UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan “Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğuşu” alanında yürütülecek olan “Dünya Kültürel Mirasının Sürdürülebilirliğinde Yerel Toplumun Psikolojik İyilik Hali: Cumalıkızık Köyü Örneği” başlıklı proje, UNESCO Dünya Mirası Gönüllüleri (World Heritage Volunteers – WHV) 2026 Programı kapsamında kabul edildi.
1 Temmuz – 10 Ağustos 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilecek proje, kültürel mirasın korunmasında yalnızca tarihî yapıların ve fiziksel değerlerin değil, miras alanlarında yaşayan yerel toplumun refahı, yaşam kalitesi ve psikolojik iyilik halinin de önemli bir unsur olduğunu vurgulayan yenilikçi bir yaklaşım ortaya koyuyor.
Proje kapsamında; Cumalıkızık Köyü’nde ekoturizmin uzun süreli sakinler üzerindeki etkileri incelenecek, iyi oluş hali, mahremiyet, iş-yaşam dengesi, stres ve günlük yaşam deneyimleri gibi konular ele alınacaktır. Yerel halkın görüş ve deneyimlerinin merkeze alınacağı çalışma, kültürel mirasın sürdürülebilirliği ile toplumsal refah arasındaki ilişkiye dikkat çekmeyi amaçlamaktadır.
Uluslararası gönüllüler, Bursa ve Cumalıkızık’ta gerçekleştirilecek şehir ve müze gezileri, saha gözlemleri, odak grup çalışmaları, görüşmeler ve uygulamalı etkinlikler aracılığıyla Dünya Mirası alanlarında toplum odaklı koruma yaklaşımlarını deneyimleme fırsatı bulacaktır.
Proje süresince kültürel miras farkındalığının artırılması, yerel kimliğin güçlendirilmesi ve ziyaretçi davranışlarına yönelik önerilerin geliştirilmesi hedeflenmektedir.
Ayrıca gönüllüler; geleneksel dokuma, ahşap işçiliği, köy logosunun belirlenmesine yönelik çalışmalar, ziyaretçi yoğunluğunun ölçülmesi, anketler aracılığıyla köy halkının görüş ve beklentilerinin tespit edilmesi, yönlendirme tabelalarının hazırlanması ve kültürel açıdan duyarlı ziyaretçi davranış rehberinin oluşturulması gibi faaliyetlerde yer alarak kültürel mirasın korunmasına yönelik uygulamalı çalışmalar gerçekleştirecektir.
Proje; İş, Örgüt ve Endüstri Psikologları Derneği (IOCP), Bursa UNESCO Derneği, UNESCO Bursa Alan Yönetim Birimi ve Cumalıkızık Köyü Kadın Eğitim, Dayanışma ve Kalkınma Derneği iş birliğiyle yürütülecektir.
Bursa UNESCO Derneğinin Cumalıkızık’a yönelik çalışmalarının bir parçası olacak söz konusu projenin, özellikle mevcut problem sahalarının UNESCO şemsiyesi altında tespit edilmesine katkı sunacak olması ayrı bir önem taşımaktadır.
Yerel halkın görüşleri, beklentileri ve deneyimlerinden elde edilecek verilerin, alanın korunması ve sürdürülebilir yönetimine yönelik çalışmalara ışık tutması beklenmektedir.
“MİRASI YAŞATAN İNSANLAR DA KORUNMALIDIR ”
Projeye ilişkin değerlendirmede bulunan Bursa UNESCO Derneği Başkanı İlker ÖZASLAN şu ifadeleri kullandı:
“Bursa ve Cumalıkızık’ın UNESCO Dünya Mirası kimliği yalnızca tarihî yapıları ve özgün mimarisiyle değil, bu mirası yaşatan insanlarıyla da anlam kazanmaktadır. Dünya Mirası Gönüllüleri 2026 Programı kapsamında kabul edilen bu proje, kültürel mirasın sürdürülebilirliğini yerel toplumun yaşam kalitesi ve psikolojik iyilik hali ile birlikte ele alması bakımından son derece değerli ve öncü bir çalışmadır.
Cumalıkızık’ta gerçekleştirilecek çalışmaların, Dünya Mirası alanlarında insan odaklı koruma anlayışına katkı sağlayacağına, genç gönüllüler ile yerel halk arasında güçlü bağlar kurulmasına vesile olacağına inanıyoruz. Bursa’nın uluslararası kültürel miras çalışmalarındaki görünürlüğünü artıracak bu projede yer almaktan memnuniyet duyuyoruz.”
Cumalıkızık’ta uygulanacak proje, Dünya Mirası alanlarının korunmasında yerel halkın deneyimlerini ve yaşam kalitesini merkeze alan yaklaşımıyla uluslararası düzeyde dikkat çekmekte; kültürel mirasın gelecek kuşaklara aktarılmasında toplumun aktif rolünü güçlendirmeyi hedeflemektedir.