Osmangazi’nin tarihe açılan kapısı

Bursa denildiğinde akla yalnızca sanayi ve üretim değil; binlerce yıllık tarihi, kültürel mirası ve köklü sosyokültürel yapısı da geliyor. Ancak değişen şehir algısı ve yaşam koşulları, Bursa’nın tarihî değerlerinin korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması konusunda yeni adımları gerekli kılıyor.

Osmangazi’de göreve gelen tüm belediye başkanlarının önem verdiği Hisar Bölgesi’ne mevcut Belediye Başkanı Erkan Aydın’ın 31 Mart 2024’te göreve başlamasının ardından ilçede tarih, kültür, sosyal yaşam ve kent estetiği alanlarında yürütülen çalışmaları da dikkat çekiyor.

Bursa’nın tarihî kalbi olarak nitelendirilebilecek Hisar Bölgesi’nde çalışmalar devam ettikçe tarih de gün yüzüne çıkmaya devam ediyor.

***

Kavaklı Mahallesi’nde hayata geçirilen Hisar Bölgesi Tasarım Projesi, Bursa’nın binlerce yıllık tarihî ve kültürel dokusunu koruyarak yeniden canlandırmayı amaçlıyor.

Tophane, Suriçi ve Kavaklı hattındaki tarihî mirası bir bütün olarak ele alan proje ile bölgenin önemli bir turizm merkezi hâline getirilmesi için çalışmalar de son sürat devam ediyor.

Peki, bu kapsamda hangi çalışmalar yürütülüyor?

Mollagürani Mahallesi’nde yer alan Hisar Arkeopark alanı; Demir Çağ, Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerine ait izleri barındırması açısından Bursa tarihi için büyük önem taşıyor.

Alanda yürütülen kazılarda farklı dönemlere ait arkeolojik kalıntılar ortaya çıkarılırken, Bursa’nın geçmişine ışık tutan önemli buluntular da gün yüzüne çıkarıldı.

Bunlardan en dikkat çekeni ise MS 2. ve 3. yüzyıllara tarihlenen Mithras Mozaiği. Güneş’in 12 burçtan geçişini tasvir eden mozaik, bölgenin tarihî zenginliğini ortaya koyan önemli eserlerden biri olarak öne çıkıyor.

Proje kapsamında ayrıca Bursa’nın antik dönem yerleşim dokusunu ortaya çıkarmaya yönelik çalışmalar yürütülüyor.

***

Hafta içi bölgeyi ziyaret ettim. İnsanı büyüleyen manzarada…

Hisar Arkeopark kapsamında 400 metrekarelik kütüphane ve konferans alanı, 200 metrekarelik karşılama binası ve 90 metrekarelik mozaik sergileme alanı bulunuyor.

Bunun yanında gençlerin ve Bursa halkının vakit geçirebileceği sosyal alanların oluşturulmasıyla bölgenin müze, kafe ve dinlenme noktalarıyla bir cazibe merkezine dönüştürülmesi amaçlanıyor.

Bu çalışmaların yalnızca tarihî mirasın korunmasına değil, bölgedeki sosyal ve ekonomik hayatın canlanmasına da katkı sağlaması bekleniyor.

***

Tarihî dokunun yeniden ortaya çıkarılması amacıyla Kazım Baykal Caddesi, Osmangazi Caddesi ve 3. Temyiz Sokak çevresinde yaklaşık 250 bağımsız yapının kamulaştırma ve yıkım çalışmaları tamamlandı.

Bu çalışmalarla tarihî alanların önündeki yapılaşma baskısının azaltılması ve bölgenin bütüncül bir anlayışla yeniden düzenlenmesi hedefleniyor.

Mollagürani Mahallesi’ndeki Hisar Arkeopark’ta yürütülen arkeolojik kazı ve çevre düzenleme çalışmaları, tarihî kalıntıların ortaya çıkarılması ve korunması açısından önem taşıyor.

Bunun yanı sıra Tophane Endüstri Meslek Lisesi bünyesindeki eski atölyelerde de yenileme çalışmaları gerçekleştirildi. Kullanılması mümkün olmayan yapıların yıkılarak yerlerine yenilerinin yapılmasıyla eğitim alanındaki ihtiyaçlara da cevap verilmesi amaçlandı.

