Bazı insanlar vardır; yaşadıkları döneme sadece tanıklık etmez, yaşadıkları kente yön verir, binlerce insanın hayatına dokunur ve geride silinmeyecek izler bırakırlar. Bursa’nın yetiştirdiği en önemli hayırseverlerden, sosyal hizmet gönüllülerinden ve hekimlerinden biri olan Dr. Tevfik Rüştü Burlu da işte böyle bir isimdi.
Yoksulların, kimsesizlerin, korunmaya muhtaç çocukların, engellilerin ve yaşlıların umudu olan Dr. Rüştü Burlu, hayatını insanların hayatını güzelleştirmeye adamış örnek bir Cumhuriyet aydını olarak hafızalara kazındı. Onun adı bugün yalnızca bir insanı değil; iyiliği, merhameti, vicdanı ve sosyal sorumluluğu temsil ediyor.
BURSA’DA BAŞLAYAN HAYAT, İNSANLIĞA HİZMETE DÖNÜŞTÜ 24 Temmuz 1928 tarihinde Bursa’da dünyaya gelen Dr. Tevfik Rüştü Burlu, ilk, orta ve lise eğitimini doğduğu şehirde tamamladı. Başarılı eğitim hayatının ardından İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’ne girerek doktorluk mesleğine adım attı.
1951 yılında mezun olduktan sonra askerlik görevini yerine getiren Burlu, meslek hayatının ilk yıllarında yalnızca bir doktor olarak değil, aynı zamanda toplumun sorunlarına çözüm üreten bir sosyal lider olarak dikkat çekmeye başladı.
Erzurum’un Çat ilçesinde hükümet tabibi olarak görev yaptığı yıllar onun hayatında bir dönüm noktası oldu. Bölgenin sosyal ve ekonomik şartlarını yakından gören Burlu, insanların yalnızca sağlık hizmetine değil, sosyal desteğe de ihtiyaç duyduğunu fark etti.
Kurduğu yardım derneği aracılığıyla ihtiyaç sahiplerine ilaç yardımı yaptı, ağaçlandırma çalışmalarını başlattı, sosyal projeler geliştirdi ve dönemin şartlarında oldukça önemli bir adım atarak her eve tuvalet yapılmasını sağladı. Aynı dönemde 1,5 yıl kaymakam vekilliği görevini de üstlenerek devlet hizmetini sosyal sorumluluk anlayışıyla birleştirdi.
HEKİMLİĞİ MESLEK, İNSANLIĞI GÖREV BİLDİ 1960’lı yıllarda Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi’nde uzmanlık eğitimini tamamlayan Dr. Burlu, psikiyatri alanında uzman oldu. 1963 yılında Bursa’ya döndü ve Bursa Devlet Hastanesi’nde Ruh ve Sinir Hastalıkları Uzmanı olarak göreve başladı.
Yaklaşık 16 yıl boyunca binlerce hastaya şifa dağıttı. Ancak onu diğer hekimlerden ayıran en önemli özellik, muayene odasının kapısını kapattığında da toplum için çalışmaya devam etmesiydi.
Çünkü onun için hekimlik yalnızca hastalıkları tedavi etmek değil, insanların yaşam koşullarını iyileştirmekti.
KORUNMAYA MUHTAÇ ÇOCUKLARIN HAYATINA UMUT OLDU Dr. Rüştü Burlu’nun yaşamındaki en büyük hassasiyetlerden biri korunmaya muhtaç çocuklardı.
1970 yılında kurduğu Korunmaya Muhtaç Çocuklar Derneği ile Bursa’da binlerce çocuğun hayatına dokundu. O yıllarda çocukların eğitim, sağlık, barınma ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanması için büyük mücadele verdi.
Sırameşeler Yetiştirme Yurdu başta olmak üzere birçok çocuk yuvası ve sevgi evinin kurulmasında, geliştirilmesinde ve yaşatılmasında aktif görev aldı.
Onun girişimleri sayesinde çocuklar yalnızca barınacak bir çatı değil; eğitim alabilecekleri, sosyal faaliyetlere katılabilecekleri ve geleceğe umutla bakabilecekleri yaşam alanlarına kavuştu.
2001 yılında devlet tarafından alınan kararla Sırameşeler Yetiştirme Yurdu’na “Dr. Rüştü Burlu” adı verilmesi, onun çocuklara yaptığı hizmetlerin en anlamlı takdirlerinden biri oldu.
BİR ŞEHRİN SOSYAL HİZMET TARİHİNİ YAZDI Dr. Rüştü Burlu’nun görev aldığı vakıf ve derneklerin sayısı yirmiyi aşıyordu.
Kurucusu, yöneticisi veya gönüllüsü olduğu kuruluşlar aracılığıyla Bursa’nın sosyal hizmet altyapısının gelişmesine büyük katkı sağladı.
Göğüs Hastanesi’nin yapımından rehabilitasyon merkezlerine, huzurevlerinden aşevlerine, kadın sığınma evlerinden engelli eğitim merkezlerine kadar çok sayıda sosyal yatırımın arkasında onun emeği bulunuyordu.
Çekirge’deki Dörtçelik Muhtaç Kızlar Yurdu, Ertuğrulgazi Göğüs Hastanesi, Dr. Ayten Bozkaya Spastik Çocuklar Rehabilitasyon Merkezi, kadın misafirhanesi, aşevleri ve huzurevleri gibi birçok önemli tesisin hayata geçirilmesinde öncü rol üstlendi.
BİNLERCE AİLEYE UZANAN ŞEFKAT ELİ Yıllar boyunca kurduğu yardım ağları sayesinde binlerce aileye ulaşıldı.
İlaç alamayan hastalar tedavi edildi.
