Hedefinizde kendi çocuklarınız var!

Beni hem güldüren hem de derhal kaleme almam gerektiğini hissettiren bir konu var: ‘Z kuşağı diğer kuşaklara göre zekâ geriliği yaşıyor’ ya da buna benzer ifadeyle paylaşılan bilgi.

Öncelikle savunuculuğunu yapmam nedeniyle gençlerle ilgili tespitlerin olduğu haber linklerini bana gönderenlere teşekkür etmem gerek.

Zira yazdıklarımı takip etmişler. Bunu da her fırsatta yanıldığımı kanıtlamaya çalışmalarından anlıyorum!

Ama bu yalnızca bir çaba; güçlü veriler elde edilebilmesi ve bu tip sonuçlar ortaya konması için uzun yıllar çalışma yapılması şart. Üstelik bir kavram kargaşası olduğu da kesin. Çünkü Z kuşağı dediğimiz kitle literatürlerin ortak görüşüne göre 1997-2010 yılları arasında doğmuş olanlardan oluşuyor.

Bir kısmı artık 30 yaşına yaklaştı.

Evet, gençler ama argüman olarak ortaya sürülen ‘otobüste yer vermiyorlar, kulaklık takıp söylenilenleri duymuyor gibi davranıyorlar, gözlerini telefondan ayırmıyor, devamlı sosyal medyada geziniyorlar’ gibi sitemlerdeki hedef kitlede artık onlar azınlık, sisteme Alfa’lar da dahil oldu. Tabii böyle kategorize edip yaftalamak ayrı bir tartışma konusu. Gelelim ‘kim daha az zeki?’ kapışmasına…

***

Paylaşımlarda şu açıklama mevcut:

“Sinirbilimci Dr. Jared Cooney Horvath ve ekibi tarafından yapılan çalışma, IQ puanının her nesil arttığına yönelik değerlendirmeye zıt düştü. Farklı ülkelerde standart IQ ve bilişsel performans testlerinin nesiller arası karşılaştırmasına dayanıyor. Çalışmada gençlerin dikkat süresinde kısalma, uzun metinleri anlama ve yorumlama becerisinde zayıflama, temel matematiksel muhakeme alanında gerileme ve soyut problem çözme refleksinde düşüş tespit edildi.”

Ayrıca dünya genelinde yaklaşık 80 ülkeden toplanan veriler ışığında son yüzyıldır her neslin bir öncekinden daha yüksek zekâ puanı alması olarak bilinen ‘Flynn Etkisi’ nin sona erdiği iddia ediliyor.

Bu açıklamaları kötüye kullanma niyetindekiler gerçekleri çarpıtarak sosyal medyada linç kültürünü körüklüyor.

Bir toplum düşünün ki kendi geleceğini oluşturacak bireyler hakkında ‘zekâ geriliği mevcut’ diyebilsin. Şaka deseniz, komik değil, bilimsel ifade deseniz, mümkün değil!

***

Sinirbilimci Dr. Horvath tespitlerini sıralıyor ancak uzmanlar bütün bunların ‘daha az zekiler’ demek olmadığını vurguluyor, tabii herkes işine geldiği kadarını duyuyor!

Eğitimde teknoloji bağımlılığı:

Sınıflarda tablet ve bilgisayar kullanımının yaygınlaşması, öğrencilerin derinlemesine okuma ve odaklanma yetilerini zayıflatıyor.

-Acaba bu kimin suçu? Hiçbir çocuk doğuştan fiziksel gelişim bozuklukları olmadığı sürece zekâ geriliği göstermiyor. Doğru beslenme, eğitim vb. unsurların birleşmesiyle günümüzün ortalama insanına ulaşmak mümkün.-

Ekran süresinde artış:

Gençlerin günün yarısından fazlasını dijital cihazlar karşısında geçirmesi, beynin bilgiyi derinlemesine işleme kapasitesini azaltarak yüzeysel bir tüketim alışkanlığı yaratıyor.

İnsan etkileşiminin kaybolması:

Ekranlar üzerinden gerçekleşen veri akışı, insan beyninin ihtiyaç duyduğu doğal sosyal öğrenme süreçlerini kesintiye uğratıyor.

Odaklanma ve hafıza sorunları:

Sürekli bölünen dikkat süreleri; dikkat, hafıza ve yürütücü işlevler gibi alanlarda puanların düşmesine neden oluyor.

Farkındaysanız bu etkiler yalnızca gençlerde değil yetişkinlerde de var.

Özellikle hafıza sorunları için ‘dijital demans’ kavramının kullanıldığını daha önceki yazımda aktarmıştım.

***

Durumla baş edebilmek adına Danimarka gibi bazı ülkeler, bu veriler ışığında okullardaki dijital araç kullanımını kısıtlayarak öğrencilerin odaklanma becerilerini yeniden kazanmalarını hedefleyen radikal kararlar alıyor.

Eğitim sisteminde değişikliğe gitmeye çalışan ülkeler arasında biz de varız.

İşe yarayıp-yaramadığını zamanla öğreneceğiz. Z kuşağının dijital okuryazarlık ve aynı anda birden fazla işi yönetme gibi farklı alanlarda yeni yetkinlikler geliştirdiği gerçeğini kimse konuşmak istemiyor ama olumsuz şeyleri köpürterek paylaşmak hoşa gidiyor. Unutmayın ki eleştiri oklarınızın hedefinde kendi çocuklarınız bulunuyor!