlar toplantılarda bir araya getiriliyor. Peki, etkisi oluyor mu?

Yerel turizm sıkıntılarına da bu vesileyle değinen Başkan Çakmak; “Projeler toplantılarda kalmamalı, sahaya yansımalı. Turist gelsin istiyoruz ama tur otobüsleri geldiği zaman park edecek yer bulamıyor. Kapalı Çarşı’nın canlanabilmesi için buna çözüm bulunması gerek” çağrısında bulundu.

Marketlerdeki zararına satışların da pazarı olumsuz etkilediğini belirten Başkan, eylül ayından itibaren yeniden toparlanma dönemine geçileceğinin altını çizdi.

***

Dileğimiz elbette bu!

Fiyatlar düşerken, talepte artışın sağlanamıyor oluşu herkesi endişelendiriyor.

‘Biz bunu da atlatırız’ mottosuyla gelişmeleri takip etmeye devam…