Bir milletin küçük kahramanı

Bazen bir milletin tüm hikâyesi bir çocuğun gözlerinde saklanır.

Hani bazı yüzler vardır… Daha bakar bakmaz insanı durduran, kelimeleri boğazında düğümleyen… İşte o yüzlerden biri, Kurtuluş Savaşı’nın tozu dumanı arasında, küçücük bir bedenin içinde taşıdığı kocaman cesaretiyle karşımıza çıkan 12 yaşındaki Onbaşı Nezahat’ın yüzüdür.

Nezahat’ın hikâyesini ilk duyduğumda, aklıma şu soru düştü: Biz bugün hangi duyguyu kayıplarımıza gömdük ki, bir çocuğun cesareti bize şaşırtıcı geliyor? Bu sorunun peşine düşmek, aslında bir toplumun vicdanına doğru yavaşça yürümek demekti.

BİR MİLLETE AYNA

Nezahat’ın babası, Kuvayı Milliye komutanlarından Albay Halit Bey. Annesi vefat edince o gencecik kız çocuğu, babasının yanında büyümüş; siperdeki askerlerin kardeşi, evladı, morali olmuş.

Üzerinde büyük askerlere bile ağır gelen bir sorumluluk, ama yüreğinde doğuştan gelen bir kararlılık vardır Nezahat’ın. Siperden sipere koşar, mermi taşır, yaralılarla ilgilenir. Bazı çarpışmalarda askerlerin arkasından değil, önünden gider.

O günlerin tanıkları anlatır: “Nezahat öyle bir cesaretti ki, onun koştuğunu gören asker geri adım atmazdı.”

Bugün birkaç kötü haberle, birkaç kırıcı sözle motivasyonunu kaybeden bizler için bu sahneler aslında bir tokat gibi… Çünkü 12 yaşında bir çocuk, korkuyu saklamayı, acıyı unutturmayı, umut taşımayı biliyordu.

Biz bugün neyi unuttuk?

KÜÇÜK GÖVDEDE KOCAMAN BİR RUH

Nezahat’ın hikâyesi sadece kahramanlık değil; aynı zamanda vefa. Bir çocuğun babasına, vatanına ve o günün umuduna duyduğu vefa… Bugün vefayı yalnızca bayram ziyaretlerine sığdıran, dostluğu sosyal medya beğenilerine mahkûm eden bir toplum olarak düşünmeden edemiyorum:

Biz hangi yolda birbirimizden bu kadar uzaklaştık? 12 yaşındaki bir kız çocuğu savaşın kalbinde, yeri geldiğinde susarak, yeri geldiğinde koşarak, ama hep omuz omuza durarak vefanın ne olduğunu göstermişti. Biz ise bugün en küçük tartışmada birbirinden kopan, aynı yolun yolcusu olmayı unutan bir kalabalığa dönüştük.

BU HİKÂYEDEN ÇIKAN EN BÜYÜK DERS

Nezahat savaşmak için doğmadı. Ama savaş onun kapısına dayandı. Bugünün toplumunda, en küçük toplumsal sorumluluğun bile başkalarından beklenmesi, “Biri yapsın” kültürünün yaygınlaşması acı bir tablo.

Nezahat’ın hikâyesi bize şunu haykırıyor: “Sorumluluk, seçtiğin değil; gerektiğinde üzerine aldığındır.”

Sokağındaki çöpten, ülkenin adalet anlayışına; aile içindeki dayanışmadan toplumsal birlik duygusuna kadar her şey sorumlulukla başlar. Fakat biz artık sorumluluk almayı değil, sorumluluk devretmeyi normalleştirdik. Oysa bir toplum, sorumluluk almaktan kaçan bireylerle değil, görevine gönülden sarılan insanlarla ayakta kalır.

KADINLARIN GÖRÜNMEYEN KUVVETİ

Tarihe “Onbaşı Nezahat” olarak geçen bu küçük kahraman, aslında Türk kadınının gücünün sembolüdür. Bugün kadınları hâlâ tartışma konusu yapanların, onların tarihimizin kalbine nasıl kazındığını görememeleri trajiktir. Anadolu kadını, Milli Mücadele’nin mermisini taşımış, cephesini kurmuş, evini yönetmiş, çocuğunu korumuştur.

Nezahat ise bu gücün çocuk bedenine sığabilen halidir. Toplumun buradan alması gereken ders çok açıktır: “Bir millet, kadınını ne kadar desteklerse o kadar yükselir.” Bugün birçok kadın toplumda görünmez kılınırken, yüz yıl önce bir kız çocuğunun aldığı rütbenin anlamı bize neyi hatırlatıyor?

GERÇEK KAHRAMANLIK SESSİZLİKTE GİZLİDİR

Nezahat hiçbir zaman ödül istemedi. Şöhret peşinde koşmadı. Meclis’te adı geçse de, gazetelerde yazılsa da o hep sessizliğini korudu. Oysa biz bugün doğru bir şey yaptığımızda bunu gösterme ihtiyacı duyuyoruz. Daha çok görünmek, daha çok takdir edilmek istiyoruz.

Nezahat bize başka bir şey öğretiyor: “Bir işi alkış için değil, vicdanın için yap.” Toplumun ihtiyaç duyduğu şey tam da bu:

Gösterişsiz iyilik, sessiz kahramanlık, karşılık beklemeden yapılan hizmet… Bu ülkeyi bugüne getiren tam da bu ruhtu. Biz ise giderek bu ruhun kıymetini bilmeyi unuttuk.

ZORLUK İNSANLARI KÜÇÜLTMEZ

Bazen bir milletin karakteri en zor zamanlarında ortaya çıkar. Kurtuluş Savaşı böyle bir dönemdi. Bugün ekonomik sıkıntılar, toplumsal gerginlikler, adalete duyulan güvensizlik çoğu insanda “Bu ülke nereye gidiyor?” hissi oluşturuyor.

Oysa tarih bize diyor ki: En karanlık gecelerin sabahı vardır. En büyük zorluklar yeni bir ruh doğurur. En çok tükenmiş hissettiğin an, yeniden başlamanın kapısıdır.

BUGÜNE DÜŞEN PAY

Onbaşı Nezahat’ın hikâyesi bize tarih kitabı bilgisi değil; toplumsal bir yüzleşme bırakıyor.

Bu yüzleşmenin özeti şudur:

Cesaret yaşla ilgili değildir. Vefa unutulursa toplum çöker. Sorumluluk başkasına bırakılamaz. Kadınlar güçlendikçe millet büyür. Gösterişsiz kahramanlık en değerli olandır.

Zorluk, gelişimin habercisidir. Bir millet, çocuklarına verdiği ruhla ayakta kalır.

Ve en önemlisi:

Bir milletin geleceği, geçmişteki cesur çocukların bize bıraktığı mirası anlayabildiğimiz ölçüde şekillenir. Onbaşı Nezahat, bu mirasın en masum, en güçlü ve en sessiz kahramanıdır. Bugün yapmamız gereken tek şey, o küçük yüreğin bize bıraktığı büyük dersi duymaktır.

Ve belki de şöyle demektir:

“Biz bu vatana böyle bir çocuğun gözleriyle bakabildiğimiz sürece asla kaybetmeyiz.”