Tek kahveye sınırlı wi-fi!

Türkiye’de kültürel değişim hız kesmeden devam ediyor.

Çay tiryakileri yerlerini kahve tutkunlarına devrediyor.

‘Güne kahve içmeden başlayamam’ diyenleri anlamam biraz güç.

Hele ki bazı ünlü markaların bardaklarını sırf logosu için tüm gün taşıyanları gördükçe şaşırıyorum.

Bu kadar vazgeçilmez olan nedir?

Hatta öyle ki elektriğe ya da doğal gaza gelen zam; kahveye gelen zam kadar konuşulmuyor.

Kendi dili de olan bu tiryakiliğin muhakkak bilmediğimiz bir açıklaması vardır.

Ancak gündemim bu değil; tek bir ürün alarak tüm gününü aynı kafede geçirenlere gelecek olan yaptırımlar!

***

ENFLASYON BAHANE

Gıda sektöründe enflasyonu bahane ederek fiyatları şişirenler; nasıl olur da bu kitleyi gözden kaçırır?

Bir bahane ile herkesten misliyle para kazanmanın yolunu bulan kapitalist düzen yine işbaşında.

Öğrencilerin, bilgisayarıyla gezerek çalışanların ya da sosyalleşmek adına kafelerin yolunu tutanların üzüleceği habere göre işletmeler; artan kiralarını ödeyebilmek, enerji ve personel giderleriyle başa çıkabilmek, masa devir hızını artırmak için çeşitli kısıtlamalara gitmeye başladı.

Tabii ki her iki taraftan da konuya yaklaşmamız şart.

Pandemi sonrası alışkanlıklarımıza dâhil olan evden çalışma bazılarının kafelere yerleşmesinin önünü açtı.

Tüm gün aynı masada tek bir siparişle sabahtan-akşama kadar oturanlar belli ki hallerinden memnunlar.

Ama işletmeciler zor günler geçirdiklerini dile getiriyor.

Maliyetlerinin arttığına dikkat çekenler, eleştiri oklarını da üzerlerine çekiyor.

Çünkü alınacak önlemler arasında telefonların şarj edilmesinin ücretlendirilmesi ve hafta sonu laptop kullanımın yasaklanması, Wİ-Fİ sınırlandırılması bile var.

Kışın da ısıtıcı açıldığı zaman bunun adisyona yansıtıldığı iddiaları oldukça ses getirmişti.

***

KUVER DERDİ

Hatırlarsanız buna benzer bir kriz daha öncede gündeme gelmişti.

2023 yılında ‘Kuver Derdi’ başlıklı yazımda yine restoran ve kafe gibi işletmelerin kuver ibaresiyle adisyona ekledikleri ücreti ele almıştım:

“Fransızca bir kelime ve dilimizde oldukça fazla kullanılmaya başladı.

Çünkü işletmecilerin işine geldi.

Lokanta, kafe gibi yerlerde yemek servisinden önce masaya serilen örtü anlamına da geliyor.

Getirilen çatal, bıçak, peçete kısacası servis açma eyleminin tüm unsurları buna dâhil.

Çay içiyorsanız ortaya belki iki küçük kurabiye geliyor, bu bazen kuruyemiş olabiliyor.

Kahve yanına minik çikolata hatta masaya süs olan vazoda çiçek.

Artık bunları adisyona kuver olarak ekleyerek istediklerinizin iki katı ödeme çıkarıyorlar.

Ödüyorsak bizim olmalı fikri zihnimi kurcalıyor!” ifadelerini kullanmıştım.

Geriye dönüp bakınca örnek verdiğim fiyatları da günümüzle karşılaştırma fırsatı buldum.

Bundan 3 yıl önce 40 liralık çaya 50 lira kuver yazan olduğu gibi pasta servisine de 1000 lira isteyen bulunuyor diye isyan etmişim.

Şimdi bu fiyatlar olsa kuveri de bağrımıza basardık!
Özlüce’de bazı kafelerde çayın fiyatı 100 lira, kahveler 300-400 lira.

Bunu ödemeyi başaran haliyle tüm gün oturduğu masayı işgal etmeyi kendisinde hak görüyor.

Aynı mekânda yeme-içmeyi sürdürmek demek günlük en az bin lirayı gözden çıkarmak demek.

***

REZİLLİK!

İşletmeciler açısından olanlara değindik; sırada kafeleri en çok tercih eden gençler var.

Tanıdığım birkaç kişiye sordum: Uygulama hakkında ne düşünüyorsunuz?

Yanıt tek kelime: Rezillik!

Bazı cevapları derledim:

“Arkadaşlarımızla sosyalleşmek için bir çay ya da kahve alıp oturduğumuz kafelerde de artık rahat yok. Bazıları sayaç koyacağını bile söylüyor. Örneğin, bir kahveye 45 dakika oturabilirsiniz gibi. Sanki kapıda kuyruk var. Bu ekonomik kriz ortamında müşteriye daha iyi davranmaları gerekirken daha çok kazanma hırsıyla, bizim rahatımızı kaçırıyorlar…”

Temel ihtiyaçların bile alımında zorlanan vatandaşlar, sosyal, kültürel, sanatsal faaliyetlerden feragat edeli çok oldu.

Keyifle oturulan, sohbet edilen mekânların da sınırlama getirme ihtimali daha çok tartışılır ama netice de buna da alışılır…