Bursa'nın ciddi açmazı:Kentsel Dönüşüm!

Yasemin GÜLER 14 Ekim 2021 Perşembe, 06:00

İnşaat Mühendisleri Odası Bursa Şube Başkanı Mehmet Albayrak'ın gazetemize yaptığı ziyarette konuştuklarımızı tek yazı ile size aktarmam mümkün olmadığı için iki bölüm halinde işleme kararı vermiştim konuyu. Hatırlayacaksınız ilk bölümde sanayi bölgeleri konusundaki düzenli yapılaşma ve tarım alanlarının korunmasını konu alan sohbetimizi aktarmıştım sizlere. Şimdi sıra tüm şehri ilgilendiren kentsel dönüşüm konusuna geldi.

Konu son derece hassas malum. Hem vatandaş açısından hem de şehrin planlanmasında karar verici olan dinamikler açısından çok bilinmeyenli bir denklemin içinde boğuşmak gibi kentsel dönüşüme çözüm üretmek.

Çünkü cümle şöyle başlıyor mecburen; "Eviniz yıkılacak!"

Aslında o ev zaten yıkılacak, mesele içerisinde hane halkı olmadan yıkılıp yerine daha sağlıklısının yapılması ve yaşamın güvenceye alınması, ama bunu anlatmak hele de doğru anlatmak o kadar kolay değil.  

Son yaşanan gelişmelerin ışığında; "Bir yanda konut sıkıntımız var, bir yanda konut stokumuz var. Bizim konut stokumuz mu var konut sıkıntımız mı var?" diye sordum ziyareti esnasında Mehmet Albayrak'a.

"Bizim şöyle bir sıkıntımız var, bizim depreme dayanıklı konut sıkıntımız var. Yaşanabilir bir bölgede, depreme ve diğer doğal afetlere karşı güvenli konut sıkıntımız var. Bursa yüzde 50'si kaçak yapılaşmış bir şehir. Bu nedenle konut fazlalığımız varmış gibi görünse de asında yaşanabilir konut sıkıntısı çekiyoruz. Bunu düzenlemenin yolu da ancak kentsel dönüşümden geçiyor. Başarabilirsek Bursa'da toplumun geleceğini de güvence altına alabileceğimizi düşünüyorum."

Aldığım bu yanıt da size yazımın başında anlatmaya çalıştığım düşünceleri geliştirdi kafamda. Kentsel dönüşümle ilgili üzerinde en çok durulan bölgeler Altıparmak ve Çarşamba bölgeleri. Bitişik nizam yapılmış ve çoğu hisseli parsel usulü satılmış apartman dairelerinden oluşan bölge de "İnanabiliyor musunuz bunu başarabileceğinize?" sorusunu yöneltmek farz olmuştu haliyle.

"İnanmak durumundayız, başka yolu yok çünkü. Depreme dayanıklı olmadığı kesinleşmiş bu konutlar var, bu bir realite ve sorunu çözmek zorundayız. Bursa olarak ciddi bir açmazdayız. Çok zor ve sıkıntılı bir süreçtir bu, ama dönüşümden başka çaremiz yok. Ülkemiz bunu başarabilmeli!"

Evet, ülkemiz bunu başarabilmeli de nasıl?

"Kentsel dönüşüm 2010 yılında ülke gündemine girdi, 2013 yılında yasası çıktı. Bunda da geç kaldık, ama hala yasası çıkan bir konu hakkında konuşuyoruz" diyor Mehmet Albayrak, çok da haklı. Bu konudaki en önemli sorunun da geçtiğimiz yıllarda özellikle Nilüfer İlçesinde kentsel dönüşüm için verilen 0.50 emsal artışı olduğunu belirtiyor. "Bizim elimizi bu noktada 0.50 emsal artışı furyasının çıkmış olması bağladı. Bu yanlış bir düğmeydi. Yanlış yerden ilikledik düğmeyi biz. Şimdi o yanlışı düzeltmeye çalışıyoruz. Vatandaşta da öyle bir algı oluştu ki, benim evimi dönüştürecek müteahhitler, gelecekler, bana hem daha büyük hem yeni bir ev verecekler, hatta üstüne de para verecekler! Bu algıyı yıkmaya çalışıyoruz!"

Kentsel dönüşümde vatandaşın da elini cebine atmasının gerektiğini belirtiyor Albayrak, ancak vatandaşın elini cebine atması içinde bulunduğumuz ekonomik koşullarda hiç de kolay değil! Bu konunun çözümü de bakanlıklar düzeyinde yapılacak düzenlemelerle mümkün olacak anlaşılan.

"Kentsel dönüşüme şehrimizden doğru bir örnek vermek gerekirse Mevlana Mahallesi'ndeki dönüşümün doğru bir dönüşüm olduğunu söyleyebiliriz" diyen Albayrak, "Dönüşüm bir mahalleyle olur, parsel bazında olmaz. Mevlana doğru bir çalışmadır, doğru bir modeldir, mahsurlu tarafları olabilir, ama en azından yeni bir planla yeni bir mahalle oluşturuyorsunuz. Çok daha sağlıklıdır eskiye bakarak. Biz bu projeyi en başından itibaren destekledik. Ancak kaçak yapılaşmış mahallelere doğalgaz bağlanması gibi geri dönüşleri de desteklemediğimizi bir kez daha belirtelim!" dedi.

Konuşmamızın en  can alıcı kısmını en sona sakladım. İnşaat Mühendisleri Odası olarak İstanbul ve deprem konusunda katıldıkları bir toplantıda kurdukları şu cümleleri aktardı Şube Başkanı Mehmet Albayrak; "Artık İstanbul'u dönüştürmek için geç kaldık. Deprem çok yakın, dolayısıyla İstanbul'da deprem sonrasında hangi şehir, nereden, nasıl müdahale edecek, onun planlanmasını yapmak lazım!"

Umarım aynı cümleleri Bursa için kurmak zorunda kalmayız...