Eğitim masraflarını karşılayamayan öğrenciler okutuldu.
Evine ekmek götüremeyen ailelere erzak yardımları yapıldı.
Kış aylarında yakacak desteği sağlandı.
Giyim yardımları gerçekleştirildi.
Birçok kişi onun kapısını çaldığında geri çevrilmedi.
Bu nedenle Bursa halkı ona yıllar içerisinde yalnızca bir doktor gözüyle değil, bir baba şefkatiyle yaklaşmaya başladı.
Ve zamanla herkes onu aynı isimle anmaya başladı:
“Gariban Babası.”
YEŞİL KART PROJESİNİN İLHAM KAYNAKLARINDAN BİRİ Bugün sosyal devlet anlayışının önemli uygulamalarından biri olarak kabul edilen Yeşil Kart sisteminin fikirsel temellerinden biri de Dr. Rüştü Burlu’nun yıllar önce başlattığı uygulamaya dayanıyor.
Oluşturduğu Garibanlar Fonu kapsamında ihtiyaç sahiplerine dağıtılan yeşil kartlar sayesinde yüzlerce vatandaş yardım hizmetlerinden yararlanabildi.
Resmî bir uygulama olmamasına rağmen büyük ilgi gören bu çalışma, ilerleyen yıllarda devletin sosyal yardım politikalarına örnek gösterildi.
KİTAPLARINI BİLE GARİBANLAR İÇİN YAZDI Dr. Burlu yalnızca bir hekim ve sosyal hizmet gönüllüsü değildi.
Aynı zamanda düşüncelerini kaleme alan bir yazardı.
“Garibanlar”, “Çocuğun Sorunları” ve “Garibana Huzur” Çıplak Ayakla Toprağa Basanlar" isimli eserlerini yayımladı.
Ancak bu kitaplardan elde edilen gelirleri kişisel kazanca dönüştürmedi.
Tüm gelirleri yetiştirme yurtlarına, engellilere, huzurevlerine ve ihtiyaç sahiplerine bağışladı.
Kitapları adeta yardım kampanyalarına dönüşerek yüzlerce insanın hayatına dokundu... Dr. Rüştü Burlu'nun hayatının son yıllarına kadar işyeri komşuluğunu yapan E. Noter Başkâtibi ve S.Gazeteci Köksal Ladik' de, onun yardımsever kişiliğine ve insan sevgisine yakından tanıklık eden isimlerden biri oldu.
Ladik'in hafızasında yer eden anlamlı anılardan biri ise Birleşmiş Milletler tarafından ilan edilen Dünya Çocuk Yılı kapsamında ve bir kulüp tarafından düzenlenen yürüyüşte şuanki mevcut Vakıf Başkanı İmdat Atak'ın organize ettiği bir kur'a çekilişte yaşandı. Çekilişte kendisine tesadüfen Dr. Rüştü Burlu'nun 1979 yılında kaleme aldığı "Çocuk yılında Çocuğun Sorunları" adlı kitap çıktı. Çocukların korunması, eğitimi ve topluma kazandırılması konularındaki düşüncelerini içeren bu eser, yıllar sonra bile Ladik için büyük anlam taşıyan değerli bir hatıra olarak kaldı.
BURSA’NIN DÖRT BİR YANINDA İZLERİ VAR Bugün Bursa’da faaliyet gösteren birçok kurum ve kuruluşta Dr. Rüştü Burlu’nun izlerine rastlamak mümkün.
Yetiştirme yurtları, çocuk evleri, huzurevleri, eğitim vakıfları, rehabilitasyon merkezleri, yardım dernekleri ve sosyal tesisler onun emekleriyle şekillendi.
Bir caddeye adı verildi.
Kurucusu olduğu kurumlar yaşamaya devam etti.
Hakkında kitaplar yazıldı.
Ancak onu asıl ölümsüzleştiren şey, insanların kalbinde bıraktığı yer oldu.
DERNEK HİZMET BAYRAĞINI DEVRALANLARLA YOLUNA DEVAM EDİYOR 1970 yılında kurduğu Korunmaya Muhtaç Çocuklar Derneği bugün de faaliyetlerini sürdürüyor.
Dr. Burlu’nun 2014 yılına kadar sürdürdüğü başkanlık görevini
daha sonra, Dr. Burlu 'nun 1972 yılından, 2016 yılı vefatına kadar her konuda kendisinin yanında olan vakfın+yurtların ayakta durmasından çok büyük emeği geçen yardımcısı 2.Başkan Mustafa Gökbalkan tarafından devralındı.
Mustafa Gökbalkan’ın on yıllık hizmet döneminin ardından 2024 yılında göreve İmdat Atak geldi.
Bugün dernek, Dr. Rüştü Burlu’nun çizdiği yolda ilerleyerek çocukların eğitimine, sosyal gelişimine ve yaşam koşullarının iyileştirilmesine katkı sağlamaya devam ediyordur.
Ancak onun adı hâlâ yetiştirme yurtlarında büyüyen çocukların başarılarında, huzurevlerinde dua eden yaşlıların gönüllerinde, yardım gören ailelerin hatıralarında ve Bursa’nın sosyal hizmet tarihinde yaşamaya devam ediyor.
Çünkü bazı insanlar yalnızca yaşadıkları dönemi değil, gelecek nesilleri de etkiler.
Dr. Tevfik Rüştü Burlu, Bursa’nın yetiştirdiği en büyük hayırseverlerden biri olarak; merhametin, vicdanın ve insan sevgisinin simgesi olmayı sürdürüyor.
Onun hayatı, bir insanın samimiyetle çalıştığında bir şehrin kaderine nasıl dokunabileceğinin en güzel örneklerinden biri olarak tarihteki yerini koruyor.