Atletizmde parlayan bir ülke: Botswana

Dünya Atletizm Bayrak Yarışları (World Athletics Relay), 2014’te Bahamalar’da başlayan bir atletizm organizasyonu olarak ortaya çıktı ve 8’incisi 2-3 Mayıs 2026 tarihinde Botswana’nın Geborone kentinde yapıldı. Bu şampiyonaya 40 ülkeden 723 kadın ve erkek atlet katıldı.

TEKNİK SONUÇLAR: ERKEKLER:

4x100 m. bayrak: 1-ABD: 37.43 ( Ronnie Baker, Max Thomas, Laica Lang, Pjai Austin), 2-Güney Afrika: 37.49, 3-Almanya: 37.76, 4-Avustralya: 38.00, 5-Hollanda: 38.17, 6-Botswana: 38.35 (Dünya rekoru Jamaika, 36.84, 2012 Londra Olimpiyatları)

ERKEKLER, 4x400 m. bayrak: 1-Botswana 2.54.47 (Lee Eppie, 44.26), Letsile Tebogo, Bayapa Ndori, Colen Kabinatshipi (43.50), 2-Güney Afrika: 2.55.07, 3-Avustralya: 2.55.20, dünya rekoru: ABD: 2.54.29 (1993), ABD takımı bu yarışa katılmadı.

4x100 m. Kadınlar: 1- Jamaika: 42.00 (Briana Williams, Jodeon Williams, Lavanya Williams, Elaine Thompson-Herah, 2- Kanada: 42.157, 3-İspanya: 42.31. (Dünya rekoru: ABD: 40.82, 2012 Londra Olimpiyatları).

Bu yarışın bir özelliği, Ağustos 2023’te aşil tendonundaki rahatsızlık bedeniyle 2 yıl sahalardan uzak kalan, 5 kez Olimpiyat Şampiyonu olan Jamaikalı atlet Elaine Thompson-Herah’ın sahalara geri dönmesi idi.

4x400 m. Bayrak, 5,55 Kadınlar: 1-Norveç: (Josefine Tomine, Erikson Aus, Amelie Luel Astr, Henriette Jaeger): 3.20.96, 2-İspanya: 3.21.25, 3-Kanada: 3.22.66, (Dünya rekoru Rusya: 3.22.66, 1988 Seul Olimpiyatları).

KARMA 4x100 m. bayrak: 1-Jamaika (Ackeem Blake, Tina Clayton, Kadrian Goldson, Elaine Thompson-Herah): 39.62 (yeni dünya rekoru), 2- Kanada: 40.23, 3-ABD: 40.33.

KARMA, 4x400 m. bayrak: 1- ABD (Bryce Deadmon, Paris Peoples, Jenoch Mc Liver, Bailey Lear): 3.07.47, 2-Jamaika: 3.08.24, 3-Büyük Britanya: 3.09.84.

Bu etkinlik, 2027 yılında Pekin’de düzenlenecek Dünya Atletizm Şampiyonası için bir eleme olarak kabul edildiğinden, her kategoride ilk 12 takım, Dünya Şampiyonası’na katılmaya hak kazandı.

Bu şampiyona için görüşüm:

Sokağa çıkıp 10 insana “Botswana ülkesi hangi kıtada?” diye sorsam bir tane dahi bilen çıkmayacaktır. Atletizmin yeni yükselen yıldızı, Bostwana, Afrika kıtasının güneyinde, denize kıyısı olmayan bir kara ülkesidir. İngiliz sömürgesi iken 1966 yılında bağımsızlığına kavuşan 2,5 milyon nüfusa sahip kişi başı yıllık geliri 16.253 dolar olan bu ülke 1980 yılından sonra olimpiyatlara katılmaya başladı.

İlk olimpiyat madalyasını, 2012 Londra Olimpiyatları’nda 800 m.’de Nijel Amos’un (Doğum: 1994) 1.41.7’lik derecesi ile 3’üncü olması ile bronz olarak kazandı. Botswana’nın kısa mesafelerdeki ünlü ismi Letsile Tebogo ise 2024 Paris Olimpiyatları’nda 200 m.’de 19.46 ile 1’inci olup altın madalyayı boynuna taktığında hem Botswana’nın hem de Afrika kıtasının ilk altın madalya kazanan atleti olma başarısını gösteriyordu.

Botswana genç sporculara yapılan yatırımlarla, doğru sporcu yetiştirme politikaları ile adını tüm dünyaya duyururken, Dünya Bayrak yarışlarına katılan 40 ülke arasında Zimbabve varken, 5 yıldır savaşan Ukrayna varken, Uganda, Senegal, Hindistan varken, Kolombiya ve Çekya varken, 85 milyonluk Türkiye’nin kadın ve erkek bayrak takımları neden yok?

Türkiye neden devşirmelerle değil kendi özünden yetiştirdiği atletlerle, şu saydığım ülkelerin arasına bayrak takımı gönderemiyor?

Bostwana gibi 2,5 milyonluk bir ülke, 1980’den beri 46 yıldır katıldığı olimpiyatlarda atletizmde 1 altın+1 gümüş madalya kazanırken, Türkiye 1948’den beri bugüne kadar geçen 72 yılda neden sadece 3 madalya kazanıyor? (Ruhi Sarıalp, 1948 Londra, 3 adım, bronz, Eşref Apak, çekiç atma, 2004 Atina Gümüş, Yasmani Copello 2016, Rio, 400 m. engelli, bronz ). Neden bir kere dahi altın madalyaya ulaşamıyor?

Türkiye’de atletizmde başarılar neden genelde devşirme ya da bireysel antrenörlerin kendi imkânları ile çıkardığı tek tük yeteneklere dayanıyor? Türkiye’nin neden atlet yetiştirmede ileriye yönelik planları yok? Tesislerin yetersizliği, mevcut tesislerin verimli kullanılamaması, okullarda beden eğitimi derslerinin sayısını arttırmak gerekirken spor derslerinin mevcut eğitim programından kaldırılması, Türkiye’de mevcut ortaokul ve liselerin büyük bir kısmında spor için salonların zorunlu tutulup spor salonu yaptırma mecburiyetinin getirilmesi, her bölgede her sporun yapılması yerine Türkiye’nin dermografik özelliklerine göre bölgelerde belli spor branşlarına ağırlık verilmesi, kaynakların bölgesel insan yapısına, iklim şartlarına, mevcut tesislere göre bir veya iki spora yönlendirilmesi ve kaydırılması…

Bu soruların cevapları ortak akılla çözüm beklerken, mevcut sistemle 2028 Los Angeles ve 2032 Brisbane Olimpiyatları’nda atletizmde madalya beklemek hayal gibi görünüyor. (O ülkeden, bu ülkeden devşirme toplayıp olimpiyatlarda kürsüye çıkma hayali buz üzerine yazı yazmanın ötesine geçmez, paraları devşirme transferine harcayacağımıza kendi insan kaynaklarımıza dönüp, uzun vadeli plan yaparak gelecek olimpiyatlara hazırlanmak gerekiyor.)