Hava Durumu

Güzeldir bayramlar!

Yazının Giriş Tarihi: 18.04.2023 06:00
Yazının Güncellenme Tarihi: 18.04.2023 13:50

Daha öncede bahsetmiştik.

Gelenekler bir toplumun hafızası, kültürel değerlerin yaşatılmasına vesile olan olaylar…

İşin hüzünlü tarafı ise git gide geleneklerden uzaklaşılması…

Bayrama sayılı günler kala bu seferde bizim unutulmaya yüz tutan bayram geleneklerimizden bahsedelim istiyorum.

Belki de yüzünüzde tatlı bir tebessüm oluşacak, sizi çocukluğunuza götürecek, belki de ilk defa duyacaksınız.

Güzeldir bayramlar; Davulculara bahşiş, çocuklara içinde harçlık bulunan mendiller…

Malumunuz Ramazan Bayramı’nın bilinen diğer adı Şeker Bayramı. Ve bu bayramda çocukların büyüklerini ziyaret ederek şeker toplamaları en güzel geleneklerden. Özellikle mahalle kültürünün devam ettiği yerlerde kısmen devam ediyor olsa da büyük şehirlerde neredeyse unutulmaya yüz tuttu. Daha çok apartman ve sitelerde oturulan günümüzde, kapı komşularının bile birbirini doğru dürüst tanımadığı düşünüldüğünde…

Bayramlarda büyüklerin ziyaret edilerek ellerinin öpülmesi de geleneklerimizdendir. Hele ki büyüklerimizin özlem içinde küçükleri beklediği düşünüldüğünde hiç unutulmaması gereken geleneklerden biri. E tabi yine şehirleşmenin getirisi ile çalışma hayatından bunalanların bayramları tatil olarak görüp akraba ziyaretlerindense gezip, dinlenme planı yapması daha yaygın hale geldi. Telefonlar aracılığı ile büyüklerinden ellerinden öpülürken, sosyal medya üzerinden de eşin dostun bayramı toplu olarak kutlanır oldu. Haliyle çocukları en sevindiren bayram harçlıkları da bu vesile ile alınamaz, verilemez hale geldi. Gerçi bazı küçükler Whatsapp üzerinden İban numarası paylaşmayı ihmal etmiyor hali hazırda!

Bayramlarda amaç kimseyle küs kalmamak, sevdiklerimizle bir arada olmaktı. Hele ilk bayram sabahı kahvaltı sofralarında dededen toruna hep bir arada olmak… Birlik ve beraberliğin ön plana çıktığı bu zamanlarda ihtiyacı olanlara yardım etmek de yine en güzel toplumsal davranışlarımızdan biriydi...

***

Büyükşehirlerde yaşayanlar git gide geleneksel alışkanlıklarımızdan uzaklaşsa da kültürel anlamda çok zengin olan ülkemizde birbirinden güzel, anlamlı, farklı bayram gelenekleri de var.

Mesela; Kastamonulular çok iyi bilir ‘Bayram çıkarması’ geleneğini… Kadınlar evde yemek pişirip öğle namazının ardından camiye getirirler ve civar köylerden, mahallelerden gelenlerle birlikte o yemeklerden yenir, eğlenceler yapılır ve toplu olarak bayramlaşılır.

Denizli’de ise; bayramın ikinci, üçüncü günü, ‘Dede’ denilen bir ağaca gençler salıncak kurar. Çocuklara şeker, çikolata dağıtılır. Sırayla salıncağa binilir, maniler, şarkılar, tekerlemeler söylenerek eğlenilir.

Sırada bir efsane var: Fırtınalı bir günde Sinop Limanı’na demirleyen gemide gemicilerin erzakları tükenince, kaptan bir çözüm bulur. Şöyle ki; gemiciler ellerinde fenerler, kapı kapı dolaşarak maniler söyler ve buna karşılık halk onlara para verir. Böylece ihtiyaçları olan malzemeyi alabilirler. Sinop’ta bu gelenek bayramlarda halen yaşatılıyor. Gençler ellerinde fenerlerle maniler söyleyerek kapı kapı dolaşıyor, toplanan paralar hayır kurumlarına bağışlanıyor.

Ve bir de mani geleneği: "Memecimin havası, madelerin tavası, gökten rahmet, yerden bereket, amin amin bir gilik." Sivas’ta çocuklar bayram sabahı ellerinde oklava, ev ev dolaşıp bu maniyi söyler ve bir gün önceden hazırlanmış olan ‘Gilik’ adlı simitlerden ister. Ev sahibi oklavaya simitlerden takar. Hazırlık yapılmadıysa, gilik yoksa da şimdilerde şeker ya da para verilir. Eskiden olsa gilik olmayan eve çocuklardan farklı bir mani ithaf edilirdi: “Kazanın dibi bakır, itler sürüsün takır takır, vermezsen kazanında kurt kaynasın. Verenin bir oğlu, vermeyenin kel kızı olsun!”

Ne kadar güzel değil mi?

Ah keşke demediniz mi?

Büyükşehirlerde iyice sıradanlaştık mı ne?

Gelenekler bizi biz yapar… Bayramların alelade tatil günleri değil de, birlik beraberliğin en kıymetli zamanları olduğunu unutmadan, herkese mutlu, sevgi dolu bir bayram dilerim.

Yükleniyor..
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.