***

Osmangazi Belediyesi’nin çalışmalarında yalnızca tarihî mirasın korunması değil, tarım alanlarının ve doğal dokunun korunması da önemli bir yer tutuyor.

Başta Yeniceabat ve Doğanevler olmak üzere çeşitli bölgelerde, Bursa Ovası’ndaki birinci sınıf tarım arazileri ve sit alanları üzerinde kaçak veya ruhsatsız olarak inşa edilen yapıların yıkım çalışmaları sürdürülüyor.

Bu çalışmaların, hem tarım arazilerinin korunması hem de daha sağlıklı ve güvenli yaşam alanlarının oluşturulması açısından önemli olduğunu düşünüyorum.

Bursa’nın yaklaşık 7 bin yıllık yerleşim tarihine sahip Hisar İçi bölgesinin yeniden canlandırılması amacıyla “Yaşayan Tarih Hisar İçi” kentsel tasarım projesi kapsamında da çalışmalar yürütülüyor.

İlk etabı 2017 yılında başlayan proje kapsamında tarihî yapıların dış cepheleri yenilenirken sokak zeminleri ve altyapı çalışmaları da gerçekleştirildi.

***

Oruçbey Caddesi gibi tarihî alanlarda yapılan cephe yenileme ve zemin düzenlemeleriyle sokakların geleneksel Bursa dokusuna uygun hâle getirilmesi bu anlamda çok değerli…

Burada…

Oruçbey Hamamı ve Türbeleri bölgesinde 28 binanın cephesi yenilenerek bölgenin görsel bütünlüğüne önemli katkı sağlandı.

Tarihî ve ticari dokunun korunması amacıyla Tahtakale Çarşısı’nda 54 dükkânın dış cephesi yenilendi. Bu tür çalışmalar, geçmişten günümüze ulaşan ticari hayatın ve geleneksel şehir dokusunun korunması açısından büyük önem taşıyor.

***

Bölgede yapılan çalışmalarla, Arkeopark, Filiboz Mescidi Rekonstrüksiyonu ve Üftade çevresindeki düzenlemelerle Hisar Bölgesi’nin farklı noktaları birbirine entegre ediliyor.

Panorama, Kayhan, Hanlar Bölgesi, Alaaddin Camii ve Üftade ile bağlantılı bir kültür rotası oluşturulmasıyla turistlerin bölgede daha uzun süre vakit geçirmesi ve Bursa’nın tarihî zenginliklerini daha kapsamlı şekilde keşfetmesi hedefleniyor.

Tüm bu çalışmaların ortak bir amacı var: Bursa’nın tarihini korumak, geleneksel şehir dokusunu yaşatmak ve bu mirası gelecek kuşaklara aktarmak.

Sivil mimari örneklerinin restore edilmesi, tarihî sokakların yeniden düzenlenmesi, altyapı ve elektrik hatlarının yenilenmesi, yaya yollarının daha güvenli ve konforlu hâle getirilmesi gibi çalışmalar, tarihî dokunun korunmasıyla günlük yaşamın ihtiyaçlarını bir araya getiriyor.

Bana göre bir şehrin geçmişine sahip çıkması, yalnızca eski yapıları korumakla sınırlı değil. O tarihi günlük hayatın içinde yaşatmak, insanları bu alanlarla buluşturmak ve geçmiş ile bugün arasında güçlü bir bağ kurmak da gerekiyor.

Osmangazi’de yürütülen çalışmaların bu açıdan önemli bir adım olduğunu düşünüyorum.

Bursa’nın tarihî mirasına sahip çıkılması, Hisar Bölgesi’nin yeniden bir cazibe merkezine dönüştürülmesi ve sosyal yaşamın güçlendirilmesi adına yapılan çalışmaların kente uzun vadede değer katacağına inanıyorum.

Tarihi yaşatma konusunda ortaya koyduğu çalışmalar ve Bursa halkına yönelik hizmetleri nedeniyle Osmangazi Belediye Başkanı Erkan Aydın’a ve ekibine başarılarının devamını diliyorum.

Bir sonraki yazımda görüşmek üzere…