Bursa trafiğinde zaman yolculuğu

Akşam üzeri saat 18.30 civarı.. İzmir Yolu Küçük Sanayi istikametinden Yıldırım'a gitmek için yola çıkıyorum. Hafta içi, hava yağmurlu. Yağmurdan dolayı trafik daha da yoğun, adım adım ilerliyor hatta duruyor hiç ilerlemiyor.

Bir taraftan trafikte kaybedeceğim zamanı düşünürken, benzin zamları aklıma gelip harcayacağım yakıtın hesabını yapmaya başlıyorum. Trafik yoğun dur kalklar ile geçecek uzun bir zaman, bu zamanı geçirme yönünden de iki alternatifim var. Ya yoğun trafikte ilerleyemeyişimi kafaya takıp sinirlerimi bozacağım ya da başka bir konuya odaklanacağım.

Henüz Küçük Sanayi istikametini aşamadan Bursa'nın geçmişini çocukluk yıllarımdan itibaren hafızamda canlandırıyorum. Evimiz Kükürtlü de... Kara Mustafa Hamamı’ndan batı istikametine doğru bina sayısı 5-10 taneyi geçmiyor. Kükürtlü mahallesi henüz oluşmamış. İki katlı Merinos Evleri olarak adlandırılan birkaç ev haricinde yerleşim yok

Şu an Zübeyde Hanım dolmuş durağının olduğu yerin bitişindeki basketbol sahası alanında kocaman bir ceviz ağacı var, cevizi çok toplayanı yok. Onun az aşağısında koyunlar ve keçilerin otladığını hatırlıyorum.

Zübeyde Hanım Doğum Evi de yeni açılmış. Kükürtlü’den önce oturduğumuz mahalle hafızamda canlanıyor. Gazcılar Caddesi altında Ulu Mahalle... Evin açık pencerelerinden bir anda içeriye dumanlar dolmaya başlıyor, rahmetli babam dışarıya çıkıyor sonra geri döndüğünde "Tütün deposu yanıyor" diyor.

Bugünkü Kent Meydanı'nın olduğu yerin biraz alt kısmında, 1970'li yıllarda büyükçe bir tütün deposu vardı. Anladık ki orada büyük bir yangın çıkmış ve dumanı o zamanın küçük Bursasını kaplamış.

Kent Meydanı deyince bir zamanlar Garaj olarak adlandırılan Bursa Şehirlerarası Otobüs terminalinin varlığını hatırlayanlar olabilir. Bursa'dan, Türkiye'nin dört bir yanına giden ve Bursa'ya gelen yolcu otobüsleri buradan hareket eder. Güney istikametine bakan tarafta tek katlı hediyelik eşya ile özellikle kestane şekeri çeşitlerini satan dükkanlar bulunur. Arka kısımda da seyahat firmalarının otobüs bileti sattığı gişeler yer alırdı.

70'li ve 80’li yıllarda Bursa'nın 24 saat hareketli olan tek mekanıydı eski garaj. Hafızam yoğun trafikte beklerken beni 70'li ve 80'li yılların Bursa sinemalarına doğru yönlendiriyor. Altıparmak Caddesi'nde şu anki Çetinkaya Mağazası'nın olduğu yerde Yazıcıoğlu Sineması, karşı sırada az yukarıda Burç sineması, Setbaşı'nda Dilek Sineması Bursa'nın en gözde mekanları arasında yer alırdı.

Bu sinemaların caddeye bakan girişlerindeki film afişleri gözümde canlanıyor. Havada uçan tekme atan Bruce Lee yanında da aynı gün gösterilecek olan Cüneyt Arkın filminin afişi. Eski Bursa'nın Kültürpark'ınıda unutmamak gerek. Taylan Gazinosu'nun Kültürpark'ın eğlence hayatına damga vurduğu 80'li yıllar.

O dönemde ailelere hitap eden Taylan Gazinosu'nda, ailece Bülent Ersoy ve İbrahim Tatlıses'i aynı gecede dinlediğimizi anımsıyorum. Yine Kültürpark bulunan Açık Hava Tiyatrosu da Bursalıların yegane buluşma noktalarından bir diğeri.

