Nehir ve deniz temizliği robotlara emanet

Günümüz çevre kirliliğini sadece insani dikkatlilik ile kontrol altına almak o kadar zorlaştı ki bir de hiçbir cezai işlem ya da yaptırımı olmayışı halkımızı daha da ihmalkar hale getirdi.

Tüm bunlara istinaden halihazırda yaz mevsiminde oluşumuzdan ,ve halk plajlarını ya da biraz bu yaz sıcaklarında nefes alabilmek adına ailemizle gidip serinleyip piknik yapacağımız nehir kenarlarının içler acısı halini gördükçe bu konuyu duyurmayı ve hassasiyet yaratması için dikkat edilmesi gerektiğini yinelemeden duramazdım.

Nehirleri ve denizleri temizlemenin geleceği insan gücüne değil, robot gücüne emanet olabilir.

***

Her yıl milyonlarca ton atık nehirlere ve denizlerimize atılıyor ve oradan okyanuslara karışıyor. Denizler ve nehirler, yalnızca içinden su geçen doğal kanallar değildir. Onlar bir şehrin nefesi, toprağın can damarı, tarımın kaynağı ve birçok canlı türünün yaşam alanıdır.

Ancak bugün dünyanın birçok bölgesinde nehirler ve denizler, insan faaliyetlerinin bıraktığı atıklarla mücadele ediyor. Plastiklerden evsel atıklara, sanayi atıklarından tarımsal kirliliğe kadar pek çok unsur nehirlerin doğal yapısını tehdit ediyor.

Peki gelecekte bu nehirleri temizlemek için yine insan gücüne mi ihtiyaç duyacağız ?

Aslında bu sorunun cevabı yavaş yavaş ortaya çıkıyor. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte su yüzeyindeki çöpleri toplayabilen, nehir tabanındaki kirliliği tespit edebilen ve belirli bölgelerde temizlik yapabilen robotik sistemler geliştiriliyor. İnsanların ulaşmakta zorlandığı veya tehlikeli olduğu alanlarda görev yapabilecek bu sistemler, gelecekte çevre temizliğinin önemli bir parçası haline gelebilir.

Otonom temizlik robotları bu soruna çözüm üretiyor.

***

Özellikle büyükşehirlerin içinden geçen nehirlerde durum daha da dikkat çekici. İnsan nüfusunun artmasıyla birlikte tüketim artıyor, tüketim arttıkça atık miktarı da çoğalıyor. Nehirler ise çoğu zaman bu atıkların ulaştığı son noktalardan biri haline geliyor. Bir plastik şişe, poşet veya başka bir atık sadece görüntü kirliliği oluşturmuyor; su canlılarının yaşamını da tehdit ediyor. Bu nedenle nehir temizliği artık yalnızca belediyelerin rutin hizmetlerinden biri olarak görülmemeli, geleceğin çevre politikalarının temel başlıklarından biri olarak ele alınmalıdır.

Su üzerinde doğrudan çalışabilen bu robotlar, yüzeydeki atıkları sürekli olarak toplayarak kirliliğin büyümeden kontrol altına alınmasını sağlıyor.

Üstelik bu robot insan gücüne minimum gerek sağlayarak çalışıyor.

***

Burada robot teknolojisi önemli bir fırsat sunuyor. İnsanların saatlerce uğraşarak yapabileceği bir işi, bazı durumlarda sensörlerle donatılmış makineler daha hızlı ve düzenli gerçekleştirebilir. Yapay zekâ destekli sistemler, sudaki kirliliğin yoğun olduğu bölgeleri belirleyebilir, atıkların türünü analiz edebilir ve temizlik ekiplerinin doğru bölgeye yönlendirilmesine yardımcı olabilir. Böylece insan gücü tamamen ortadan kalkmadan, daha verimli kullanılabilir. Ancak burada önemli bir noktayı unutmamak gerekiyor:

Robotlar nehirleri temizleyebilir ama nehirleri ve denizleri kirleten davranışları tek başına değiştiremez.

Asıl mesele, nehirlerin,denizlerin neden kirlendiğini sorgulamaktır.

İnsanlar çöplerini doğaya bırakmaya devam ederse, nehirleri, denizleri temizlemek için ne kadar gelişmiş teknoloji kullanılırsa kullanılsın sorun tamamen çözülemeyecektir. Bugün bir robot nehirden ve denizden yüzlerce plastik parçası çıkarabilir; fakat ertesi gün aynı miktarda plastik yeniden suya atılıyorsa yapılan temizlik yalnızca geçici bir çözüm olur.

Bu nedenle geleceğin nehir ve deniz temizliği, insan ve teknolojinin birlikte hareket ettiği bir sistem olmalıdır. Robotlar ağır, tehlikeli ve tekrarlayan işleri üstlenirken; insanlar planlama, denetim, çevre eğitimi ve kirliliğin kaynağını önleme konusunda görev almalıdır. Belediyeler, üniversiteler, teknoloji şirketleri ve çevre kuruluşları ortak projeler geliştirerek daha akıllı temizlik sistemleri oluşturabilir.

***

Belki de yakın gelecekte nehir kenarlarında çalışan temizlik ekiplerinin yanında küçük robotları da göreceğiz. Suyun yüzeyinde ilerleyen, plastikleri toplayan, kirlilik seviyesini ölçen ve elde ettiği verileri merkeze gönderen makineler sıradan hale gelebilir.

Fakat geleceğin en önemli teknolojisi yine insan bilinci olacaktır.

Çünkü temiz bir nehir için yalnızca robot üretmek yetmez. Temiz çevre anlayışını toplumun tamamına yerleştirmek gerekir. Çocuklara küçük yaşta doğanın değeri öğretilmeli, atıkların doğru şekilde ayrıştırılması teşvik edilmeli ve çevreyi kirleten davranışlara karşı daha güçlü denetimler uygulanmalıdır.

Nehirleri ve denizleri temizlemek gelecekte belki robotların, yapay zekânın ve gelişmiş teknolojilerin görevi olacak. Ancak nehirleri kirletmemek hâlâ bizim görevimiz.

Teknoloji kirlenen suyu temizleyebilir; fakat temiz kalmasını sağlayacak olan yine insandır.