Teknolojik bağımlılığın insan sağlığı üzerindeki etkileri

Günümüz internet, bilgisayar ve cep telefonu dünyasında, zaman zaman kendinizi bitkin, dağınık veya tükenmiş olarak hissediyor musunuz? Günümüzde modern insanın bu hali ‘wired and tired: sürekli uyarılmış ve sürekli yorgun’ olarak tarif ediliyor.

Dijital çağda ekran bağımlılığı giderek büyüyen bir sağlık sorunu olarak karşımıza çıkmaya başladı. Sorun sadece teknolojik emzik: (erişkinin cep telefonu) ya da bilgisayarla çok fazla vakit geçirmek değil, sorun ekran karşısında, hep aynı beden şekli ile uzun zaman oturmak (bu, işyerinde, metroda, otobüste veya evde otururken de olabilir); öne eğilmiş baş, kitlenmiş omuzlar, hareketsiz bacaklar, sabit aynı noktaya uzun süre bakmak ve giderek sığlaşan şekilde nefes alıp verme…

Hiç dikkat etmediğimiz bu özellikler, giderek alışkanlık haline dönüşüyor ve zamanla sağlık sorunlarını da beraberinde getiriyor.

Uzmanlar özellikle boyun duruş pozisyonuna bağlı ağrılarını ‘Tech neck’ diye adlandırıyor. Bu tabloda, telefonu devamlı aşağı bakarak kullanmak; boyun, sırt ve omuzlarda kronik ağrıya yol açıyor. Uzun süre bilgisayar veya telefon ekranına bakmak; göz kuruluğu, bulanık görme ‘Digital göz yorgunluğu’na yol açabiliyor…

İşyerinde, evde, metroda, otobüste uzun süre oturduğunuz zaman, bacaklardaki kan akışı yavaşlıyor, damarlara basınç artıyor ve kaslar, kandaki glükozu yeterince işleyemiyor.

SONUÇ: Yorgunluk, kan şekeri dengesizliği ve metabolik bozulma.

Sabahları 1 saat spor yapmak, ardından, işyerinde 5-6 saat oturmak, gün boyu oturmanın zararlarını ortadan kaldırmıyor. Bilgisayar ekranındaki devamlı ışık, telefondaki devamlı bildirimler, zihinsel beyin yorgunluğunu artırıyor.

Bütün bu olumsuz etkiler, ‘beyin sisi’, dikkat dağınıklığı, motivasyon kaybı, özellikle işyerlerinde öğleden sonra ortaya çıkan enerji düşüşleri ve ruh halindeki dalgalanmalar, dijital yaşamın yaygın yan etkileri olarak sıklıkla görülmeye başlıyor.

Tabii, bu ürkütücü tabloya rağmen, cep telefonu veya bilgisayarları çöpe atmak mümkün değil.

Dijital çağın getirdiği bitkinlik, yorgunluk, dağınıklık ve tükenmişlikleri azaltmak için öneriler:

*Her 30 dakikada bir telefonunuzu elinizden bırakın, bilgisayar ekranından gözünüzü ayırın, otururken ayağa kalkın… Oda içinde veya koridorda 5 dakika süre ile kısa bir yürüyüş yapın.

*Asansöre binmek yerine merdivenden inin. Yine çıkarken asansör yerine merdiveni kullanın…

*Metro/otobüste oturarak seyahat ediyorsanız, 1saatten fazla süren uzun yolda direksiyon başında iseniz, bir saatten fazla süren uçak seyahati yapıyorsanız, bacaklarınızı uzatın, ayaklarınızı, ileri geri, yana ve rotasyonel olarak hareket ettirin…

*Bu yapacağınız kısa süreli hareketler bile, yorgunluk seviyenizde yüzde 25-30 azalma, kan şekeri düzeyinde belirgin azalma, tansiyon değerlerinizde ortalama 5 puan iyileşme ve bir konuya odaklanmanızda artış yapacak veya gözlerinizin ekrandan bir süre uzak kalmasını sağlayacaktır.

KAYNAK:

1-Manouch Zomoridi and Kath Diaz ”Body electric:The Hidden health costs of the digital age and new science to reclaim your well-being”: Vücut elektriği: Dijital çağın gizli sağlık bedelleri ve kendimizi dijital çağda iyi hissetmenin yolları (Teknolojik bağımlılık (internet, bilgisayar ve cep telefonları) ve yorgunluk… Flatiron Books. Mayıs 2026. Satış fiyatı: 29.99 dolar.