Her şey var, hiçbir şey yok

Geçtiğimiz günlerde metroda sıradan bir gün yaşıyordum. İnsanlar bir yerlere yetişmeye çalışıyor, kimileri telefon ekranlarına bakıyor, kimileri kulaklıklarıyla kendi dünyalarına çekiliyordu. İstasyonda görev yapan güvenlik görevlisine selam verdim.

“Kolay gelsin, ne var ne yok?” diye sordum. Beklediğim cevaplardan biri gelmedi. “Her şey var ama hiçbir şey yok” dedi.

Kısa bir cümleydi. Belki birkaç saniye içinde unutulabilecek kadar kısa…

Ama o gün boyunca zihnimde dönüp durdu. Çünkü aslında bu söz yalnızca bir güvenlik görevlisinin cevabı değildi. Belki de içinde yaşadığımız toplumun sessiz bir özeti gibiydi.

Gerçekten de bugün her şey var. Market rafları ürünlerle dolu. Telefonlarımız dünyanın öbür ucundaki insanlara saniyeler içinde ulaşmamızı sağlıyor. İnternet sayesinde istediğimiz bilgiye birkaç dokunuşla erişebiliyoruz. Arabalarımız daha konforlu, evlerimiz daha teknolojik, şehirlerimiz daha büyük.

Bundan elli yıl önce yaşayan insanlar bugünün imkânlarını görseydi muhtemelen hayranlık duyardı. Fakat bütün bunlara rağmen insanlar neden bu kadar mutsuz? Neden bu kadar öfkeli? Neden bu kadar yalnız?

İşte üzerinde düşünmemiz gereken asıl soru burada başlıyor. Belki de sorun sahip olduklarımızın az olması değil, sahip olduklarımızın bizi artık tatmin etmemesidir.

Bir zamanlar insanlar komşularının kapısını çalmadan yemek yemezdi. Mahallede bir çocuk düştüğünde yalnızca annesi değil, bütün mahalle ayağa kalkardı. İnsanlar birbirlerinin hayatlarına dokunurdu.

Bugün ise aynı apartmanda yıllarca yaşayıp birbirinin adını bilmeyen insanlar var. Asansörde göz göze gelmemek için telefonuna bakan insanlar var. Yan yana oturup birbirinden kilometrelerce uzakta yaşayan insanlar var.

Teknoloji ilerledi. İletişim araçları gelişti. Ama iletişim her zaman güçlenmedi. Çünkü iletişim yalnızca konuşmak değildir. İletişim anlamaktır. Dinlemektir. Hissetmektir. Karşımızdaki insanın varlığını önemsemektir.

Belki de bugün eksikliğini hissettiğimiz şey tam olarak budur.

Toplum olarak uzun yıllardır ekonomik göstergeleri konuşuyoruz. Büyümeyi konuşuyoruz. Üretimi konuşuyoruz. İhracatı konuşuyoruz. Bunların hepsi önemlidir. Bir ülkenin güçlü olması için ekonomik kalkınma şarttır.

Ancak kalkınma yalnızca rakamlardan ibaret değildir.

Bir ülkenin gerçek gücü insanların birbirine duyduğu güvenle de ölçülür. Bir ülkede insanlar birbirine güvenmiyorsa, birbirini anlamıyorsa, birbirinin acısına kayıtsız kalıyorsa orada görünmeyen bir yoksulluk başlamış demektir.

Bu yoksulluk para ile ölçülemez. Bu yoksulluk istatistiklere yansımaz. Ama toplumun ruhunu yavaş yavaş aşındırır.

Bugün birçok insanın temel sorunu yalnızlık. Kalabalıklar içinde yalnızlık. Sosyal medya hesapları arasında yalnızlık. Kalabalık şehirlerin ortasında yalnızlık. Oysa insan, doğası gereği yalnız yaşamak için yaratılmış bir varlık değildir.

İnsan paylaşmak ister. Anlaşılmak ister. Hatırlanmak ister. Değer görmek ister.

Bazen bir insanın bütün gün boyunca duyduğu en samimi söz, bir otobüs şoförünün “Günaydın” demesi olabiliyor.

Bu bile bize neyi kaybetmeye başladığımızı gösteriyor. Belki de yeniden hatırlamamız gereken şey çok büyük projeler değil. Çok büyük sözler değil. Çok büyük vaatler değil.

Belki yeniden hatırlamamız gereken şey insanın kendisidir.

Bir çocuğun gözündeki meraktır. Bir yaşlının anlattığı hatıradır. Bir komşunun kapıyı çalmasıdır. Bir dostun hâl hatır sormasıdır.

Çünkü toplumları ayakta tutan yalnızca binalar değildir. Yalnızca yollar değildir. Yalnızca fabrikalar değildir.

Toplumları ayakta tutan görünmeyen bağlardır. Saygıdır. Nezakettir. Güvendir. Vicdandır. İnsanların birbirine karşı duyduğu sorumluluk duygusudur.

Belki de metrodaki güvenlik görevlisinin söylemeye çalıştığı şey buydu. Belki de hepimizin farkında olduğu ama yüksek sesle söylemeye cesaret edemediği gerçeği birkaç kelimeye sığdırmıştı.

“Her şey var ama hiçbir şey yok.”

Bu söz aslında umutsuzluğun değil, bir uyarının ifadesidir.

Çünkü eksikliğin ne olduğunu fark eden toplumlar onu yeniden inşa edebilir.

Yeter ki neyi kaybettiğimizi doğru anlayalım.

Belki bugün ihtiyacımız olan şey daha fazla teknoloji değil. Daha fazla bina değil. Daha fazla tüketim değil.

Belki ihtiyacımız olan şey biraz daha fazla insanlık. Biraz daha fazla anlayış. Biraz daha fazla merhamet… Ve biraz daha fazla birbirimize dönüp bakabilme cesaretidir.

Çünkü günün sonunda geriye kalan ne sahip olduğumuz eşyalar olacaktır ne de banka hesaplarımızdaki rakamlar.

Geriye kalan, hayatımıza dokunan insanlar ve bizim dokunabildiğimiz hayatlar olacaktır.

İşte o zaman hiçbirimiz “Her şey var ama hiçbir şey yok” demek zorunda kalmayacağız.