Gazcılar Caddesi'nin alt kısmında bulunan İnkılap İlkokulu'na gidiyorum. Kenan Evren devlet başkanı, siyah beyaz televizyonumuzda her akşam yaptığı konuşmaları izliyoruz. İnkılap İlkokulu sonrasında Devrim, ardından da İbni Sina adını aldı ve şu anda da tarihi diyebileceğim binası yıkıldı, yakında yeni bina inşaatı başlayacak. Gazcılar Caddesi'nde şu anki trafikten eser yok. Sağlı sollu park etmiş araç sayısı cadde boyunca 30-40 taneyi geçmezken caddenin ortasında top oynayan çocuklar var.

80’ler hafızamda canlanıyor, rahmetli babam Alemdar Mahallesi'ne tek katlı bir ev yapmış. Asfalt yok sokaklar çamur, şehir merkezine ulaşımda mahrumiyet yaşanıyor. Ve tam o günler 15D hat numaralı kırmızı renk belediye otobüsünün Heykel-Alemdar arasında sefere başlayacağını duyunca mutluluktan havalara uçuyoruz.

Nilüfer ilçesinin ilk mahallelerinden biridir Beşevler. Sonradan Ataevler isminde bir mahalle adı duyuluyor. Burada bir konut kooperatifi kurulmuş apartmanlar yapılacakmış diyorlar. Babamın birkaç arkadaşı da bu kooperatife üye olmuş, babam da niyetleniyor ama “Bursa'nın dışında bir yer, nasıl gidip geleceğiz” diye vazgeçiyor.

Sülalemizin büyüklerinden rahmetli hacı amcamız, beni camiye namaz kılmayı öğretmek için götürüyor ama giderken yanına iki tane de olta almış, namaz çıkışı o zamanlar belediye otobüs işletmesinin bulunduğu, şu anki Bursaspor Matlı Stadyumu'nun karşı tarafına giderek, oltalarımızla Nilüfer Çayı'ndan balık tutup kovamızı dolduruyoruz.

Yoğun trafikteyim, Acemler'i geçtim, Sırameşeler istikametine doğru ilerlerken tekrar 1970'li yıllar hafızamda canlanıyor. 70'lerin sonlarına doğru Reyhan Mahallesi'nde Reyhan fırınından aşağıya doğru inen sokakta kiracıyız. Mahallede bir panik hali, alt tarafa yeni bir cadde yapılacakmış belediye evleri yıkıyor deniyor. Mahalle büyükleri “Ne gerek var burada caddeye, o kadar araba mı var ki?” diye kendi aralarında konuşuyorlar.

Yıkılan evlerin hafriyat artıkları gözünde canlanıyor. O cadde bugün trafiği kaldırmaya yeterli olmayan Haşim İşcan Caddesi olarak hizmet vermekte. Yine seksenler Atatürk Caddesi gidiş geliş çift şerit olarak trafiğe açık ortada iki tarafı ayıran demir parmaklıklar var.

70 ve 80'lerin Bursası… Garaj altı dediğimiz mahallelerde ev sayısı bir günde sayılacak kadar az, Nilüfer diye bir ilçe zaten yok. Yıldırım ilçesi ağırlıklı olarak tarla, bahçeden oluşuyor doğudan batıya doğru Bursa, eski hal dediğimiz şu an Bursa Büyükşehir Belediye binasının olduğu yerden başlayıp Hürriyet'te bitiyor. Görükle, Kestel, Gürsu kendi halinde köylerden ibaret. Ve ben hala yoldayım, Kent Meydanı'nı geçtim, Gökdere Bulvarı'na doğru dur kalklarla yoğun trafikte ilerlemeye çalışıyorum. Plansız kentleşmeye dur demeyerek Bursa'nın yol sorununu bir türlü çözemeyen, trafikte beklerken geçmişe yolculuk yapma zamanını bana sağlayan tüm yetkililere de teşekkür ediyorum.

SAĞLICAKLA KALIN…