Türkiye kır koşusu (Kros ) birincilikleri (1)

Türkiye atletizmi kır koşusu kavramı ile 1937 yılında Vildan Aşir Savaşır’ın Federasyon başkanlığı yaptığı 1935-1939 yıllarında tanıştı. 1937’de 103 atletin katılımı ile başlayan kır koşuları, 1945’li yıllardan sonra atletizmin unutulmaz ismi Naili Moran federasyon başkanlığı yıllarında (1945-57) ivme kazandı. 1948/49 sezonunda 294 bölgesel koşuda 4512 atletin katılımı ile yapıldı.

1937-49 yılları arasında Türkiye kır koşusu birinciler dökümü: 1937 (Ankara, 6000 m. Şevki Evren; 22.18, 1938: (Ankara, 6000 m): Galip Koşar; 9.20, 1939 (Ankara, 6000 m): Rıza Maksut İşman, 1940 (İstanbul, 7500 m.): Rıza Maksut İşman; 25.51.4, 1941 (İzmir, 7500 m): Mustafa Kaplan; 24.32.2, 1942 (Eskişehir, 7500 m): Eşref Aydın: 22.08.1, 1943: Adana, 1944, Ankara, 1945, İstanbul, 1946, Edirne, 1947 Ankara (6 yıl aralıksız, kır koşuları şampiyonu), 1948 Kayseri:10.000 m:Recep Het:31.34.4, 1949 Gaziantep: 10.000 m) Osman Coşgül: 33.12.

İlk Balkan Kır Koşusu birinciliği, 1940 yılında İstanbul’da yapılmış. Bu yarışta Mustafa Kaplan, Hüseyin Albayraktar, Rıza Maksut İşman ve Artin Artan’dan oluşan Türk takımı, bir sayı farkla Yugoslavya’nın arkasından ikinci olmuştu… İşte günümüzde halen Türkiye Kros Şampiyonası adıyla yapılmaya devam eden bu yarışların kürsüdeki birinci ismi hiç şüphesiz, bu yarışı 13 defa üst üste kazanma başarısını gösteren büyük atlet Muharrem Dalkılıç’tır. (1958-1970 yılları arası.)

10 Şubat 1938 Gaziantep doğumlu (87 yaşında) olan Dalkılıç, spora doğduğu şehirde futbol oynayarak başladı. Kale gençlik takımında sağ iç ve sol iç oynadı. 1955 yılında Gaziantep Atletizm Ajanı Saip Aksoy’un ısrarı ile kros koşmaya başladı. Zamanın Federasyon Başkanı Naili Moran gelecek vadeden Muharrem’e Ankara’da kalması ve antrenman yapabilmesi için sahibi olduğu Moran Reklam Şirketi’nde iş verdi. Dalkılıç bir yandan şirkette çalışırken, bir yandan da Besim Aybars Hoca nezaretinde düzenli antrenman yapmaya başladı. Bu arada FB Kulübü’ne transfer oldu.

KIRDIĞI TÜRKİYE REKORLARI:

GENÇLER: 5000 m:15.49.4; (1956). BÜYÜKLER: 1500 m: 3.46.6, Sofya,1962, 3000 m: 8.13.2, Oslo, 1963, 5000 m: 14.02.2 Helsinki, 1963.(Bu 3 rekor da ancak 12 yıl sonra 1972’de Mehmet Tümkan tarafından kırılmıştır.) 4x400 m. Bayrak: Milli takım(Fahir Özgüden, Ekrem Koçak, Ahmet Akbaş, Muharrem Dalkılıç.) 3.18.7, 4. 18.ci Balkan Oyunları, Bükreş, Romanya 1959.

TÜRKİYE KROS ŞAMPİYONALARINDAKİ DERECELERİ:

1955, Eskişehir; 35.ci, 1956, Bursa: 9.cu, 1957, Adana; 6.cı. 1958-1960 yılları arasında aralıksız 13 defa Türkiye Kros Şampiyonaları Birincisi. 1956-66 yılları arasında 70 kez milli formayı giydi. 4 defa Ömer Besim Koşalay, kırmızı eşofman yarışmalarında şampiyon oldu.

UNUTAMADIĞI İKİ YARIŞ: İstanbul’da yapılan 21.ci Balkan Oyunları’nda 800 metre yarışının son 10 metresinde dengesini kaybedip sendelemesine rağmen son bir atakla ipe uzanıp Romen rakibi Mihali’yi burun farkı ile geçip 1.54.6’lık derecesi ile kazandığı yarış.

Rakibi Mihali de yarışı 1.54.7 ile 2. bitiriyor. 2-16-17 Temmuz 1963 tarihlerinde Helsinki’de yapılan İskandinavya-Balkan karması yarışmalarında Romen Barabaş’ı da geçip 4.02.2’lik derecesi ile Türkiye rekorunu kırarak yarışı birinci bitirmesi ve bu mesafedeki Ünlü Finlandiyalı Atlet Paovo Nurmi anısına konulan Finlandiya Cumhurbaşkanı özel kupasını kazanması.

Yerel gazeteler, bu yarıştan sonra “Şimal Fatihi” adını verdikleri Muharrem Dalkılıç’ı günlerce manşette tutmuşlardı. Türk atletizminin gerileme dönemi sayılan 1960-70’li yıllarda Balkanlardan öteye bir başarısı olmayan Türkiye’nin Avrupa’ya sesini ve var olduğunu hatırlatan Dalkılıç yurda dönüşte de bir kahraman gibi karşılandı.