Saygısızlığın adresi bu defa uçak!

‘Cezasını öderim, istediğimi yapmaya devam ederim’ düşüncesi yine kendisini gösterdi.

Önce yaşanan olayı aktaracak sonra da toplumumuzun şuurunu kaybedişine değineceğim!

Elbette sosyal medya aracılığıyla bize ulaşabilir; bu tarz davranış sergileyenlerle mücadele yollarını paylaşabilirsiniz…

***

Türkiye’de bağımlılıkla ciddi bir mücadele veriliyor.

Bunların başında sigara bulunuyor.

Sigara kullanımının sınırlandırılabilmesi için kapalı alanlara yasak getirilmişti; bunu açık hava düzenlemesi izledi. Yaz başında bazı kumsallarda da sigara içilmesi yasaklandı. Kabin uygulamasına geçilmesi en büyük temennimiz. Ancak tüm uğraşlara rağmen bazıları huzur kaçırabilmek için değişik yöntemler geliştiriyor; ‘özgürlüklerinin sınırlandığını’ iddia ederek kıran kırana mücadele veriyor.

Defalarca ‘özgürlük’ kavramının ne anlama geldiğine değinmiş olsak da işe yaramıyor.

Burada tek bir amaç var; bireysel isteklerini bencilce hepimize kabul ettirmek!
Sırada sınırları fazlasıyla aşan, skandal niteliğinde bir haber var:

Trabzon’dan İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı’na gitmek üzere harekete geçen uçak, kalkış için pist başına ilerlediği sırada bir yolcu sigara içmeye teşebbüs ediyor.

Diğer yolcuların rahatsız olması üzerine tartışma başlıyor.

Kabin ekibi duruma müdahale ediyor ve durumu kaptan pilota bildiriyor.

Pilot güvenlik gerekçesiyle uçağı park alanına yeniden yönlendiriyor ve sigara içmeye çalışan yolcu Trabzon Havalimanı’nda bekleyen polis ekiplerine teslim ediliyor.

Modern çağın gerekliliği; insanların kendilerini eğitmiş olması, öyle değil mi?

Bu davranış hangi zihniyetin ürünü?

***

Bazılarının kapalı ortamlarda çevredekileri dumana boğmaktan zevk aldığını düşünüyorum.

Hatta belli unvanı olanlar katıldıkları toplantılarda ya da gerçekleştirdikleri kurum ziyaretlerinde kendileri için yasağın delinmesini bekliyor, buna da şahit oldum.

Ama saatlerce havada yol alacak ve tabiatı gereği yeterince stres yaratan uçak yolculuğunda sigara içebilmek için diretmek akıllara durgunluk verici bir olay.

Temelinde toplumdaki saygısızlık ve düşüncesizlik var.

Bağımlılıkla mücadele için kurulan çeşitli dernekler, STK’lar açıklama yaparken, eğitimin önemine vurgu yapıyor. Ancak ben bu başımıza gelenlerin eğitimsizlikten kaynaklandığına da inanmıyorum.

Eğitimin ve farkındalığın en üst seviyede olduğu dönemdeyiz.

İnternete sınırsız erişim, yapay zekâ destekli bilgi bombardımanı mevcutken hâlâ toplum içindeki davranış kurallarının bilinmiyor oluşu yalnızca bireysel cehaletten kaynaklanıyor!

İllaki herkesin başına bir emniyet personeli mi gözlemci olarak konulacak?

Yasakların etkili olabilmesi için ne yapılması gerekiyor?

***

Olaya dönecek olursak…

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), uçak içinde sigara veya duman çıkaran cihaz kullanan yolculara 24 bin 681 TL idari para cezası uygulandığını daha önce de duyurmuştu. SHGM, kurallara uymayan yolcular hakkında ‘kural tanımaz yolcu tespit tutanağı’ düzenlenmesini istiyor.

Bu işlevsiz bir belge değil; tutanakla bu kişilerin, havayolları şirketleri tarafından kara listeye alınarak uçuşlardan men edilmesi mümkün!

***

BBC’de 2024 yılında yayınlanan bir araştırmayı sizinle de paylaşmak istiyorum:

“İngiltere Ulusal Sağlık ve Bakım Araştırma Kurumu, 21 ülkedeki sigara yasağının etkilerini inceledi. Kurum, sigara yasağının, kalp krizi ve felç oranlarının yanı sıra bronşit ve astım oranlarının düşüşü ile de ilişkili olduğunu belirtiyordu.

İngiltere, 2007 yılında kapalı halka açık yerlerde ve iş yerlerinde sigara içme yasağı ile tanıştı. British Medical Journal'da (BMJ) yer alan bir rapora göre, yasağın yürürlüğe girmesinden sonraki yıl, kalp krizi nedeniyle hastaneye kaldırılan kişi sayısı bir önceki yıla göre bin 200 azaldı.

Glasgow Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırmaya göre, İskoçya'da halka açık yerlerde sigara içme yasağı sonrası astım nedeniyle hastaneye giden çocukların sayısı üç yıl boyunca neredeyse beşte bir oranında azaldı.

İskoçya'da yasak uygulanmadan önce astımlı çocukların hastaneye kabul sayısı her yıl yüzde 5 artıyordu. Sigara yasağı da pek çok kişinin bu alışkanlıktan vazgeçmesini sağladı!

İngiltere hükümetinin verilerine göre 2006 yılında ülkedeki yetişkinlerin yüzde 22’si sigara içiyordu. 2023 yılına gelindiğinde ise sigara içen yetişkinlerin oranı yüzde 14’e geriledi.

Dünya Sağlık Örgütü’nün hesabına göre, son 15 yılda dünya çapındaki sigara yasaları sayesinde, küresel nüfusta 300 milyon daha az sigara içicisi bulunuyor.”

Yani yasakların işe yaradığı; insan sağlığı üzerinde olumlu etkileriyle birlikte kanıtlanmış durumda.

Peki, ülkemizde cezalar misliyle uygulanıyorsa sonuç neden değişmiyor?

Belki de saygısızlığın bedeli artırılmalı; yorumlarınızı bekliyorum…